Tìm thấy bằng chứng về thuật chiêu hồn cách đây 1.700 năm

Hộp sọ người và các vật dụng khác trong hang Te'omim được cho là dùng để chiêu hồn - giao tiếp với người chết - vào thời La Mã.

Các nhà khoa học phát hiện 3 hộp sọ người, 120 chiếc đèn dầu, lưỡi rìu và giáo cổ đại giấu trong hang Te'omim gần Jerusalem, Live Science hôm 17/7 đưa tin. Đây là những bằng chứng cho thấy vào thời La Mã, nơi này từng được sử dụng để thực hiện thuật chiêu hồn (nói chuyện với người chết). Nghiên cứu mới xuất bản trên tạp chí Harvard Theological Review. Dựa trên kiểu dáng của các đồ tạo tác, nhóm nghiên cứu cho rằng nghi lễ được thực hiện trong hang vào giai đoạn thế kỷ 2 - 4.


Các nhà nghiên cứu tìm thấy nhiều đèn dầu và sọ người trong hang Te'omim gần Jerusalem. (Ảnh: Boaz Zissu/Te’omim Cave Archaeological Project).

Hầu hết những người Do Thái sống trong vùng đã bị đế chế La Mã tiêu diệt hoặc đuổi đi sau cuộc nổi dậy Bar Kokhba của người Do Thái vào năm 132 - 136, theo tác giả nghiên cứu Boaz Zissu, nhà khảo cổ tại Đại học Bar-Ilan, Israel. Người La Mã sau đó định cư tại đây với người dân từ những nơi khác thuộc đế chế, có thể từ Syria, Anatolia và Ai Cập. "Họ mang theo những quan niệm mới, phong tục mới và có vẻ cả thuật chiêu hồn", Zissu nói.

Chiêu hồn được coi là xấu xa và thường bị cấm trong đế chế La Mã. Tuy nhiên, nhiều thành phố cổ đại nằm gần các địa điểm "tiên tri" bí mật, nơi người xưa tin rằng mình có thể nói chuyện với người chết. Hang Te'omim là một nơi như vậy.

Đèn, sọ người và các mảnh vũ khí được đặt vào những khe nứt trong chiếc hang lớn, thường sâu đến mức nhóm nghiên cứu phải dùng gậy dài với móc ở đầu để lấy ra. Zissu cho biết, có thể người xưa cũng dùng gậy để đặt chúng vào đó.

Các khe nứt quá sâu khiến đèn dầu không thể phát ra nhiều ánh sáng. Ban đầu, nhóm chuyên gia cho rằng chúng là đồ vật dùng cho việc thờ cúng thần linh ở thế giới bên kia. Nhưng các hộp sọ, cũng được lấy ra từ khe nứt, cho thấy mục đích thực sự của nghi lễ là cố gắng nói chuyện với người chết - được cho là có khả năng báo trước tương lai. Theo nhóm nghiên cứu, xương người đôi khi được sử dụng để liên lạc với người đó sau khi chết, ngọn lửa bập bùng cũng được hiểu là lời nhắn nhủ từ thế giới bên kia.

"Hang động này cung cấp bằng chứng quan trọng về sự đa dạng của tập tục tôn giáo thời La Mã, về sự tương phản rõ rệt giữa các hang động được người theo thuyết đa thần thời La Mã sử dụng cho mục đích tôn giáo với các nhà thờ hang động Cơ Đốc giáo sớm nhất ở Đất Thánh", nhà khảo cổ Ken Dark tại Đại học King's London, cho biết.

TIN CŨ HƠN
Thức ăn nhanh thế kỷ 21 hiện ra ở thành phố 2.000 năm tuổi

Thức ăn nhanh thế kỷ 21 hiện ra ở thành phố 2.000 năm tuổi

Thêm một thứ "vượt thời gian" khác gây choáng váng cho đội khảo cổ đang làm việc ở Pompeii - thành phố La Mã bị chôn vùi 2.000 năm trước dưới tro bụi núi lửa.

Đăng ngày: 23/04/2026
Tàu ma 800 năm hiện hình nguyên vẹn rồi bỗng

Tàu ma 800 năm hiện hình nguyên vẹn rồi bỗng "bốc hơi về trời"

Tàu ma Mortar Wreck hiện hình trong trạng thái rất tốt ở vùng nước nông ngoài khơi miền Nam nước Anh dù đã chìm 800 năm, để rồi phân rã nhanh đến đáng sợ từ ngày lộ ra khỏi cát.

Đăng ngày: 19/04/2026
Người Úc và Mỹ cổ đại đã ăn hàng tỷ con hàu trong hàng nghìn thiên niên kỷ

Người Úc và Mỹ cổ đại đã ăn hàng tỷ con hàu trong hàng nghìn thiên niên kỷ

Người Úc và Mỹ cổ đại đã ăn hàng tỷ con hàu trong hàng nghìn thiên niên kỷ

Đăng ngày: 14/04/2026
Báu vật vô song ở Ai Cập: Được

Báu vật vô song ở Ai Cập: Được "nhào nặn" từ nhiều thế giới ngoài hành tinh

Ai Cập, miền đất nổi tiếng với nhiều báu vật ngoài hành tinh được khai quật từ các lăng mộ, tiếp tục sở hữu một báu vật vô song, thứ xuyên qua 2 cái chết sao, đánh cắp vật liệu từ một thế giới khác rồi lén lút xâm nhập Hệ Mặt trời sơ khai.

Đăng ngày: 13/04/2026
Bàn tay có điểm này, bạn có thể mang dòng máu người khác loài

Bàn tay có điểm này, bạn có thể mang dòng máu người khác loài

Một nghiên cứu mới dẫn đầu bởi chủ nhân giải Nobel Y sinh năm 2022 phát hiện "bệnh Viking" thực ra là di sản của những cuộc hôn phối dị chủng của tổ tiên chúng ta với người khác loài Neanderthals.

Đăng ngày: 10/04/2026
Tháp đá nghìn tấn 3.500 năm chưa từng được dựng lên

Tháp đá nghìn tấn 3.500 năm chưa từng được dựng lên

Tháp đá đồ sộ nặng 1.168 tấn, cao khoảng 42m, có những vết nứt do một sự cố thời xưa và không thể dựng lên làm tượng đài.

Đăng ngày: 09/04/2026
Bữa tối kỳ lạ với món hầm từ thịt xác ướp bò rừng 50.000 năm tuổi

Bữa tối kỳ lạ với món hầm từ thịt xác ướp bò rừng 50.000 năm tuổi

Năm 1984, các nhà khoa học thưởng thức bữa tối kỳ lạ với món hầm làm từ thịt của bò rừng thảo nguyên đóng băng hàng chục nghìn năm trước.

Đăng ngày: 08/04/2026
Khoa Học News