Tìm thấy bản đồ cổ nhất châu Âu khắc trên phiến đá 4.000 năm

Phiến đá thời Đồ Đồng khai quật năm 1900 là bản đồ khu vực ven sông Odet dài gần 30km.

Một nhóm nhà khoa học đến từ Đại học Bournemouth và nhiều viện khác xác định những dấu vết khắc cách đây 4.000 năm và mô tả một khu vực ở Tây Brittany, Pháp. Phiến đá mang tên Saint-Bélec bao gồm nhiều đặc điểm có thể gặp ở bản đồ tiền sử như mô típ lặp lại kết hợp với các đường thẳng. Bề mặt khắc cho thấy phiến đá được tạo hình ba chiều để mô phỏng thung lũng sông Odet, trong đó vài đường kẻ dường như đại diện cho mạng lưới sông.


Phiến đá Saint-Bélec. (Ảnh: D. Gliksman/INRAP).

"Tấm bản đồ là hình vẽ mặt đất", nhóm nghiên cứu cho biết. "Phiến đá Saint-Bélec mang 3 đặc điểm là minh chứng rõ rệt nhất của thuật vẽ bản đồ thời tiền sử, đó là thành phần đồng nhất với các hình khắc giống hệt nhau về kỹ thuật và phong cách cùng mô típ lặp lại".

Phiến đá bị lãng quên trong thời gian dài khi chuyển khắp các địa điểm khác nhau vòng quanh nước Pháp. Saint-Bélec được tái sử dụng lần đầu tiên trong một cấu trúc mộ đầu thời Đồ đồng. Phiến đá tạo thành một trong những bức vách của quan tài đá chứa nhiều hài cốt và mặt có hình khắc đặt quay vào trong mộ.

Khi khai quật vật thể vào năm 1900, các chuyên gia đã chuyển nó tới Bảo tàng Cổ vật Quốc gia năm 1924, sau đó di chuyển tới địa điểm khác ở Pháp. Tuy nhiên, mãi tới năm 2017, nhóm nghiên cứu ở Viện khảo cổ quốc gia Pháp (INRAP), Đại học Bournemouth và Đại học Tây Brittany mới chú ý tới phiến đá.

Sử dụng khảo sát 3D độ phân giải cao và phép quang trắc trên phiến đá rộng 1,5m và dài 1,8m, nhóm nghiên cứu có thể xác nhận hình khắc trùng khớp 80% với một khu vực bao quanh sông Odet dài gần 30km. "Đây có thể là bản đồ lãnh thổ cổ nhất từng được nhận dạng", tiến sĩ Clément Nicolas ở Đại học Bournemouth, thành viên nhóm nghiên cứu, cho biết. "Có vài bản đồ khắc trên đá trên khắp thế giới. Nhìn chung, đó chỉ là bản diễn giải. Nhưng đây là lần đầu tiên có một bản đồ mô tả khu vực ở quy mô cụ thể".

TIN CŨ HƠN
Màn bí ẩn về nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn

Màn bí ẩn về nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn

Nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn từ lâu đã trở thành chủ đề gây tranh cãi. Theo sử sách lưu truyền, người lập nên đế chế Mông Cổ yêu cầu được chôn trong một ngôi mộ vô danh.

Đăng ngày: 24/08/2025
Người thượng cổ biến đổi gen lúa nước từ 10.000 năm trước

Người thượng cổ biến đổi gen lúa nước từ 10.000 năm trước

Một nghiên cứu vừa được công bố chứng tỏ, người thượng cố cách đây 10.000 năm là “nhà khoa học” biến đổi gen lúa nước ngày nay.

Đăng ngày: 20/08/2025
Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Các nhà nghiên cứu vừa phát hiện những dấu tích hóa thạch của một con cá voi cổ đại với bộ răng to lớn đáng sợ.

Đăng ngày: 15/08/2025
Cá Dunkleosteus:

Cá Dunkleosteus: "Kẻ hủy diệt" của kỷ Devon

Trước khi loài khủng long xuất hiện, Trái Đất cũng từng tồn tại rất nhiều loài động vật được mệnh danh là sát thủ khét tiếng, trong số đó có rất nhiều loài đến từ đại dương và cá Dunkleosteus là một trong số đó.

Đăng ngày: 15/08/2025
Chiếc cốc nano đi trước thời đại của người La Mã

Chiếc cốc nano đi trước thời đại của người La Mã

Chiếc cốc 1.600 năm tuổi từ thời La Mã cổ đại có màu xanh ngọc khi ánh sáng chiếu từ phía trước và chuyển sang màu đỏ khi ánh sáng chiếu từ phía sau.

Đăng ngày: 09/08/2025
Chuyện li kỳ về 10 bảo vật vô giá của Trung Quốc

Chuyện li kỳ về 10 bảo vật vô giá của Trung Quốc

Rác trong mắt bạn lại là một kho báu quý giá trong mắt người khác.Tại Trung Quốc, đã từng có vô số cổ vật, thậm chí là bảo vật Quốc gia lưu lạc trong dân gian, bị coi là rác, là phế vật.

Đăng ngày: 08/08/2025
Nguồn gốc thực sự của Bức tường thành Jerusalem

Nguồn gốc thực sự của Bức tường thành Jerusalem

Lịch sử của một trong những địa điểm linh thiêng nhất thế giới đối với cả người Do Thái và người Hồi Giáo có lẽ sẽ phải được viết lại sau một khám phá bất ngờ của các nhà khảo cổ Israel.

Đăng ngày: 06/08/2025
Khoa Học News