Khoa Học News

Tìm thấy mặt cắt hóa thạch cây nho 18,5 triệu năm tuổi

Hóa thạch của một loài nho chưa từng được biết tới ở Panama có thể là ví dụ lâu đời nhất về cây leo thân gỗ trên thế giới.

Theo báo cáo trên tạp chí Plos One, loài nho mới - Ampelorhiza heteroxylon - thuộc về một nhóm dây leo nhiệt đới đa dạng có tên khoa học là Paullinieae trong họ Bồ hòn. Hiện nay, có tới hơn 475 loài Paullinieae đã được mô tả, phân bố chủ yếu tại các vùng nhiệt đới trên thế giới.

Các nhà nghiên cứu có được phát hiện này sau khi phân tích một mẫu vật rễ cây hóa thạch 18,5 triệu năm tuổi ở Panama, nơi có cảnh quan núi lửa bao quanh bởi những cánh rừng nhiệt đới rậm rạp.

"Đây là bằng chứng cho thấy cây dây leo đã tạo ra gỗ khác thường, ngay cả ở phần rễ, từ cách đây ít nhất 18 triệu năm. Trước đây, chúng ta hầu như không biết gì về thời gian và địa điểm phát triển của những cây leo thân gỗ lâu đời nhất, cũng như sự đa dạng hóa nhanh chóng của chúng", tác giả đầu tiên của nghiên cứu Nathan Jud, trợ lý giáo sư sinh học thực vật tại Đại học William Jewell College của Mỹ, nhấn mạnh.


Mặt cắt phần rễ hóa thạch của Ampelorhiza heteroxylon. (Ảnh: Nathan Jud).

Trong nghiên cứu, Jud cùng các cộng sự đã tạo ra các lát cắt mỏng của hóa thạch, kiểm tra sự sắp xếp và kích thước của các mô, mạch dẫn nước dưới kính hiển vi và tạo ra một cơ sở dữ liệu về tất cả các đặc điểm. Sau đó, họ nghiên cứu tài liệu để xem những đặc điểm này khớp với các hồ sơ hóa thạch và thực vật sống như thế nào.

Mặt cắt đã tiết lộ những đặc điểm độc nhất vô nhị ở cây leo thân gỗ. Trong khi hầu hết cây thân gỗ và cây bụi có các mô dẫn nước (vận chuyển nước và chất khoáng từ rễ lên lá) gần giống nhau về kích cỡ khi nhìn ở mặt cắt ngang, ở loài dây leo, những ống dẫn này có hai loại lớn và nhỏ khác biệt rõ ràng. Đây chính xác là những gì các nhà nghiên cứu nhận thấy trong hóa thạch.

Các mô dẫn nước có hai kích cỡ cho thấy thực vật có khả năng xoắn và uốn cong. Nguyên nhân là do các ống dẫn lớn, cung cấp lượng nước chính, dễ bị sụp đổ trong quá trình cây leo phát triển. Các ống dẫn nhỏ khi đó đóng vai trò như một hệ thống vận chuyển dự phòng. Ngoài ra, mặt cắt ngang của cân thân gỗ và cây bụi cũng có dạng tròn hơn so với cây dây leo.

Trong giai đoạn tiếp theo, nhóm nghiên cứu muốn tiếp tục điều tra về lịch sử tiến hóa và sự đa dạng của các loài dây leo trong họ Bồ hòn. Họ cũng muốn biết chúng đã phát triển phần gỗ trong thân như thế nào, bao gồm việc xác định các gene góp phần tạo nên hình dạng của thân cây.

TIN CŨ HƠN
Máy tính thiên văn hơn 2.000 năm tuổi

Máy tính thiên văn hơn 2.000 năm tuổi

Các nhà khoa học cho rằng thiết bị này sở hữu cấu trúc rất phức tạp, có thể theo dõi Mặt trời và Mặt trăng.

Đăng ngày: 06/06/2026
Phát hiện hóa thạch 52 triệu năm tuổi của sinh vật kì lạ

Phát hiện hóa thạch 52 triệu năm tuổi của sinh vật kì lạ

Theo đánh giá đây là một hóa thạch rất có giá trị đối với việc giải mã những bí ẩn cổ đại.

Đăng ngày: 31/05/2026
Khai quật lăng mộ Tần Thủy Hoàng, phát hiện cả thế giới động vật ở bên trong

Khai quật lăng mộ Tần Thủy Hoàng, phát hiện cả thế giới động vật ở bên trong

Các nhà khảo cổ học gần đây mới phát hiện trong lăng mộ Tần Thủy Hoàng có hàng nghìn con vật thuộc các loài khác nhau đã được chôn cất cùng ông.

Đăng ngày: 30/05/2026
Khủng long đã tiến hóa thành loài chim ngày nay

Khủng long đã tiến hóa thành loài chim ngày nay

Nghiên cứu mới đây từ các nhà khoa học Úc chỉ ra rằng Theropods – loài khủng long ăn thịt khổng lồ - đã tiến hóa thành loài chim nhỏ bé ngày nay sau hơn 50 triệu năm.

Đăng ngày: 29/05/2026
Trung Quốc phát hiện một kho báu lớn niên đại hơn 300 năm

Trung Quốc phát hiện một kho báu lớn niên đại hơn 300 năm

Theo ước tính của các nhà khảo cổ, giá trị của kho báu lên tới hơn 12.000 tỷ đồng.

Đăng ngày: 02/05/2026
Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Người Aztec, người Maya và người Ai Cập cổ thuộc ba nền văn minh rất khác nhau nhưng lại cùng chung một biểu tượng: các kim tự tháp.

Đăng ngày: 08/04/2026
Con người bắt đầu mặc “quần áo” từ bao giờ?

Con người bắt đầu mặc “quần áo” từ bao giờ?

Theo các nhà khảo cổ học, họ tìm ra bằng chứng thời điểm sớm nhất tổ tiên loài người không “cởi truồng” là ở những khu vực khảo cổ như Gran Dolina thuộc dãy núi Atapuerca ở Tây Ban Nha, liên quan tới loài người Homo antecessor có niên đại khoảng 780.000 năm về trước.

Đăng ngày: 07/04/2026
Khoa Học News