Tín hiệu từ không gian giúp dự báo sớm hạn hán

Một nghiên cứu gần đây của các nhà khoa học NASA có thể giúp phát hiện các tín hiệu hạn hán chớp nhoáng tối đa 3 tháng trước khi nó xảy ra, góp phần hỗ trợ các nỗ lực giảm nhẹ thiệt hại trong tương lai.

Hạn hán bình thường có thể phát triển chậm theo mùa, trong khi hạn hán chớp nhoáng xảy ra do tình trạng khô hạn nhanh chóng.


Vệ tinh của NASA có thể phát hiện ánh sáng rực rỡ từ SIF - (Ảnh: NASA).

Theo trang phys.org ngày 14-5, trong nghiên cứu gần đây, các nhà khoa học tại Phòng thí nghiệm Sức đẩy phản lực (JPL) của Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) đã có thể phát hiện các tín hiệu hạn hán chớp nhoáng sớm bằng cách lần theo "ánh sáng rực rỡ" từ chất huỳnh quang diệp lục tố (được coi là huỳnh quang tạo ra từ ánh nắng Mặt trời - SIF).

Chất diệp lục tố sẽ phát ra ánh sáng khi gặp ánh nắng Mặt trời trong quá trình quang hợp. Độ huỳnh quang càng mạnh thì thực vật càng lấy nhiều carbon dioxit trong không khí để phát triển.

Dù mắt thường không thể thấy được, song ánh sáng rực rỡ này có thể được các thiết bị trên vệ tinh như vệ tinh Quan sát Carbon quỹ đạo-2 của NASA phát hiện.

Nhóm nghiên cứu đã so sánh dữ liệu huỳnh quang với dữ liệu về hạn hán chớp nhoáng tại Mỹ trong khoảng thời gian từ tháng 5 đến tháng 7 của các năm từ 2015 đến 2020.

Họ đã phát hiện hiệu ứng domino khi nhận thấy trong những tuần và tháng trước hạn hán chớp nhoáng, thảm thực vật ban đầu phát triển mạnh khi các điều kiện thời tiết chuyển sang ấm và khô. Những cây phát triển mạnh phát ra tín hiệu huỳnh quang mạnh bất thường vào thời điểm nói trên của năm.

Khi nhiệt độ khắc nghiệt ập đến, độ ẩm trong đất vốn đã thấp lại càng giảm đi và hạn hán chớp nhoáng xảy ra.

Nhóm nghiên cứu đã liên hệ số liệu huỳnh quang với dữ liệu độ ẩm từ vệ tinh của NASA. Họ phát hiện mức độ huỳnh quang bất thường liên quan chặt chẽ với việc mất đi độ ẩm của đất trong khoảng 6-12 tuần trước khi xảy ra một đợt hạn hán chớp nhoáng.

Họ đã kiểm tra mối liên hệ này ở các địa hình khác nhau, từ các khu rừng ở Đông Mỹ đến vùng đồng bằng lớn và vùng cây bụi ở phía tây, với kết quả nhất quán.


Một cánh đồng đang chuẩn bị vào mùa trồng trọt ở bang Kentucky, Mỹ - (Ảnh: Bộ Nông nghiệp Mỹ).

Vì lý do này, SIF "hứa hẹn là một tín hiệu cảnh báo sớm đáng tin cậy về hạn hán chớp nhoáng với đủ thời gian để hành động", nhà khoa học Nicholas Parazoo, tác giả chính của nghiên cứu, cho biết.

Dù cảnh báo sớm không thể loại bỏ tác động của hạn hán chớp nhoáng, song có thể giúp nông dân và chủ trang trại chủ động tăng nước tưới tiêu để giảm tác động đến cây trồng.

Bùng phát nhanh và không có nhiều cảnh báo, đợt hạn hán chớp nhoáng xảy ra ở phần lớn nước Mỹ năm 2012 do nhiệt độ cực cao làm mất độ ẩm từ đất và cây trồng, gây mất mùa diện rộng và tổn thất kinh tế hơn 30 tỉ USD.

TIN CŨ HƠN
Vũ trụ có thể lớn hơn 15 triệu lần so với cái mà chúng ta hiện nay nghĩ là vũ trụ quan sát được!

Vũ trụ có thể lớn hơn 15 triệu lần so với cái mà chúng ta hiện nay nghĩ là vũ trụ quan sát được!

Trong thuật ngữ thiên văn học mà chúng ta tiếp cận được, “vũ trụ quan sát được” là một thuật ngữ rất phổ biến. Vậy vũ trụ quan sát được là gì?

Đăng ngày: 21/03/2026
Có bằng chứng khoa học nào chứng minh thời gian có thể quay ngược lại?

Có bằng chứng khoa học nào chứng minh thời gian có thể quay ngược lại?

Thời gian không thể quay ngược lại, nhưng trong mắt các nhà vật lý học, mũi tên thời gian không chỉ có một hướng, dưới một số trường hợp đặc biệt, thời gian sẽ bắt đầu chảy ngược.

Đăng ngày: 21/03/2026
NASA bắt được dấu hiệu sinh học trên hành tinh 1,5 tỉ tuổi

NASA bắt được dấu hiệu sinh học trên hành tinh 1,5 tỉ tuổi

Một thứ mà ở Trái đất được tạo ra bởi sinh vật sống, được các nhà thiên văn coi như một trong những dấu hiệu sinh học quý giá nhất, vừa lộ ra trong quang phổ của hành tinh mang tên WASP-80b.

Đăng ngày: 21/03/2026
Động cơ nhiệt hạch plasma có thể du hành liên thiên hà

Động cơ nhiệt hạch plasma có thể du hành liên thiên hà

Các nhà nghiên cứu đang tìm cách khắc phục những thách thức công nghệ để biến động cơ plasma nhiệt hạch thành hiện thực.

Đăng ngày: 21/03/2026
Bằng chứng về không gian 4 chiều sẽ ảnh hưởng thế nào đến thế giới thực của chúng ta?

Bằng chứng về không gian 4 chiều sẽ ảnh hưởng thế nào đến thế giới thực của chúng ta?

Trong quá khứ, con người luôn theo đuổi những bí ẩn của khoa học và cố gắng giải thích bản chất của vũ trụ.

Đăng ngày: 20/03/2026
Trái đất bắt được tia hồng ngoại lạ: Hé lộ thông điệp vũ trụ rùng mình!

Trái đất bắt được tia hồng ngoại lạ: Hé lộ thông điệp vũ trụ rùng mình!

Một dữ liệu hoàn toàn bất thường vừa được các nhà khoa học "khai quật" từ dữ liệu tàu vũ trụ NEOWISE của NASA, tiết lộ một trong những hiện tượng tàn khốc nhất vũ trụ, kéo dài hơn 1 năm.

Đăng ngày: 19/03/2026
Mỹ sắp phóng tàu vũ trụ sở hữu công nghệ tiên tiến nhất thế giới

Mỹ sắp phóng tàu vũ trụ sở hữu công nghệ tiên tiến nhất thế giới

Hiện nay, cuộc đua khám phá và chinh phục vũ trụ trong bối cảnh bùng nổ công nghệ đã thôi thúc các quốc gia phương Tây chế tạo phương tiện phóng sử dụng lực đẩy hạt nhân.

Đăng ngày: 19/03/2026
Khoa Học News