Khoa Học News

Vệ tinh tìm thấy hẻm núi sâu bên dưới lớp băng dày ở Châu Nam Cực

Một thế giới huyền bí của những hẻm núi bị lộn ngược nằm sâu bên dưới những lớp băng dày của Châu Nam Cực vừa được phát hiện.

Các nhà nghiên cứu vừa tìm thấy một cấu trúc bên trong các lớp băng dày ở Châu Nam Cực, mà từ đó có thể tính toán lại về độ dày của các tầng băng nơi đây cũng như sự ảnh hưởng của chúng đến mực nước biển dâng.

Noel Gourmelen, một nhà nghiên cứu viễn thám từ Đại học Edinburgh, cho biết hẻm núi này nằm trong khu vực lớp băng Dotson ở thềm băng tây Nam Cực. Sự xuất hiện của vùng không gian này khiến 4 tỷ lít nước ngọt từ lục địa Nam Cực tràn ra ngoài Nam Đại Dương.


Ảnh chụp tầng băng Dotson từ vệ tinh Sentinel-1 của ESA. Các nhà nghiên cứu tìm thấy một hẻm núi rộng bên dưới mặt băng này. (Ảnh: Copernicus Sentinel data (2017), A. Hogg/CPOM).

Theo Cơ quan Hàng không Châu Âu (ESA), sự phân chia mạnh mẽ ở các tầng băng đã diễn ra với quy mô lớn và mức độ tồi tệ. Để tìm hiểu rõ, Gourmelen cùng các đồng nghiệp đã sử dụng dữ liệu thu được từ vệ tinh CryoSat và Copernicus Sentinel-1 của ESA để tìm hiểu về thế giới bên dưới thềm băng ở Châu Nam Cực.

Cả hai vệ tinh này đều sử dụng các kỹ thuật radar để đo độ dày và động lực của tầng băng. Nhóm nghiên cứu đã sử dụng dữ liệu quan sát được và cho thấy ở tầng băng Dotson có một khe nứt rộng 50km, mở rộng về hướng bờ biển Marie Byrd.

“Chúng tôi tìm thấy những sự thay đổi nhỏ về độ cao của nơi này qua dữ liệu của CryoSat và về tốc độ dịch chuyển của băng qua quan sát của vệ tinh Sentinel-1, nhận thấy rằng sự tan chảy không đồng đều, mà tập trung vào một rãnh chạy dài rộng 5km và chạy dài 60km ở bên dưới bề mặt lớp băng”, Gourmelen cho biết.

Hẻm núi bên dưới lớp băng có thể được hình thành bởi dòng nước tương đối ấm của đại dương – khoảng 1 độ C – di chuyển theo chiều kim đồng hồ rồi hướng ngược lên trên, do sự tự quay của hành tinh.


Bề mặt phía trên của tầng băng Dotson, trông có vẻ phẳng mịn nhưng bên dưới là cả không gian trống khổng lồ. (Ảnh: N. Gourmelen).

“Chúng tôi nghĩ rằng mô hình dòng nước ấm đi vào các lớp băng như thế này đã diễn ra được khoảng 25 năm, dựa trên các quan sát từ các vệ tinh cho thấy sự thay đổi ở khu vực này của Châu Nam Cực”, ông cho biết thêm.

Vào thời gian này, dòng nước ấm đã khoét sâu vào bên trong tầng băng ở độ sâu khoảng 200km và có chiều rộng khoảng 15km. Khe rãnh này mở rộng thêm về chiều sâu mỗi năm khoảng 7 mét.

“Khi các rãnh nứt được hình thành ở bên trong, chúng sẽ phát triển rộng thêm thành các khe nứt và lan lên mặt đất, khiến bề mặt bị sụt lún và từ đó sự tan chảy băng ở bề mặt sẽ diễn ra nhanh hơn và tập trung về phía bị lún thấp”, ông cho biết trong bài nghiên cứu.

Sau nghiên cứu này, ông Gourmelen cùng nhóm của mình sẽ mở rộng nghiên cứu sang các phần còn lại của thềm băng phía tây Châu Nam Cực, và xa hơn là những khu vực khác của châu lục này.

TIN CŨ HƠN
16 sự thật về bóng đá - môn thể thao bá chủ toàn cầu

16 sự thật về bóng đá - môn thể thao bá chủ toàn cầu

Nhiều điều thú vị về bóng đá dưới đây khiến không ít người ngạc nhiên.

Đăng ngày: 31/05/2026
Top 19 món ăn kinh dị nhất hành tinh

Top 19 món ăn kinh dị nhất hành tinh

Những món ăn kinh dị, khủng khiếp nhất từ chuột bao tử đến ếch sinh tố.... nhiều người chỉ nhìn hoặc ngửi thôi đã phát nôn, thế nhưng đây đều là những món ăn truyền thống của nhiều nước trên thế giới.

Đăng ngày: 30/05/2026
12 loại đá quý hiếm nhất thế giới

12 loại đá quý hiếm nhất thế giới

Nhắc tới đá quý, nhiều người cho rằng kim cương là loại đá quý hiếm nhất thế giới. Nhưng trên thực tế có một số loại đá còn có giá trị và quý hiếm hơn kim cường nhiều lần.

Đăng ngày: 29/05/2026
Soi top 10 khẩu súng ngắn tốt nhất thế giới (Phần 1)

Soi top 10 khẩu súng ngắn tốt nhất thế giới (Phần 1)

Khá bất ngờ trong bảng xếp hạng này lại không có bất cứ một đại diện nào của Nga trong top 10 khẩu súng ngắn tốt nhất thế giới.

Đăng ngày: 28/05/2026
Liệu có thể dự đoán trước bộ phim nào thắng giải Oscar?

Liệu có thể dự đoán trước bộ phim nào thắng giải Oscar?

Giải thưởng Viện Hàn lâm thường được biết đến với tên Giải Oscar là giải thưởng điện ảnh của Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh (Hoa Kỳ).

Đăng ngày: 14/05/2026
Những ghi chép về loài rồng "có thật" trong lịch sử

Những ghi chép về loài rồng "có thật" trong lịch sử

Rồng là linh vật trong truyền thuyệt được coi là sản phẩm trong trí tưởng tượng của loài người. Tuy nhiên có rất nhiều câu chuyện, truyền thuyết huyền bí đã ghi nhận sự xuất hiện của loài sinh vật to lớn, biết bay,biết khạc ra lửa này.

Đăng ngày: 09/05/2026
Tìm hiểu về bình minh và hoàng hôn

Tìm hiểu về bình minh và hoàng hôn

Bình minh và hoàng hôn là hai khoảnh khắc ngẳn ngủi nhưng cũng thật đẹp trong 1 ngày. Thực tế, không phải ai cũng hiểu rõ khái niệm này và sự khác biệt giữa chúng là gì?

Đăng ngày: 05/05/2026
Khoa Học News