Tiêu diệt khối u sâu trong cơ thể bằng chùm electron
Chùm electron năng lượng cao có thể phá hủy khối u ở vị trí sâu gấp 10 lần so với các phương pháp hiện nay mà không làm tổn thương những cơ quan quan trọng.
Cơ sở CLEAR được dùng để chứng minh tính khả thi của sử dụng chùm electron năng lượng cao trong điều trị khối u. (Ảnh: CERN)
CERN, trung tâm nghiên cứu vật lý ở ngoại ô Geneva, Thụy Sĩ, nổi tiếng nhất với các phát hiện về vật lý hạt. Nhưng các nhà khoa học ở đó cũng nghiên cứu những cách mới để điều trị ung thư. Trong khi phương pháp xạ trị hiện nay sử dụng các chùm proton, hạt tích điện gọi là ion hay photon ánh sáng để tiêu diệt tế bào ung thư, một loại hạt khác có thể phù hợp hơn để nhắm vào khối u nằm sâu trong cơ thể, đó là electron.
Trong nghiên cứu gần đây, nhóm nhà vật lý ở Máy gia tốc electron thẳng để nghiên cứu của CERN (CLEAR) phát hiện chùm electron năng lượng cao (VHEE) có thể tiếp cận khối u ở sâu gấp 10 lần so với những phương pháp hiện nay. Độ chính xác của phương pháp này cao đến mức bác sĩ có thể nhắm vào khối u gần cơ quan nội tạng quan trọng mà không gây tổn thương mô xung quanh, National Geographic hôm 7/12 đưa tin.
Nhóm nghiên cứu nhận thấy chùm electron năng lượng cao tập trung bằng thấu kính từ có thể truyền sâu vào "bóng ma nước" (thùng nước lớn dùng trong nghiên cứu phóng xạ) mà không bị phân tán. "Bóng ma nước" là vật thay thế phù hợp cho con người bởi cơ thể có lượng nước lớn. Thí nghiệm có thể mở đường cho việc lắp đặt những máy gia tốc thẳng nhỏ, loại máy gia tốc dùng để tạo ra chùm VHEE, trong các cơ sở y tế. Theo Dino Jaroszynski, nhà vật lý ở Đại học Strathclyde, đồng tác giả nghiên cứu, lợi thế chính của phương pháp trên là có thể tập trung vào một vùng nhỏ và không ảnh hưởng tới khu vực khác.
Bước tiếp theo đối với CLEAR là điều chỉnh phương pháp để sử dụng ở bệnh viện. Nhờ chương trình tại Bệnh viện Đại học Lausanne cách CERN khoảng 64km, các thử nghiệm lâm sàng sẽ bắt đầu năm 2025 theo lịch trình. CERN và bệnh viện Lausanne gần đây thông báo hợp tác với công ty THERYQ sản xuất máy gia tốc thẳng cho thử nghiệm, có kích thước gần bằng máy chụp cộng hưởng từ. Kế hoạch của họ là chiếu chùm VHEE vào khối u sâu trong cơ thể bằng kỹ thuật phát triển vào năm 2014 gọi là FLASH.
Sử dụng cách tiếp cận trên với VHEE có thể mang tới một cuộc cách mạng trong điều trị ung thư. Thay vì tiến hành theo nhiều đợt, phương pháp xạ trị sẽ diễn ra trong một lần chiếu tia nhanh. Phương pháp này cũng có thể nhắm vào khối u không thể điều trị theo cách thông thường do nằm quá gần cơ quan nhạy cảm hoặc cần tăng liều chiếu xạ, gây hại cho mô khác. Trong khi chùm electron năng lượng thấp có thể dùng để tiêu diệt tế bào ung thư ở tổn thương nông tức mô gần bề mặt cơ thể, chùm tia với năng lượng mạnh gấp 5 - 20 lần có thể giúp điều trị cho bệnh nhân có khối u ở sâu 20 cm dưới bề mặt da.
Theo Jaroszynski, dù phương pháp mới rất hứa hẹn, vẫn còn nhiều công việc cần thực hiện. Việc phát triển phương pháp xạ trị mới cần nhiều năm thử nghiệm để chứng minh nó có hiệu quả và không gây ra tác dụng phụ. Các nhà nghiên cứu còn nhiều câu hỏi cần giải đáp về VHEE như góc chiếu chùm electron hiệu quả nhất và liều phóng xạ.
“Thị trấn ma“ ở Úc, nơi việc thở cũng có thể gây chết người
Một thị trấn ở Tây Úc nguy hiểm tới mức giới chức địa phương phải xóa tên nó khỏi bản đồ khu vực.
Động cơ Warp: Công nghệ đưa chúng ta đến gần hơn với tốc độ ánh sáng
Khởi điểm của hiểu biết về động cơ warp là năm 1994, khi nhà vật lý lý thuyết Miguel Alcubierre nêu lên khái niệm về một động cơ bẻ cong được không gian.
Có gì khác biệt giữ thái giám phương Tây và thái giám Trung Quốc?
Không chỉ có thời cổ đại Trung Quốc mới có thái giám mà hoàng thất phương Tây cũng không thiếu thái giám tuy nhiên có vẻ thái giám ở phương Tây có vẻ đỡ phải chịu khổ thể xác khi bị hoạn hơn.
Nam Cực và Bắc Cực khác nhau như thế nào?
Trên Trái Đất của chúng ta có 2 vùng cực: Bắc Cực (Arctic - có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp Arktikos) nằm ở phía Bắc và Nam Cực (Antarctic - có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp Antarktikos) nằm ở phía Nam
Vì sao người Do Thái thông minh nhất thế giới?
Từ ngàn xưa, người Do Thái đã xem tri thức là loại vốn đặc biệt vì có thể sinh ra vốn và của cải, lại không bị cướp đoạt được.
Những sự thật về môn địa lý mà bạn có thể không được học ở trường
Tìm hiểu những sự thật này có thể mang lại cho bạn một góc nhìn mới về hành tinh Trái đất xinh đẹp của chúng ta.
