Tổ tiên loài người 9.000 năm trước cũng đối mặt với các vấn đề đô thị

Tổ tiên loài người từ khoảng 9.000 năm trước đã phải đối mặt với các vấn đề đô thị hiện đại như dân số quá tải, tình trạng bạo lực và hiểm họa môi trường.

Đây là kết luận của nhóm khảo cổ sinh học quốc tế tìm hiểu các vấn đề đô thị hiện đại cách đây hàng nghìn năm.

Nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Kỷ yếu của Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Mỹ, trong đó mô tả cách sống của cư dân ở miền Trung-Nam Thổ Nhĩ Kỳ khi họ chuyển từ đời sống săn bắn du mục bày đàn sang lối sống làm nông nghiệp.


Phế tích cổ Catalhoyuk.

Phế tích cổ Catalhoyuk khởi đầu là một khu định cư nhỏ hinh thành từ khoảng năm 7.100 trước Công nguyên, được các nhà khoa học gọi là Thời kỳ đầu. Khu định cư này phát triển đến đỉnh điểm vào khoảng từ năm 6.700 đến năm 6.500 trước Công nguyên, gọi là Thời kỳ giữa, sau đó dân số giảm nhanh vào Thời kỳ cuối.

Các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng trong thời kỳ đỉnh cao dân số ở khu định cư trên gồm 3.500 đến 8.000 người, cư dân tại đây sống trong điều kiện rất đông đúc, nhà cửa xây dựng như những căn hộ không có khoảng cách ở giữa.

Ngoài ra, hố rác và các chuồng nuôi động vật được xây dựng ngay bên cạnh nhà ở, gây ra các vấn đề vệ sinh, một trong những nguyên nhân gây ra các bệnh truyền nhiễm.

Theo nghiên cứu trên, có tới 1/3 hài cốt Thời kỳ đầu khai quật được cho thấy những bằng chứng về tình trạng nhiễm trùng còn lại trên xương.

Điều kiện sống kém cũng góp phần làm gia tăng tình trạng bạo lực trong cộng đồng này. Trong số 93 bộ xương sọ khai quật được ở địa điểm này, 25 bộ có các vết nứt đã lành và 12 bộ trong số này có dấu vết chấn thương nhiều hơn một lần.

Hầu hết các vết thương nằm trên đỉnh đầu hoặc phía sau đầu, cho thấy nạn nhân không đối mặt với đối thủ khi họ bị tấn công.

Theo Giáo sư nhân chủng học Clark Larsen tại Đại học bang Ohio - tác giả chính của nghiên cứu trên, nhóm nghiên cứu đã phát hiện số trường hợp chấn thương sọ não gia tăng trong thời kỳ dân số đông nhất và mật độ dày nhất ở khu định cư cổ đại.

Từ phát hiện này có thể đưa ra nhận định dân số quá tải dẫn tới gia tăng căng thẳng và xung đột trong cộng đồng.

TIN CŨ HƠN
Phát hiện mới về cái nôi của nền toán học nhân loại

Phát hiện mới về cái nôi của nền toán học nhân loại

Các nhà khoa học Bỉ cho biết họ vừa giải mã được những dấu tích khắc trên đốt xương Ishango được một nhà địa chất học người Bỉ phát hiện ở châu Phi cách đây nửa thế kỷ.

Đăng ngày: 10/01/2026
Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Các nhà nhân chủng học New Zealand vừa phát hiện ra những bằng chứng cho thấy người cổ đại đã sử dụng một loại "kẹo cao su" tự nhiên để chế tạo ra keo dùng cho săn bắn.

Đăng ngày: 03/01/2026
Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh

Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh "máy hút bụi"

Các nhà khoa học mới tìm thấy hóa thạch của loài mà hã sống cách đây khoảng 23 triệu năm đã từng sử dụng chiếc mõm đặc biệt như cái máy hút bụi.

Đăng ngày: 03/01/2026
Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Mới đây, các nhà khảo cổ học đã phát hiện ra điều mới lạ trong khu mộ chúa Jesus tại Jerusalem. Kết quả nghiên cứu hé lộ răng Chúa Jesus từng có vợ và một người con trai có tên là Judah.

Đăng ngày: 02/01/2026
Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Người Aztec, người Maya và người Ai Cập cổ thuộc ba nền văn minh rất khác nhau nhưng lại cùng chung một biểu tượng: các kim tự tháp.

Đăng ngày: 02/01/2026
Giải oan cho loài chim bị con người tuyệt diệt

Giải oan cho loài chim bị con người tuyệt diệt

Dodo - loài chim bị con người tàn sát đến mức tuyệt chủng - luôn bị gán cho biệt danh "ngu ngốc, khờ khạo".

Đăng ngày: 31/12/2025
Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Các nhà nghiên cứu vừa phát hiện những dấu tích hóa thạch của một con cá voi cổ đại với bộ răng to lớn đáng sợ.

Đăng ngày: 28/12/2025
Khoa Học News