Vì sao Hà Nội và Bắc, Trung bộ nắng nóng dữ dội?

Theo Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn trung ương, hiện tượng nắng nóng bất thường đang xảy ra ở miền Bắc và miền Trung được đánh giá là kỷ lục trong 15 năm qua. Vậy tại sao lại có đợt nắng nóng bất thường này?

Nguyên nhân nắng nóng dữ dội ở miền Bắc và miền Trung

Cơ quan dự báo thời tiết trung ương cho biết ngày hôm qua (30/06), nắng nóng đã xảy ra trên diện rộng ở khu vực Bắc Bộcác tỉnh ven biển Trung Bộ với nhiệt độ cao nhất phổ biến 36 – 39 độ, một số nơi trên 39 độ như: Hòa Bình 39.5 độ, Việt Trì và Hà Đông (Hà Nội) 39.4 độ, Láng (Hà Nội) 39.8 độ, Sơn Tây (Hà Nội) 40.1 độ, và Nho Quan (Ninh Bình) 40.0 độ, Phủ Lý (Hà Nam) 39.6 độ. Các tỉnh miền Trung cũng ghi nhận nắng nóng dữ dội với Tĩnh Gia (Thanh Hóa) 39.9 độ, Sầm Sơn (Thanh Hóa) và Đô Lương (Nghệ An) 39.5 độ, Con Cuông (Nghệ An) 39.6 độ, Tương Dương (Nghệ An) và Tam Kỳ (Quảng Nam) 39.4 độ…


Nắng nóng hoành hành dữ dội tại miền Bắc và miền Trung. (Ảnh: Báo xây dựng.)

Ngày hôm nay (01/07), nắng nóng sẽ tiếp tục duy trì ở khu vực Bắc Bộ và các tỉnh ven biển Trung Bộ với nhiệt độ cao nhất trong ngày phổ biến 36 – 39 độ, có nơi trên 39 độ.

Dự báo đợt nắng nóng này có khă năng kéo dài đến cuối tuần.

So với đợt nắng nóng cuối tháng 5, đợt này mức nhiệt chưa cao bằng. Tuy nhiên, do gần như suốt ngày đêm trời trong xanh, lặng gió, độ ẩm thấp, nhiệt độ chêch lệch chỉ 4-5 độ C khiến không khí rất ngột ngạt. Như 22h đêm qua, Hà Nội còn nóng 34 độ C, độ ẩm chỉ 63%.



Một triệu thí sinh bắt đầu bước vào kỳ thi "2 trong 1" dưới cái nóng kỷ lục. (Ảnh VTC.)

Ông Lê Thanh Hải, Phó Tổng Giám đốc Trung tâm Khí tượng thủy văn Quốc gia, cho biết nguyên nhân của nắng nóng kỷ lục kéo dài này là do ảnh hưởng của hiện tượng El Nino pha nóng.

Cụ thể, ông Hải cho biết năm 2015 do ảnh hưởng của hiện tượng El Nino, nền nhiệt độ trên phạm vi toàn quốc phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm từ 0,5-1 độ C. Trong đó, từ tháng 3 đến hết tháng 5, nền nhiệt cao hơn trung bình nhiều năm khoảng 2 độ C. Nắng nóng và nắng nóng gay gắt đến sớm hơn và kết thúc muộn hơn ở các khu vực Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ và Nam Trung Bộ.

Bên cạnh đó, mùa mưa ở miền Bắc và Bắc Trung Bộ sẽ đến muộn hơn, cùng với lượng mưa ít hơn so với thông lệ. Mùa mưa ở miền Bắc và Bắc Trung Bộ thường bắt đầu từ cuối tháng 4, nhưng năm nay phải cuối tháng 5 mới bắt đầu. Lũ tiểu mãn ghi nhận ở Bắc Bộ vừa qua cũng rất thấp. Lượng mưa ở Bắc Bộ trong tháng 4 và tháng 5 thiếu hụt so với trung bình nhiều năm từ 20-30%. Chúng ta mới ghi nhận một trận mưa rào và dông lớn vào khoảng ngày 20/4 và một đợt mưa lớn như vậy nữa vào khoảng ngày 22 - 24/5 vừa qua.

El Nino (theo tiếng Tây Ban Nha có nghĩa là Đứa trẻ, ý nói đến Chúa Giêsu) là hiện tượng nóng lên bất thường của lớp nước biển bề mặt ở khu vực xích đạo trung tâm và đông Thái Bình Dương, kéo dài 8 - 12 tháng, hoặc lâu hơn. Hiện tượng El Nino thường xuất hiện 3 - 4 năm một lần, song cũng có khi dày hơn hoặc thưa hơn. El Nino xuất hiện sẽ kéo theo sự biến đổi khác thường của nhiệt độ và lượng mưa của nhiều vùng. Ở nước ta, El Nino sẻ giảm thiểu mưa, tăng nhiệt độ, gây nên hạn hán làm mùa màng bị thiệt hại nặng nề.

