Tìm thấy bằng chứng về thuật chiêu hồn cách đây 1.700 năm

Hộp sọ người và các vật dụng khác trong hang Te'omim được cho là dùng để chiêu hồn - giao tiếp với người chết - vào thời La Mã.

Các nhà khoa học phát hiện 3 hộp sọ người, 120 chiếc đèn dầu, lưỡi rìu và giáo cổ đại giấu trong hang Te'omim gần Jerusalem, Live Science hôm 17/7 đưa tin. Đây là những bằng chứng cho thấy vào thời La Mã, nơi này từng được sử dụng để thực hiện thuật chiêu hồn (nói chuyện với người chết). Nghiên cứu mới xuất bản trên tạp chí Harvard Theological Review. Dựa trên kiểu dáng của các đồ tạo tác, nhóm nghiên cứu cho rằng nghi lễ được thực hiện trong hang vào giai đoạn thế kỷ 2 - 4.


Các nhà nghiên cứu tìm thấy nhiều đèn dầu và sọ người trong hang Te'omim gần Jerusalem. (Ảnh: Boaz Zissu/Te’omim Cave Archaeological Project).

Hầu hết những người Do Thái sống trong vùng đã bị đế chế La Mã tiêu diệt hoặc đuổi đi sau cuộc nổi dậy Bar Kokhba của người Do Thái vào năm 132 - 136, theo tác giả nghiên cứu Boaz Zissu, nhà khảo cổ tại Đại học Bar-Ilan, Israel. Người La Mã sau đó định cư tại đây với người dân từ những nơi khác thuộc đế chế, có thể từ Syria, Anatolia và Ai Cập. "Họ mang theo những quan niệm mới, phong tục mới và có vẻ cả thuật chiêu hồn", Zissu nói.

Chiêu hồn được coi là xấu xa và thường bị cấm trong đế chế La Mã. Tuy nhiên, nhiều thành phố cổ đại nằm gần các địa điểm "tiên tri" bí mật, nơi người xưa tin rằng mình có thể nói chuyện với người chết. Hang Te'omim là một nơi như vậy.

Đèn, sọ người và các mảnh vũ khí được đặt vào những khe nứt trong chiếc hang lớn, thường sâu đến mức nhóm nghiên cứu phải dùng gậy dài với móc ở đầu để lấy ra. Zissu cho biết, có thể người xưa cũng dùng gậy để đặt chúng vào đó.

Các khe nứt quá sâu khiến đèn dầu không thể phát ra nhiều ánh sáng. Ban đầu, nhóm chuyên gia cho rằng chúng là đồ vật dùng cho việc thờ cúng thần linh ở thế giới bên kia. Nhưng các hộp sọ, cũng được lấy ra từ khe nứt, cho thấy mục đích thực sự của nghi lễ là cố gắng nói chuyện với người chết - được cho là có khả năng báo trước tương lai. Theo nhóm nghiên cứu, xương người đôi khi được sử dụng để liên lạc với người đó sau khi chết, ngọn lửa bập bùng cũng được hiểu là lời nhắn nhủ từ thế giới bên kia.

"Hang động này cung cấp bằng chứng quan trọng về sự đa dạng của tập tục tôn giáo thời La Mã, về sự tương phản rõ rệt giữa các hang động được người theo thuyết đa thần thời La Mã sử dụng cho mục đích tôn giáo với các nhà thờ hang động Cơ Đốc giáo sớm nhất ở Đất Thánh", nhà khảo cổ Ken Dark tại Đại học King's London, cho biết.

TIN CŨ HƠN
Quét laser, sốc vì kim tự tháp mọc giữa đô thị 1.500 tuổi trong lòng Amazon

Quét laser, sốc vì kim tự tháp mọc giữa đô thị 1.500 tuổi trong lòng Amazon

Một đô thị với gần 500 cấu trúc lớn nhỏ, hàng trăm km kênh đào... hiện ra giữa rừng Amazon, vừa mang vẻ bí ẩn cổ xưa vừa có những thứ lẽ ra phải thuộc về thời hiện đại.

Đăng ngày: 02/04/2026
Tổ tiên loài người đã khám phá ra lửa khi nào?

Tổ tiên loài người đã khám phá ra lửa khi nào?

Khi nắm được sức mạnh của lửa trong tay, con người dần leo lên định chuỗi thức ăn. Nhưng sự kiện thay đổi lịch sử này diễn ra khi nào.

Đăng ngày: 31/03/2026
Điều gì sẽ xảy ra nếu hổ răng kiếm vẫn tồn tại cho đến ngày nay?

Điều gì sẽ xảy ra nếu hổ răng kiếm vẫn tồn tại cho đến ngày nay?

Hổ răng kiếm là một trong những loài động vật thuộc Kỷ băng hà được nhiều người biết tới nhất, tuy nhiên khoa hoc hiện đại vẫn chưa thực sự hiểu rõ về loài động vật săn mồi to lớn này.

Đăng ngày: 30/03/2026
Sống gần con người, một sinh vật đang

Sống gần con người, một sinh vật đang "tiến hóa ngược", não lớn bất thường

Trong vòng 150 năm qua, một sinh vật thường hiện diện bên cạnh con người đã lặng lẽ phát triển hộp sọ và bộ não lớn hơn một cách khó hiểu.

Đăng ngày: 30/03/2026
Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Các nhà nghiên cứu vừa phát hiện những dấu tích hóa thạch của một con cá voi cổ đại với bộ răng to lớn đáng sợ.

Đăng ngày: 29/03/2026
Phát hiện hóa thạch cá kỷ Jura được bảo tồn hoàn hảo

Phát hiện hóa thạch cá kỷ Jura được bảo tồn hoàn hảo

Hóa thạch cá này khiến các nhà khoa học ngạc nhiên vì chưa bao giờ thấy bất cứ một loài nào như vậy, nó giống như một món đồ chơi cá hoạt hình đang hát.

Đăng ngày: 28/03/2026
Phát hiện mới về quái vật xà đầu long có khả năng sống ở hồ Loch Ness

Phát hiện mới về quái vật xà đầu long có khả năng sống ở hồ Loch Ness

Các nhà khoa học cho biết việc phát hiện hóa thạch xà đầu long (plesiosaur) dưới đáy sông châu Phi cổ đại cho thấy một 'quái vật' có khả năng sống ở hồ Loch Ness nước ngọt.

Đăng ngày: 27/03/2026
Khoa Học News