Tìm thấy mặt cắt hóa thạch cây nho 18,5 triệu năm tuổi

Hóa thạch của một loài nho chưa từng được biết tới ở Panama có thể là ví dụ lâu đời nhất về cây leo thân gỗ trên thế giới.

Theo báo cáo trên tạp chí Plos One, loài nho mới - Ampelorhiza heteroxylon - thuộc về một nhóm dây leo nhiệt đới đa dạng có tên khoa học là Paullinieae trong họ Bồ hòn. Hiện nay, có tới hơn 475 loài Paullinieae đã được mô tả, phân bố chủ yếu tại các vùng nhiệt đới trên thế giới.

Các nhà nghiên cứu có được phát hiện này sau khi phân tích một mẫu vật rễ cây hóa thạch 18,5 triệu năm tuổi ở Panama, nơi có cảnh quan núi lửa bao quanh bởi những cánh rừng nhiệt đới rậm rạp.

"Đây là bằng chứng cho thấy cây dây leo đã tạo ra gỗ khác thường, ngay cả ở phần rễ, từ cách đây ít nhất 18 triệu năm. Trước đây, chúng ta hầu như không biết gì về thời gian và địa điểm phát triển của những cây leo thân gỗ lâu đời nhất, cũng như sự đa dạng hóa nhanh chóng của chúng", tác giả đầu tiên của nghiên cứu Nathan Jud, trợ lý giáo sư sinh học thực vật tại Đại học William Jewell College của Mỹ, nhấn mạnh.


Mặt cắt phần rễ hóa thạch của Ampelorhiza heteroxylon. (Ảnh: Nathan Jud).

Trong nghiên cứu, Jud cùng các cộng sự đã tạo ra các lát cắt mỏng của hóa thạch, kiểm tra sự sắp xếp và kích thước của các mô, mạch dẫn nước dưới kính hiển vi và tạo ra một cơ sở dữ liệu về tất cả các đặc điểm. Sau đó, họ nghiên cứu tài liệu để xem những đặc điểm này khớp với các hồ sơ hóa thạch và thực vật sống như thế nào.

Mặt cắt đã tiết lộ những đặc điểm độc nhất vô nhị ở cây leo thân gỗ. Trong khi hầu hết cây thân gỗ và cây bụi có các mô dẫn nước (vận chuyển nước và chất khoáng từ rễ lên lá) gần giống nhau về kích cỡ khi nhìn ở mặt cắt ngang, ở loài dây leo, những ống dẫn này có hai loại lớn và nhỏ khác biệt rõ ràng. Đây chính xác là những gì các nhà nghiên cứu nhận thấy trong hóa thạch.

Các mô dẫn nước có hai kích cỡ cho thấy thực vật có khả năng xoắn và uốn cong. Nguyên nhân là do các ống dẫn lớn, cung cấp lượng nước chính, dễ bị sụp đổ trong quá trình cây leo phát triển. Các ống dẫn nhỏ khi đó đóng vai trò như một hệ thống vận chuyển dự phòng. Ngoài ra, mặt cắt ngang của cân thân gỗ và cây bụi cũng có dạng tròn hơn so với cây dây leo.

Trong giai đoạn tiếp theo, nhóm nghiên cứu muốn tiếp tục điều tra về lịch sử tiến hóa và sự đa dạng của các loài dây leo trong họ Bồ hòn. Họ cũng muốn biết chúng đã phát triển phần gỗ trong thân như thế nào, bao gồm việc xác định các gene góp phần tạo nên hình dạng của thân cây.

TIN CŨ HƠN
Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Các nhà nhân chủng học New Zealand vừa phát hiện ra những bằng chứng cho thấy người cổ đại đã sử dụng một loại "kẹo cao su" tự nhiên để chế tạo ra keo dùng cho săn bắn.

Đăng ngày: 03/01/2026
Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh

Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh "máy hút bụi"

Các nhà khoa học mới tìm thấy hóa thạch của loài mà hã sống cách đây khoảng 23 triệu năm đã từng sử dụng chiếc mõm đặc biệt như cái máy hút bụi.

Đăng ngày: 03/01/2026
9 khám phá khảo cổ đang

9 khám phá khảo cổ đang "đi đường quyền" với khoa học, đến giờ vẫn chưa ai giải thích được

Trái đất ra đời từ 4,5 tỉ năm trước. Với lịch sử lâu đời như vậy, có rất nhiều bí ẩn trong quá khứ mà đến giờ chúng ta vẫn chưa thể tìm ra.

Đăng ngày: 02/01/2026
Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Mới đây, các nhà khảo cổ học đã phát hiện ra điều mới lạ trong khu mộ chúa Jesus tại Jerusalem. Kết quả nghiên cứu hé lộ răng Chúa Jesus từng có vợ và một người con trai có tên là Judah.

Đăng ngày: 02/01/2026
Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Người Aztec, người Maya và người Ai Cập cổ thuộc ba nền văn minh rất khác nhau nhưng lại cùng chung một biểu tượng: các kim tự tháp.

Đăng ngày: 02/01/2026
Giải oan cho loài chim bị con người tuyệt diệt

Giải oan cho loài chim bị con người tuyệt diệt

Dodo - loài chim bị con người tàn sát đến mức tuyệt chủng - luôn bị gán cho biệt danh "ngu ngốc, khờ khạo".

Đăng ngày: 31/12/2025
Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Các nhà nghiên cứu vừa phát hiện những dấu tích hóa thạch của một con cá voi cổ đại với bộ răng to lớn đáng sợ.

Đăng ngày: 28/12/2025
Khoa Học News