Khoa Học News

Tín hiệu từ không gian giúp dự báo sớm hạn hán

Một nghiên cứu gần đây của các nhà khoa học NASA có thể giúp phát hiện các tín hiệu hạn hán chớp nhoáng tối đa 3 tháng trước khi nó xảy ra, góp phần hỗ trợ các nỗ lực giảm nhẹ thiệt hại trong tương lai.

Hạn hán bình thường có thể phát triển chậm theo mùa, trong khi hạn hán chớp nhoáng xảy ra do tình trạng khô hạn nhanh chóng.


Vệ tinh của NASA có thể phát hiện ánh sáng rực rỡ từ SIF - (Ảnh: NASA).

Theo trang phys.org ngày 14-5, trong nghiên cứu gần đây, các nhà khoa học tại Phòng thí nghiệm Sức đẩy phản lực (JPL) của Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) đã có thể phát hiện các tín hiệu hạn hán chớp nhoáng sớm bằng cách lần theo "ánh sáng rực rỡ" từ chất huỳnh quang diệp lục tố (được coi là huỳnh quang tạo ra từ ánh nắng Mặt trời - SIF).

Chất diệp lục tố sẽ phát ra ánh sáng khi gặp ánh nắng Mặt trời trong quá trình quang hợp. Độ huỳnh quang càng mạnh thì thực vật càng lấy nhiều carbon dioxit trong không khí để phát triển.

Dù mắt thường không thể thấy được, song ánh sáng rực rỡ này có thể được các thiết bị trên vệ tinh như vệ tinh Quan sát Carbon quỹ đạo-2 của NASA phát hiện.

Nhóm nghiên cứu đã so sánh dữ liệu huỳnh quang với dữ liệu về hạn hán chớp nhoáng tại Mỹ trong khoảng thời gian từ tháng 5 đến tháng 7 của các năm từ 2015 đến 2020.

Họ đã phát hiện hiệu ứng domino khi nhận thấy trong những tuần và tháng trước hạn hán chớp nhoáng, thảm thực vật ban đầu phát triển mạnh khi các điều kiện thời tiết chuyển sang ấm và khô. Những cây phát triển mạnh phát ra tín hiệu huỳnh quang mạnh bất thường vào thời điểm nói trên của năm.

Khi nhiệt độ khắc nghiệt ập đến, độ ẩm trong đất vốn đã thấp lại càng giảm đi và hạn hán chớp nhoáng xảy ra.

Nhóm nghiên cứu đã liên hệ số liệu huỳnh quang với dữ liệu độ ẩm từ vệ tinh của NASA. Họ phát hiện mức độ huỳnh quang bất thường liên quan chặt chẽ với việc mất đi độ ẩm của đất trong khoảng 6-12 tuần trước khi xảy ra một đợt hạn hán chớp nhoáng.

Họ đã kiểm tra mối liên hệ này ở các địa hình khác nhau, từ các khu rừng ở Đông Mỹ đến vùng đồng bằng lớn và vùng cây bụi ở phía tây, với kết quả nhất quán.


Một cánh đồng đang chuẩn bị vào mùa trồng trọt ở bang Kentucky, Mỹ - (Ảnh: Bộ Nông nghiệp Mỹ).

Vì lý do này, SIF "hứa hẹn là một tín hiệu cảnh báo sớm đáng tin cậy về hạn hán chớp nhoáng với đủ thời gian để hành động", nhà khoa học Nicholas Parazoo, tác giả chính của nghiên cứu, cho biết.

Dù cảnh báo sớm không thể loại bỏ tác động của hạn hán chớp nhoáng, song có thể giúp nông dân và chủ trang trại chủ động tăng nước tưới tiêu để giảm tác động đến cây trồng.

Bùng phát nhanh và không có nhiều cảnh báo, đợt hạn hán chớp nhoáng xảy ra ở phần lớn nước Mỹ năm 2012 do nhiệt độ cực cao làm mất độ ẩm từ đất và cây trồng, gây mất mùa diện rộng và tổn thất kinh tế hơn 30 tỉ USD.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Vật thể sáng gấp 10 triệu lần Mặt trời, phá vỡ định luật vật lý

Vật thể sáng gấp 10 triệu lần Mặt trời, phá vỡ định luật vật lý

Một ngôi sao phát tia X nằm trong thiên hà Messier 82 cách Trái Đất khoảng 12 triệu năm ánh sáng, sáng đến mức phá vỡ định luật vật lý.

Đăng ngày: 13/10/2026
Những điều bạn chưa biết về thiên thạch

Những điều bạn chưa biết về thiên thạch

Thiên thạch là gì? Một câu hỏi nghe rất quen thuộc, tưởng chừng dễ ấy thế mà nó đã và đang đánh đố không ít người.

Đăng ngày: 13/10/2026
NASA bắt được tín hiệu "xuyên không" từ thế giới 12,8 tỉ năm trước

NASA bắt được tín hiệu "xuyên không" từ thế giới 12,8 tỉ năm trước

Đài quan sát Nel Gehrels Swift của NASA đã bắt được tín hiệu không thể tin nổi từ thế giới bí ẩn thuộc về vũ trụ sơ khai.

Đăng ngày: 12/10/2026
Phải chăng Trái đất chỉ là một trong 36 nền văn minh ngoài hành tinh trong thiên hà?

Phải chăng Trái đất chỉ là một trong 36 nền văn minh ngoài hành tinh trong thiên hà?

Khi công nghệ tiến bộ, chúng ta bắt đầu nhận ra sự hiện diện tầm thường của mình trong vũ trụ. Và rất có thể chúng ta chỉ là một trong số rất nhiều nền văn minh đang tồn tại trong thiên hà.

Đăng ngày: 12/10/2026
NASA phát hiện siêu lỗ đen đang bắn thẳng vào Trái đất

NASA phát hiện siêu lỗ đen đang bắn thẳng vào Trái đất

Đó là một tia năng lượng cao chứa các vật chất mà lỗ đen quái vật này "không nuốt nổi".

Đăng ngày: 11/10/2026
Vật thể bí ẩn được cho là phi thuyền của người ngoài hành tinh đã tăng tốc để rời khỏi Hệ Mặt trời

Vật thể bí ẩn được cho là phi thuyền của người ngoài hành tinh đã tăng tốc để rời khỏi Hệ Mặt trời

Từ khi được phát hiện, các nhà thiên văn đã mất nhiều thời gian để tìm lời giải cho nguồn gốc của vật thể bí ẩn này.

Đăng ngày: 10/10/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Trái Đất và các hành tinh hàng xóm, cùng các tiểu hành tinh, hành tinh lùn, thiên thạch, sao chổi... thuộc hệ Mặt Trời (Thái Dương hệ) với Mặt Trời là trung tâm của hệ này.

Đăng ngày: 10/10/2026
Khoa Học News