Tìm thấy bản đồ cổ nhất châu Âu khắc trên phiến đá 4.000 năm

Phiến đá thời Đồ Đồng khai quật năm 1900 là bản đồ khu vực ven sông Odet dài gần 30km.

Một nhóm nhà khoa học đến từ Đại học Bournemouth và nhiều viện khác xác định những dấu vết khắc cách đây 4.000 năm và mô tả một khu vực ở Tây Brittany, Pháp. Phiến đá mang tên Saint-Bélec bao gồm nhiều đặc điểm có thể gặp ở bản đồ tiền sử như mô típ lặp lại kết hợp với các đường thẳng. Bề mặt khắc cho thấy phiến đá được tạo hình ba chiều để mô phỏng thung lũng sông Odet, trong đó vài đường kẻ dường như đại diện cho mạng lưới sông.


Phiến đá Saint-Bélec. (Ảnh: D. Gliksman/INRAP).

"Tấm bản đồ là hình vẽ mặt đất", nhóm nghiên cứu cho biết. "Phiến đá Saint-Bélec mang 3 đặc điểm là minh chứng rõ rệt nhất của thuật vẽ bản đồ thời tiền sử, đó là thành phần đồng nhất với các hình khắc giống hệt nhau về kỹ thuật và phong cách cùng mô típ lặp lại".

Phiến đá bị lãng quên trong thời gian dài khi chuyển khắp các địa điểm khác nhau vòng quanh nước Pháp. Saint-Bélec được tái sử dụng lần đầu tiên trong một cấu trúc mộ đầu thời Đồ đồng. Phiến đá tạo thành một trong những bức vách của quan tài đá chứa nhiều hài cốt và mặt có hình khắc đặt quay vào trong mộ.

Khi khai quật vật thể vào năm 1900, các chuyên gia đã chuyển nó tới Bảo tàng Cổ vật Quốc gia năm 1924, sau đó di chuyển tới địa điểm khác ở Pháp. Tuy nhiên, mãi tới năm 2017, nhóm nghiên cứu ở Viện khảo cổ quốc gia Pháp (INRAP), Đại học Bournemouth và Đại học Tây Brittany mới chú ý tới phiến đá.

Sử dụng khảo sát 3D độ phân giải cao và phép quang trắc trên phiến đá rộng 1,5m và dài 1,8m, nhóm nghiên cứu có thể xác nhận hình khắc trùng khớp 80% với một khu vực bao quanh sông Odet dài gần 30km. "Đây có thể là bản đồ lãnh thổ cổ nhất từng được nhận dạng", tiến sĩ Clément Nicolas ở Đại học Bournemouth, thành viên nhóm nghiên cứu, cho biết. "Có vài bản đồ khắc trên đá trên khắp thế giới. Nhìn chung, đó chỉ là bản diễn giải. Nhưng đây là lần đầu tiên có một bản đồ mô tả khu vực ở quy mô cụ thể".

TIN CŨ HƠN
Những điều nhầm tưởng về khủng long

Những điều nhầm tưởng về khủng long

Danh sách dưới đây sẽ khám phá một số quan niệm sai lầm thường gặp về khủng long, và rằng chúng ta đã biết bao nhiêu về chúng, do tạp chí NewScientist liệt kê.

Đăng ngày: 23/01/2026
Thành phố của giới siêu giàu La Mã cổ đại chìm dưới đáy biển

Thành phố của giới siêu giàu La Mã cổ đại chìm dưới đáy biển

Thành phố Baiae nằm dưới lòng đại dương từng là nơi dành cho tầng lớp giàu có thời La Mã với nhiều công trình xa hoa lộng lẫy.

Đăng ngày: 22/01/2026
Bí ẩn xác ướp mèo lạ nghìn năm lạ nhất thế giới: Có 3 đuôi, 5 chân

Bí ẩn xác ướp mèo lạ nghìn năm lạ nhất thế giới: Có 3 đuôi, 5 chân

Thông qua chụp CT, các chuyên gia tại Viện nghiên cứu khảo cổ dự phòng quốc gia Pháp (INRAP) đã phát hiện xác ướp mèo lạ nhất thế giới.

Đăng ngày: 18/01/2026
Loài vượn khổng lồ ở Đông Nam Á thời tiền sử

Loài vượn khổng lồ ở Đông Nam Á thời tiền sử

Gigantopithecus blacki, vượn khổng lồ sống cách đây 9 triệu năm, cao 3 mét và nặng 6 tạ, được coi là loài linh trưởng lớn nhất từng tồn tại trên Trái Đất.

Đăng ngày: 14/01/2026
Phát hiện mới về cái nôi của nền toán học nhân loại

Phát hiện mới về cái nôi của nền toán học nhân loại

Các nhà khoa học Bỉ cho biết họ vừa giải mã được những dấu tích khắc trên đốt xương Ishango được một nhà địa chất học người Bỉ phát hiện ở châu Phi cách đây nửa thế kỷ.

Đăng ngày: 10/01/2026
Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Các nhà nhân chủng học New Zealand vừa phát hiện ra những bằng chứng cho thấy người cổ đại đã sử dụng một loại "kẹo cao su" tự nhiên để chế tạo ra keo dùng cho săn bắn.

Đăng ngày: 03/01/2026
Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh

Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh "máy hút bụi"

Các nhà khoa học mới tìm thấy hóa thạch của loài mà hã sống cách đây khoảng 23 triệu năm đã từng sử dụng chiếc mõm đặc biệt như cái máy hút bụi.

Đăng ngày: 03/01/2026
Khoa Học News