Tiêu diệt khối u sâu trong cơ thể bằng chùm electron

Chùm electron năng lượng cao có thể phá hủy khối u ở vị trí sâu gấp 10 lần so với các phương pháp hiện nay mà không làm tổn thương những cơ quan quan trọng.

Tiêu diệt khối u sâu trong cơ thể bằng chùm electron
Cơ sở CLEAR được dùng để chứng minh tính khả thi của sử dụng chùm electron năng lượng cao trong điều trị khối u. (Ảnh: CERN)

CERN, trung tâm nghiên cứu vật lý ở ngoại ô Geneva, Thụy Sĩ, nổi tiếng nhất với các phát hiện về vật lý hạt. Nhưng các nhà khoa học ở đó cũng nghiên cứu những cách mới để điều trị ung thư. Trong khi phương pháp xạ trị hiện nay sử dụng các chùm proton, hạt tích điện gọi là ion hay photon ánh sáng để tiêu diệt tế bào ung thư, một loại hạt khác có thể phù hợp hơn để nhắm vào khối u nằm sâu trong cơ thể, đó là electron.

Trong nghiên cứu gần đây, nhóm nhà vật lý ở Máy gia tốc electron thẳng để nghiên cứu của CERN (CLEAR) phát hiện chùm electron năng lượng cao (VHEE) có thể tiếp cận khối u ở sâu gấp 10 lần so với những phương pháp hiện nay. Độ chính xác của phương pháp này cao đến mức bác sĩ có thể nhắm vào khối u gần cơ quan nội tạng quan trọng mà không gây tổn thương mô xung quanh, National Geographic hôm 7/12 đưa tin.

Loading...

Nhóm nghiên cứu nhận thấy chùm electron năng lượng cao tập trung bằng thấu kính từ có thể truyền sâu vào "bóng ma nước" (thùng nước lớn dùng trong nghiên cứu phóng xạ) mà không bị phân tán. "Bóng ma nước" là vật thay thế phù hợp cho con người bởi cơ thể có lượng nước lớn. Thí nghiệm có thể mở đường cho việc lắp đặt những máy gia tốc thẳng nhỏ, loại máy gia tốc dùng để tạo ra chùm VHEE, trong các cơ sở y tế. Theo Dino Jaroszynski, nhà vật lý ở Đại học Strathclyde, đồng tác giả nghiên cứu, lợi thế chính của phương pháp trên là có thể tập trung vào một vùng nhỏ và không ảnh hưởng tới khu vực khác.

Bước tiếp theo đối với CLEAR là điều chỉnh phương pháp để sử dụng ở bệnh viện. Nhờ chương trình tại Bệnh viện Đại học Lausanne cách CERN khoảng 64km, các thử nghiệm lâm sàng sẽ bắt đầu năm 2025 theo lịch trình. CERN và bệnh viện Lausanne gần đây thông báo hợp tác với công ty THERYQ sản xuất máy gia tốc thẳng cho thử nghiệm, có kích thước gần bằng máy chụp cộng hưởng từ. Kế hoạch của họ là chiếu chùm VHEE vào khối u sâu trong cơ thể bằng kỹ thuật phát triển vào năm 2014 gọi là FLASH.

Sử dụng cách tiếp cận trên với VHEE có thể mang tới một cuộc cách mạng trong điều trị ung thư. Thay vì tiến hành theo nhiều đợt, phương pháp xạ trị sẽ diễn ra trong một lần chiếu tia nhanh. Phương pháp này cũng có thể nhắm vào khối u không thể điều trị theo cách thông thường do nằm quá gần cơ quan nhạy cảm hoặc cần tăng liều chiếu xạ, gây hại cho mô khác. Trong khi chùm electron năng lượng thấp có thể dùng để tiêu diệt tế bào ung thư ở tổn thương nông tức mô gần bề mặt cơ thể, chùm tia với năng lượng mạnh gấp 5 - 20 lần có thể giúp điều trị cho bệnh nhân có khối u ở sâu 20 cm dưới bề mặt da.

