Tìm thấy bằng chứng về thuật chiêu hồn cách đây 1.700 năm

Hộp sọ người và các vật dụng khác trong hang Te'omim được cho là dùng để chiêu hồn - giao tiếp với người chết - vào thời La Mã.

Các nhà khoa học phát hiện 3 hộp sọ người, 120 chiếc đèn dầu, lưỡi rìu và giáo cổ đại giấu trong hang Te'omim gần Jerusalem, Live Science hôm 17/7 đưa tin. Đây là những bằng chứng cho thấy vào thời La Mã, nơi này từng được sử dụng để thực hiện thuật chiêu hồn (nói chuyện với người chết). Nghiên cứu mới xuất bản trên tạp chí Harvard Theological Review. Dựa trên kiểu dáng của các đồ tạo tác, nhóm nghiên cứu cho rằng nghi lễ được thực hiện trong hang vào giai đoạn thế kỷ 2 - 4.


Các nhà nghiên cứu tìm thấy nhiều đèn dầu và sọ người trong hang Te'omim gần Jerusalem. (Ảnh: Boaz Zissu/Te’omim Cave Archaeological Project).

Hầu hết những người Do Thái sống trong vùng đã bị đế chế La Mã tiêu diệt hoặc đuổi đi sau cuộc nổi dậy Bar Kokhba của người Do Thái vào năm 132 - 136, theo tác giả nghiên cứu Boaz Zissu, nhà khảo cổ tại Đại học Bar-Ilan, Israel. Người La Mã sau đó định cư tại đây với người dân từ những nơi khác thuộc đế chế, có thể từ Syria, Anatolia và Ai Cập. "Họ mang theo những quan niệm mới, phong tục mới và có vẻ cả thuật chiêu hồn", Zissu nói.

Chiêu hồn được coi là xấu xa và thường bị cấm trong đế chế La Mã. Tuy nhiên, nhiều thành phố cổ đại nằm gần các địa điểm "tiên tri" bí mật, nơi người xưa tin rằng mình có thể nói chuyện với người chết. Hang Te'omim là một nơi như vậy.

Đèn, sọ người và các mảnh vũ khí được đặt vào những khe nứt trong chiếc hang lớn, thường sâu đến mức nhóm nghiên cứu phải dùng gậy dài với móc ở đầu để lấy ra. Zissu cho biết, có thể người xưa cũng dùng gậy để đặt chúng vào đó.

Các khe nứt quá sâu khiến đèn dầu không thể phát ra nhiều ánh sáng. Ban đầu, nhóm chuyên gia cho rằng chúng là đồ vật dùng cho việc thờ cúng thần linh ở thế giới bên kia. Nhưng các hộp sọ, cũng được lấy ra từ khe nứt, cho thấy mục đích thực sự của nghi lễ là cố gắng nói chuyện với người chết - được cho là có khả năng báo trước tương lai. Theo nhóm nghiên cứu, xương người đôi khi được sử dụng để liên lạc với người đó sau khi chết, ngọn lửa bập bùng cũng được hiểu là lời nhắn nhủ từ thế giới bên kia.

"Hang động này cung cấp bằng chứng quan trọng về sự đa dạng của tập tục tôn giáo thời La Mã, về sự tương phản rõ rệt giữa các hang động được người theo thuyết đa thần thời La Mã sử dụng cho mục đích tôn giáo với các nhà thờ hang động Cơ Đốc giáo sớm nhất ở Đất Thánh", nhà khảo cổ Ken Dark tại Đại học King's London, cho biết.

TIN CŨ HƠN
Đào ống nước, lộ ra

Đào ống nước, lộ ra "đài thiên văn" cổ xưa hơn cả kim tự tháp

Theo Live Science, đây có thể là một trong những bằng chứng lâu đời nhất về kiến trúc công cộng được tìm thấy ở châu Âu.

Đăng ngày: 12/05/2026
Đào được tàn tích siêu quái vật cổ đại 13 tấn bị loài người khác

Đào được tàn tích siêu quái vật cổ đại 13 tấn bị loài người khác "hạ thủ"

Theo Sci-News, đó là phần còn lại của sinh vật cổ đại gọi là "voi ngà thẳng", đã tuyệt chủng 400.000 năm về trước, nhưng là vị tổ tiên gần gũi của loài voi hiện tại.

Đăng ngày: 04/05/2026
Đào được loài khủng long khổng lồ chưa từng thấy trên thế giới

Đào được loài khủng long khổng lồ chưa từng thấy trên thế giới

Một loài khủng long hoàn toàn mới được đặt tên là Meraxes gigas, nặng hơn 4 tấn, đã lộ diện ở Hệ tầng Huincul ở Las Campanas Canyon, tỉnh Neuquén - Argentina.

Đăng ngày: 03/05/2026
Lời trần tình của kẻ

Lời trần tình của kẻ "khai quật mộ cổ"

Nhà khảo cổ kể về trải nghiệm về sự nguy hiểm và thú vui của nghề đào mộ.

Đăng ngày: 03/05/2026
Trung Quốc phát hiện một kho báu lớn niên đại hơn 300 năm

Trung Quốc phát hiện một kho báu lớn niên đại hơn 300 năm

Theo ước tính của các nhà khảo cổ, giá trị của kho báu lên tới hơn 12.000 tỷ đồng.

Đăng ngày: 02/05/2026
Phát hiện kho báu nửa triệu tuổi từ loài người khác ở Ba Lan

Phát hiện kho báu nửa triệu tuổi từ loài người khác ở Ba Lan

Những đồ vật quý giá nhất của một loài người khác cùng rất nhiều xương động vật tuyệt chủng đã được khai quật từ hang động Tunel Wielki, là một kho báu vô song.

Đăng ngày: 26/04/2026
Phát hiện mới về quái thú khổng lồ và loài người đáng sợ sống song song chúng ta

Phát hiện mới về quái thú khổng lồ và loài người đáng sợ sống song song chúng ta

Một nghiên cứu mới dựa trên hài cốt của 70 cá thể thuộc về một loài quái thú khổng lồ, nặng 13 tấn, đã vén màn bí ẩn về thời kỳ 125.000 năm trước, thấp thoáng bóng hình một loài người thợ săn.

Đăng ngày: 23/04/2026
Khoa Học News