Tìm thấy yên ngựa vô cùng tinh xảo trong cổ mộ ở Trung Quốc
Theo một nghiên cứu mới, các nhà khảo cổ đã khai quật được một chiếc yên ngựa bằng da tinh xảo - có thể là chiếc lâu đời nhất từng được tìm thấy - từ một ngôi mộ ở tây bắc Trung Quốc.
Yên ngựa, được bảo quản tới 2.700 năm trên sa mạc khô cằn, được phát hiện trong ngôi mộ của một người phụ nữ tại một nghĩa trang ở Yanghai, thuộc lưu vực Turpan thuộc khu tự trị Tân Cương của Trung Quốc. Người phụ nữ mặc một chiếc áo khoác da, quần len và đi bốt da ngắn, và có một "yên ngựa bằng da đặt trên mông như thể cô ấy đang ngồi trên đó", theo nghiên cứu được công bố trên tạp chí Khảo cổ học. Nghiên cứu ở Châu Á.
Yên xe - hai đệm da bò chứa đầy hỗn hợp rơm, hươu và lông lạc đà - được làm từ năm 724 đến 396 trước Công nguyên, theo phương pháp xác định niên đại bằng carbon phóng xạ. Nó có thể có trước những chiếc yên ngựa được biết đến từ người Scythia - những người cưỡi ngựa du mục, hiếu chiến từ Thảo nguyên Á-Âu và trung tâm, những người đã tương tác với người Hy Lạp và La Mã cổ đại.
Những chiếc yên ngựa sớm nhất của người Sythian dường như có niên đại từ thế kỷ thứ năm đến thế kỷ thứ ba trước Công nguyên và đã được tìm thấy ở vùng núi Altai thuộc Nga Siberia và ở miền đông Kazakhstan.
Chiếc yên da tinh xảo có niên đại từ khoảng năm 700 trước Công nguyên và có thể là sớm nhất được tìm thấy.
Patrick Wertmann, tác giả chính của nghiên cứu, nhà khảo cổ học tại Đại học Zurich, Thụy Sỹ cho biết, những ngôi mộ ở Yanghai được cho là của những người thuộc nền văn hóa Subeixi, những người đã sinh sống ở Lưu vực Turpan từ khoảng 3.000 năm trước. Nền văn hóa này được đặt tên theo một nghĩa địa gồm những ngôi mộ khác gần thị trấn Subeixi hiện đại, cách Dương Hải khoảng 50 km về phía đông bắc.
Yên ngựa
Các nhà khảo cổ hiện cho rằng, ngựa đã được thuần hóa thành động vật chăn nuôi cách đây 6.000 năm. Nhưng bằng chứng sớm nhất cho thấy chúng được nuôi để lấy sữa và thịt.
Những tay đua đầu tiên sử dụng chiếc yên vào lưng ngựa bằng dây đai; các hình chạm khắc cho thấy các kỵ binh Assyria với trang bị cho ngựa như vậy vào thế kỷ thứ bảy trước Công nguyên.
Wertmann nói: "Các nhà khảo cổ học không biết chính xác khi nào yên ngựa thực sự được phát minh, nhưng chúng có thể được phát triển bởi những người cưỡi ngựa ở Trung Á vào khoảng giữa thiên niên kỷ thứ nhất trước Công nguyên. Điều này sẽ khiến yên ngựa ở Yanghai trở thành một trong những loại yên ngựa lâu đời nhất.
Sự phát triển của yên ngựa bắt đầu khi những người cưỡi ngựa bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến sự thoải mái và an toàn, cũng như sức khỏe của những con ngựa, Yên xe giúp mọi người đạp xe quãng đường dài hơn, do đó dẫn đến sự tương tác nhiều hơn giữa các dân tộc khác nhau".
Yên ngựa của người Scythia thời kỳ đầu và yên ngựa của Yanghai đều có các giá đỡ riêng biệt, giúp người cưỡi ngựa duy trì vị trí vững chắc và nâng mình lên trên yên ngựa, chẳng hạn như khi bắn tên. Wertmann cho biết những chiếc yên ngựa đầu tiên cũng không có bàn đạp.
Tay đua nữ
Các tác giả nghiên cứu viết: Người Subeixi có vũ khí, trang bị cho ngựa và quần áo tương tự như người Scythia và có thể đã tiếp xúc với họ ở vùng núi Altai.
Nhưng trong khi người Scythia là dân du mục, thì những người cưỡi ngựa Subeixi có thể là những người chăn nuôi gia súc chăm sóc đàn gia súc trong Lưu vực Turpan.
Shevan Wilkin, nhà khảo cổ học sinh học phân tử của Đại học Zurich, thụy Sỹ, người không tham gia vào nghiên cứu, cho rằng mức độ bảo quản phi thường của yên ngựa Yanghai cho thấy những chiếc yên ngựa khác, có khả năng cũ hơn, có thể được tìm thấy gần đó.
Vị trí ngồi của người phụ nữ được chôn trên yên ngựa cho thấy cô là một người cưỡi ngựa. "Điều này thực sự làm thay đổi ý tưởng của chúng tôi về người cưỡi ngựa", Wilkin nói.
Birgit Bühler, một nhà khảo cổ học tại Đại học Vienna, người cũng không tham gia vào nghiên cứu, cho biết rằng, phát hiện trong một ngôi mộ bình thường là bằng chứng mạnh mẽ cho thấy phụ nữ này tham gia vào các hoạt động hàng ngày của những người chăn gia súc gắn kết, bao gồm chăn gia súc và đi du lịch.
Phát hiện này mâu thuẫn với những câu chuyện lịch sử theo chủ nghĩa truyền thống cho rằng, chỉ đàn ông mới cưỡi ngựa và tham gia chiến tranh.
Bí ẩn xác ướp mèo lạ nghìn năm lạ nhất thế giới: Có 3 đuôi, 5 chân
Thông qua chụp CT, các chuyên gia tại Viện nghiên cứu khảo cổ dự phòng quốc gia Pháp (INRAP) đã phát hiện xác ướp mèo lạ nhất thế giới.
Khai quật hơn 1.000 cổ vật trên núi Võ Đang
Các nhà khảo cổ Trung Quốc công bố phát hiện một bộ sưu tập hiện vật lớn tại Di sản Thế giới nổi tiếng với những ngôi đền Đạo giáo.
Hé lộ bí ẩn về sự sụp đổ của các nền văn minh cổ đại qua bộ hài cốt cũ
Các nhà khoa học cho biết, các mầm bệnh tuyệt chủng đã mở ra sự sụp đổ của các nền văn minh cổ đại.
Hé lộ sự sụp đổ của đế chế Hittite và nỗi lo sợ con người ngày nay
Đế chế Hittite đã rất phát triển và thịnh vượng, 3 năm cuối cùng trước khi sụp đổ, nền văn minh này phải đối mặt với một vấn đề mà con người trên thế giới ngày nay đang gặp phải.
"Bình gốm thiên nga" - Báu vật tìm thấy từ đại dương
"Bình gốm hoa lam vẽ thiên nga" - bảo vật quốc gia - được tìm thấy khi khai quật tàu cổ bị đắm ở biển Cù Lao Chàm.
Loài vượn khổng lồ ở Đông Nam Á thời tiền sử
Gigantopithecus blacki, vượn khổng lồ sống cách đây 9 triệu năm, cao 3 mét và nặng 6 tạ, được coi là loài linh trưởng lớn nhất từng tồn tại trên Trái Đất.