Theo Jaroszynski, dù phương pháp mới rất hứa hẹn, vẫn còn nhiều công việc cần thực hiện. Việc phát triển phương pháp xạ trị mới cần nhiều năm thử nghiệm để chứng minh nó có hiệu quả và không gây ra tác dụng phụ. Các nhà nghiên cứu còn nhiều câu hỏi cần giải đáp về VHEE như góc chiếu chùm electron hiệu quả nhất và liều phóng xạ.

Từ khóa liên quan:
Loading...
TIN CŨ HƠN
Ngôi nhà

Ngôi nhà "kỳ dị" nhất thế giới với 354 khối lập phương bằng bê tông giống nhau ghép lại

Là 1 trong 10 công trình độc nhất vô nhị trên thế giới, khu chung cư Habitat 67 còn được xem là " tòa nhà rối mắt nhất thế giới", được hợp thành từ những khối kiến trúc có một không hai.

Đăng ngày: 07/12/2022
Bên trong cơ sở đông lạnh 200 thi thể chờ hồi sinh: Chi phí gần 5 tỷ đồng nhưng chưa rõ ngày

Bên trong cơ sở đông lạnh 200 thi thể chờ hồi sinh: Chi phí gần 5 tỷ đồng nhưng chưa rõ ngày "đoàn tụ" với gia đình

Đầu và thi thể của hàng trăm bệnh nhân đã được gửi đến Mỹ để bảo quản bằng phương pháp đông lạnh nhằm chờ ngày được hồi sinh.

Đăng ngày: 07/12/2022
Kỳ công quá trình tháo sân vận động lắp ghép hậu World Cup 2022

Kỳ công quá trình tháo sân vận động lắp ghép hậu World Cup 2022

Các chuyên gia khen ngợi quá trình thiết kế sân vận động 974, có sức chứa 40.000 chỗ ngồi, được xây dựng từ 974 container tái chế ở Doha và sẽ được tháo dỡ sau vòng 1/8 World Cup.

Đăng ngày: 07/12/2022
Chiếc mũ biểu tượng của World Cup 2022: Mang ý nghĩa đặc biệt, phá vỡ định kiến bấy lâu về đất nước Trung Đông

Chiếc mũ biểu tượng của World Cup 2022: Mang ý nghĩa đặc biệt, phá vỡ định kiến bấy lâu về đất nước Trung Đông

Là nguồn cảm hứng tạo ra linh vật La'eeb của World Cup 2022, chiếc mũ ghutra truyền thống của người Ả Rập đã trở thành một trong những biểu tượng của giải đấu này.

Đăng ngày: 07/12/2022
Muôn cách chặn dòng dung nham ngọn núi lửa ở Hawaii: Dùng cả máy bay ném bom lẫn

Muôn cách chặn dòng dung nham ngọn núi lửa ở Hawaii: Dùng cả máy bay ném bom lẫn "niềm tin" đều vô vọng

Hiện nay, Mauna Loa, ngọn núi lửa đang hoạt động lớn nhất thế giới đã phun trào trở lại.

Đăng ngày: 07/12/2022
Pantone công bố màu của năm 2023: Sắc đỏ Viva Magenta

Pantone công bố màu của năm 2023: Sắc đỏ Viva Magenta

Viện sắc màu Pantone công bố magenta (tím đỏ) là màu của năm 2023 sau quá trình nghiên cứu xu hướng và tâm lý.

Đăng ngày: 07/12/2022
Nghiên cứu mới cho thấy smartphone có thể dự đoán cái chết

Nghiên cứu mới cho thấy smartphone có thể dự đoán cái chết

Các nhà nghiên cứu cho rằng việc theo dõi hoạt động của người dùng trên điện thoại thông minh có thể sàng lọc nguy cơ dẫn đến tử vong trong vòng 5 năm.

Đăng ngày: 06/12/2022
Tiêu điểm
Khoa Học News