Khoa Học News

Trận chiến giữa hai ngôi sao tạo tinh vân sáng nhất dải Ngân Hà

Các nhà nghiên cứu lần đầu công bố hình ảnh về trận chiến dữ dội nhất dải Ngân Hà giữa hai ngôi sao, tạo ra gió mạnh 10 triệu km/h giờ và hơi nóng 50 triệu độ C.

Hai trong số những ngôi sao lớn nhất dải Ngân Hà nằm trong hệ sao nhị phân Eta Carinae ở cách Trái Đất 7.500 năm ánh sáng tham gia vào cuộc chiến dữ dội kéo dài hàng thiên niên kỷ, theo Science Alert.


Ảnh chụp của ESO chỉ ra hoạt động bên trong hệ sao Eta Carinae. (Ảnh: ESO).

Trong nghiên cứu công bố hôm 19/10 trên tạp chí Astronomy & Astrophysics, các nhà thiên văn học lần đầu tiên chụp ảnh lõi của Eta Carinae với độ phân giải cao nhất, xác nhận giả thuyết về những gì đang xảy ra bên trong hệ sao này.

Eta Carinae đôi khi được gọi là "chuẩn siêu tân tinh" vì sự vận động của hai ngôi sao trong hệ mạnh tới mức gần tương đương những ngôi sao đang phát nổ. Trận bùng phát lớn gần đây nhất mang tên Đại phun trào (Great Eruption) xảy ra vào năm 1837, kéo dài 18 năm và dẫn tới sự ra đời của tinh vân Homunculus sáng hơn mọi vật thể trong dải Ngân Hà.

Các nhà thiên văn vẫn chưa rõ nguyên nhân gây ra những trận bùng phát, nhưng Eta Carinae tiếp tục sinh ra cơn gió đầy khí và bụi có tốc độ lên tới 10 triệu km/h. Mô hình vi tính của Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ chỉ ra các cơn gió kiểu này duy trì và định hình tinh vân, nhưng chưa nhà khoa học nào tìm ra cơ chế của quá trình.

Eta Carinae B, ngôi sao nhỏ hơn trong hệ, có khối lượng lớn gấp 30 lần Mặt Trời và sáng hơn một triệu lần. Trong khi đó, Eta Carinae A nặng gấp 90 lần Mặt Trời và sáng hơn 5 triệu lần.


Tinh vân hình quả tạ Homunculus bao phủ hệ sao Eta Carinae. (Ảnh: NASA).

Cứ sau 5,5 năm, hai ngôi sao lại di chuyển gần về nhau, với khoảng cách tương đương từ sao Hỏa đến Mặt trời (khoảng 228 triệu km). Thời điểm đó được gọi là "cận tinh" (periastron). Lần cận tinh gần nhất xảy ra vào tháng 8/2014, được giao thoa kế của Kính viễn vọng lớn tại Đài quan sát Nam châu Âu (ESO) ghi lại thành công.

Hình ảnh không thực sự rõ ràng, nhưng xác nhận trận chiến dữ dội trên Eta Carinae. Mỗi ngôi sao bên trong hệ sao đôi này giải phóng những cơn gió phân tử cực mạnh, đẩy nhiệt độ lên mức 50 triệu độ C. Gió bụi và khí từ hai bên tạo thành tinh vân hình quả tạ bao quanh cả hai ngôi sao.

"Giấc mơ của chúng ta đã thành hiện thực", Gerd Weigelt, nhà thiên văn ở Viện Max Planck, Đức, cho biết. "Dù không thể có những bức hình sắc nét, đây là cơ hội có một không hai để tăng thêm kiến thức về Eta Carinae và nhiều vật thể khác trong vũ trụ".

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Siêu trăng là gì?

Siêu trăng là gì?

Ngoài hiện tượng Siêu trăng - Mặt Trăng trông lớn hơn và sáng hơn bình thường, còn có nhiều hiện tượng đặc biệt khác khiến kích thước, độ sáng hay màu sắc Trăng thay đổi.

Đăng ngày: 25/09/2026
Tìm hiểu về hiện tượng Nhật thực và Nguyệt thực

Tìm hiểu về hiện tượng Nhật thực và Nguyệt thực

Trong bài viết dưới đây, chúng ta cùng tìm hiểu xem hiện tượng Nhật Thực, Nguyệt Thực là gì? Tại sao nó lại được những người yêu thích thiên văn học quan tâm đến vậy.

Đăng ngày: 21/09/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Nếu chế tạo được tàu vũ trụ di chuyển với vận tốc ánh sáng 1.080 triệu km/h, con người có thể khám phá những hành tinh xa xôi trong hệ Mặt Trời chỉ trong phút chốc.

Đăng ngày: 04/09/2026
Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Kể từ khi phát hiện ra sao Diêm Vương vào năm 1930, trẻ em đến tuổi đi học sẽ được học về chín hành tinh trong hệ mặt trời của chúng ta.

Đăng ngày: 04/09/2026
Không đồ bảo vệ, con người có thể sống bao lâu trong vũ trụ?

Không đồ bảo vệ, con người có thể sống bao lâu trong vũ trụ?

Nếu không có bộ đồ phi hành gia bảo vệ, con người sẽ nhanh chóng mất đi ý thức, bị đông cứng hoặc cháy khô, trôi dạt hàng triệu năm trong vũ trụ.

Đăng ngày: 24/08/2026
Đột phá khoa học: Tìm thấy nguồn phát bí ẩn của "hạt ma" sau một thế kỷ dò tìm

Đột phá khoa học: Tìm thấy nguồn phát bí ẩn của "hạt ma" sau một thế kỷ dò tìm

Neutrino là các hạt hạ nguyên tử gần như không có điện tích, do đó nó hiếm khi tương tác với môi trường xung quanh.

Đăng ngày: 21/08/2026
Số phận của những lá cờ Mỹ cắm trên Mặt Trăng

Số phận của những lá cờ Mỹ cắm trên Mặt Trăng

Những lá cờ do phi hành gia Mỹ cắm trên bề mặt của Mặt Trăng trong chương trình Apollo ngày càng phai màu và phân hủy.

Đăng ngày: 20/08/2026
Khoa Học News