'Tuổi thơ' dữ dội của Tiên Nữ

Tiên Nữ, thiên hà xoắn gần dải Ngân Hà nhất, hình thành sau vụ va chạm giữa hai thiên hà nhỏ hơn.

Thiên hà Tiên Nữ. (Ảnh: Apod.nasa.gov).

Andromeda là một thiên hà xoắn ốc ở bầu trời phía bắc. Trong tiếng Việt nó được gọi là thiên hà Tiên Nữ hay tinh vân Tiên Nữ. Nó cách dải Ngân Hà 2,5 triệu năm ánh sáng và là thiên hà xoắn ốc gần dải Ngân Hà nhất.

Tiến sĩ Francois Hammer, một chuyên gia của Đài thiên văn Paris, Pháp, nói với BBC rằng, các nhà khoa học từng phát hiện được nhiều thiên hà gần rìa vũ trụ, song chúng ta lại biết rất ít về những thiên hà gần chúng ta nhất, trong đó bao gồm Tiên Nữ.

“Nhiều nhà thiên văn nghĩ rằng thiên hà Tiên Nữ có thể là kết quả của một vụ sáp nhập. Tuy nhiên, giả thuyết này chưa từng được chứng minh”, tiến sĩ Hammer nói.

Tiên Nữ có nhiều điểm đặc biệt. Nó có vùng trung tâm cực lớn được bao quanh bởi đĩa bụi và khí mỏng nhưng rộng. Nó chứa vô số ngôi sao già cỗi và chúng xếp thành nhiều nhánh lớn.

BBC cho biết, Hammer và các đồng nghiệp sử dụng mô hình máy tính để tìm hiểu những tính chất đặc biệt của thiên hà Tiên Nữ. Các mô hình được chạy trên các máy tính siêu tốc của Đài thiên văn quốc gia Trung Quốc và Đài thiên văn Paris.

Kết quả cho thấy hai thiên hà va chạm với nhau cách đây chừng 9 tỷ năm. Quá trình sáp nhập chính thức hoàn thành cách đây 5,5 tỷ năm, dẫn tới sự ra đời của thiên hà Tiên Nữ.

Ông Hammer nói rằng phát hiện về sự hình thành của thiên hà Tiên Nữ sẽ giúp giới thiên văn hiểu rõ hơn về sự ra đời của dải Ngân Hà.

“Có thể dải Ngân Hà cũng được tạo ra theo cách thức giống như thiên hà Tiên Nữ. Thậm chí quá trình đó còn diễn ra sớm hơn nhiều”, ông nhận xét.