Ngoài Việt Nam, El Nino cùng với biến đổi khí hậu đã gây nên hiện tượng nắng nóng và khô hạn bất thường đang diễn ra ở nhiều nước trong khu vực Đông Á và Đông Nam Á năm nay. Đơn cử nhất là đợt nắng nóng kinh hoàng ở Ấn Độ đã làm gần 1.500 người chết trong hơn 1 tuần. Tại Israel, đợt nắng nóng kỷ lục đã gây ra cháy rừng, làm chậm trễ chuyến bay và số trường hợp mất nước, ngất xỉu tăng cao.

Thái Lan mới đây đã ban bố thảm họa hạn hán tại 34 tỉnh thành với khoảng 371.000ha đất nông nghiệp bị ảnh hưởng. Tại Philippines, hạn hán nặng có thể tác động đến sản lượng dừa vốn bị thiệt hại nặng nề sau trận bão Haiyan năm 2013. Trong khi đó, hai nước sản xuất 85% lượng dầu cọ cho thế giới là Indonesia và Malaysia cũng chịu cảnh hạn hán ở một số nơi, nhưng nhìn chung độ ẩm vẫn ở mức bình thường trong tháng 4 và nửa đầu tháng 5…


Hạn hán trên đồng ruộng ở Philippines. (Ảnh Reuters.)

El Nino là nguyên nhân khiến nhiệt độ mặt nước biển ở Thái Bình Dương ấm lên, gây ra thời tiết nóng nực khắp châu Á. Đây là hiện tượng thay đổi đáng kể nhiệt độ trên mặt biển ở vành đai nhiệt đới của Thái Bình Dương, xảy ra mỗi 2-7 năm khi các cơn gió mậu dịch (gió mạnh thổi liên tục từ Đông Nam hoặc Đông Bắc về hướng xích đạo) bắt đầu suy yếu. El Nino khiến nhiệt độ tăng lên, gây ra mưa bão, lụt lội và hanh khô.

TIN CŨ HƠN
Đảo rắn Brazil - nơi kinh hoàng nhất thế giới

Đảo rắn Brazil - nơi kinh hoàng nhất thế giới

Đảo rắn tại Brazil sở hữu vẻ đẹp tựa thiên đường nhưng với gần 400.000 con rắn độc bậc nhất thế giới vừa là nỗi sợ, vừa kích thích sự hiếu kỳ của du khách ưa mạo hiểm.

Đăng ngày: 04/01/2026
Hiệu ứng nhà kính là gì?

Hiệu ứng nhà kính là gì?

Hiệu ứng nhà kính là hiệu ứng làm cho không khí của Trái đất nóng lên do bức xạ sóng ngắn của Mặt trời có thể xuyên qua tầng khí quyển chiếu xuống mặt đất; mặt đất hấp thu nóng lên lại bức xạ sóng dài vào.

Đăng ngày: 28/12/2025
Ngày Hạ chí là gì?

Ngày Hạ chí là gì?

Ngày hạ chí là một trong 24 tiết khí trong nông lịch. Đây cũng là một trong những thời điểm rất đặc biệt trong năm đánh dấu sự khởi đầu chính thức của mùa hè.

Đăng ngày: 26/12/2025
Nguy hiểm núi lửa Indonesia rung chuyển 500 lần/ngày

Nguy hiểm núi lửa Indonesia rung chuyển 500 lần/ngày

Thông tin từ Cơ quan Giảm nhẹ Thảm họa quốc gia Indonesia (BNPB) cho biết cơ quan đã ghi nhận mỗi ngày có 500 cơn địa chấn xảy ra xung quanh núi lửa Mount Agung ở đảo Bali, Indonesia.

Đăng ngày: 17/12/2025
Bão là gì? Bão hình thành như thế nào và vì sao có bão?

Bão là gì? Bão hình thành như thế nào và vì sao có bão?

Bão hình thành như thế nào? Vì sao lại có bão? Bài viết dưới đây sẽ giải đáp cho bạn biết đó.

Đăng ngày: 16/12/2025
Sóng thần là gì? Khi nào xảy ra sóng thần?

Sóng thần là gì? Khi nào xảy ra sóng thần?

Sóng thần là một trong những thiên tai có sức tàn phá khủng khiếp nhất của nhân loại.

Đăng ngày: 14/12/2025
Hướng dẫn xử lý nước và vệ sinh môi trường trong mùa bão lụt

Hướng dẫn xử lý nước và vệ sinh môi trường trong mùa bão lụt

Sau bão lụt, thường xảy ra nhiều loại dịch bệnh như tả, lỵ, thương hàn... mà nguyên nhân chính là do môi trường và nguồn nước sinh hoạt bị ô nhiễm.

Đăng ngày: 12/12/2025
Khoa Học News