Tục ướp xác của người Ai Cập cổ đại có từ bao giờ?
Trước khi người Ai Cập cổ đại có tục ướp xác người chết thì sa mạc đã làm việc đó thay họ một cách tự nhiên.
Có lẽ cách đối xử với người chết của người Ai Cập là nổi tiếng nhất trên thế giới, từ việc xây dựng những kim tự tháp khổng lồ đến việc lấp đầy các ngôi mộ dưới lòng đất bằng những kho báu và hiện vật xa hoa. Ngoài ra, cách họ ướp xác để bảo quản thi thể những người mới chết cũng vô cùng độc đáo.
Quan tài chứa xác ướp của một nhà buôn cách đây 2.500 năm, được tìm thấy ở Giza, Ai Cập vào năm 2005. Ngôi mộ này có niên đại vào triều đại thứ 26, nhưng đây có phải là bằng chứng lâu đời nhất của tục ướp xác ở Ai Cập không? (Ảnh: Getty).
Tuy nhiên, người Ai Cập cổ đại bắt đầu ướp xác chết từ khi nào? Theo nhà nghiên cứu Stephen Buckley ở Trường đại học York, Anh, thì bằng chứng khoa học rõ ràng cho thấy nguồn gốc của tục ướp xác của người Ai Cập đã có từ khoảng năm 4.300 trước Công nguyên.
Bằng chứng này là những vật liệu bọc xác ướp 6.300 năm tuổi được tìm thấy ở một nghĩa trang Ai Cập cổ đại tại Mostagedda, cách thủ đô Cairo khoảng 320km về phía Nam. Đầu thế kỷ XX, những ngôi mộ ở đây đã được khai quật và đồ bọc xác được đưa về Anh và hiện đang được lưu trữ trong Bảo tàng Bolton.
Nhóm nghiên cứu do nhà khoa học Buckley phụ trách đã xét nghiệm những vật liệu bọc xác này và phát hiện ra rằng chúng chứa các loại nhựa chuyên dùng để ướp xác. Kết quả xét nghiệm cũng cho thấy các loại nhựa này được làm từ nhiều thành phần khác nhau như dầu thực vật, mỡ động vật, sáp ong và nhựa cây. Những thời kỳ sau này, người Ai Cập cổ đại cũng dùng các loại nhựa tương tự để ướp xác.
Xét theo bối cảnh thời gian 4.300 năm trước Công nguyên, lúc đó là khoảng 1.000 năm trước khi người Ai Cập phát triển chữ tượng hình và khoảng 1.500 năm trước khi họ bắt đầu xây các kim tự tháp. Đó cũng là thời điểm 1.000 năm trước khi Ai Cập được thống nhất dưới quyền cai trị của một Pharaoh duy nhất.
Ướp xác tự nhiên
Bằng chứng cổ xưa nhất của việc con người thực hiện các phương pháp ướp xác là khoảng 4.300 năm trước Công nguyên, nhưng người Ai Cập đã lợi dụng thiên nhiên để ướp xác người chết từ trước đó rất lâu.
Theo nhà nghiên cứu Buckley, ướp xác tự nhiên là một quá trình tự phát nhờ tận dụng các điều kiện chôn cất sẵn có, như là chôn trong cát khô và nóng. Tuy nhiên, người Ai Cập không hề cố tình nghĩ ra việc ướp xác người chết.
Giáo sư Ai Cập học Salima Ikram ở Trường đại học Cairo cho biết, có những mẫu vật chứng tỏ xác được ướp từ 5.000 năm trước Công nguyên và có thể trên thực tế còn sớm hơn thế.
Ngay cả sau khi đã hình thành và phát triển tập tục cũng như phương pháp ướp xác, nhiều người Ai Cập vẫn ướp xác theo cách tự nhiên vì họ không đủ điều kiện để ướp xác theo cách nhân tạo. Vì thế các xác chết được vùi trong sa mạc. Cách đơn giản mà đa phần người Ai Cập khi đó làm là đào một hố và vùi xác xuống đó, không có sự chuẩn bị nào khác.
Giáo sư Ikram cho rằng: "chúng ta không biết người Ai Cập cổ đại khi đó nghĩ gì, nhưng dù là bất kỳ ai được chôn trong những ngôi mộ cát đó thì việc ở xa nguồn nước và không bị bọc trong thảm, trong các tấm da hay quan tài khiến cho xác được ướp một cách tự nhiên".
Khi Cơ đốc giáo lan rộng ở Ai Cập, việc tiến hành ướp xác nhân tạo đã giảm dần. Trong khi tôn giáo của người Ai Cập cổ đại nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo quản thi thể cho cuộc sống ở thế giới bên kia thì Cơ đốc giáo lại không coi trọng việc đó. Từ đó, tục ướp xác mai một dần cho đến ngày nay.
Có thực tổ tiên của người Maya là người ngoài hành tinh?
Nền văn minh Maya là một trong những nền văn minh lâu đời nhất và bí ẩn trên thế giới, xuất phát từ một tộc người đầy trí tuệ. Nền văn minh Maya phân bố ở các khu rừng rậm Trung Mỹ được sinh ra trong rừng nhiệt đới.
Xe điện năng lượng mặt trời có thể chạy 7 tháng không cần sạc
Lightyear, một công ty khởi nghiệp của Hà Lan mới đây đã giới thiệu mẫu xe điện Lightyear 0 được trang bị tấm pin mặt trời.
Dùng hình học hữu hạn, các nhà toán học hé lộ số vé tối thiểu người chơi cần mua để trúng xổ số
Bằng cách sử dụng hình học hữu hạn, các nhà toán học tính toán số lượng vé đủ để người chơi giành được một giải thưởng bất kỳ, nhưng không nhất thiết phải là giải độc đắc
Cây gỗ hóa ngọc sánh ngang kim cương, giá 600 tỷ đồng
Gỗ hóa ngọc hay còn gọi là gỗ hóa thạch, là loại gỗ được hình thành từ rừng cây nguyên sinh dưới tác động của núi lửa, gỗ bị chôn vùi trong nham thạch hàng triệu năm và hóa ngọc.
Thợ rèn 19 tuổi dùng thiên thạch 4,5 tỷ năm tuổi rèn kiếm báu
Tristan Dare là một thợ rèn dao người Mỹ mới chỉ 19 tuổi, nhưng anh đã bước vào nghề từ năm 12 tuổi. Tuy còn ít tuổi nhưng tầm nhìn và cả tư duy nghệ thuật của anh không hề nhỏ.
Bir Tawil: Mảnh đất không quốc gia nào muốn sở hữu, nhưng lại có tới 3 "quốc vương"
Bir Tawil là vùng đất nằm ở biên giới Ai Cập và Sudan. Nơi này còn được gọi là "Bi'r Tawīl", có nghĩa là "giếng nước cao" trong tiếng Ai Cập.
