Khoa Học News

Vì sao thiên tai sét đánh dồn dập trong năm nay?

Sét xuất hiện có cả dạng trực tiếp và dạng lan truyền, sét đánh có thể xảy ra bất kỳ chỗ nào, ngay cả khi đang ở trong nhà vẫn có thể bị sét đánh trúng nên không được chủ quan khi trời có dông sét.

Hàng loạt vụ tai nạn do sét đánh

Theo Trung tâm Mạng lưới Khí tượng Thủy văn Quốc gia, đêm 22/8, miền Bắc ghi nhận hơn 1000 cú sét chỉ trong một giờ đồng hồ. Trong đó, các khu vực có sét kiểu nhất gồm: Lạng Sơn, Thái Nguyên, Vĩnh Phúc, Hà Nội, Hòa Bình.

Ông Nguyễn Đức Phương, Trưởng phòng Rada thời tiết, Trung tâm Mạng lưới Khí tượng Thủy văn quốc gia (Bộ Tài nguyên và Môi trường) cho biết: "hiện nay mạng lưới định vị sét của Việt Nam có 18 trạm định vị sét. Mạng lưới định vị sét này được kết nối với hệ thống định vị sét quốc tế. Mạng lưới định vị sét của nước ta hiện nay được thiết kế để phát hiện, định vị, phân tích, hiển thị, lưu trữ và phân phối số liệu theo thời gian thực các sự kiện sét trong mây và xuống mặt đất (CG) và trong mây (IC)".


Sét là thiên tai nguy hiểm, cần có các biện pháp phòng tránh.

Với mạng lưới các đầu đo hiện tại thì khoảng cách mà các đầu đo có thể phát hiện được sét trong dải từ 400-600km. Như vậy ngoài khu vực đất liền của Việt Nam thì các trạm định vị sét có thể phát hiện cả sét trên biển và khu vực gần biên giới của các nước lân cận Việt Nam.

Trưởng Phòng Rada thời tiết, Trung tâm Mạng lưới khí tượng thủy văn quốc gia cho biết thêm, hiện tại, Trung tâm Mạng lưới Khí tượng thủy văn quốc gia đang vận hành hệ thống mạng lưới phát hiện, định vị, sét hiển thị website: hymetnet.gov.vn. Trang web này có thể thực hiện việc theo dõi liên tục các thông tin về sét và rada thời tiết. Người dân có thể theo dõi các cảnh báo nguy cơ sét trên trang web và các vùng cảnh báo phản hồi vô tuyến mây của rada thời tiết. Người dân có thể tham khảo để có thể phòng, tránh các rủi ro do do dông sét gây ra.

Vì sao ở trong nhà cũng bị sét đánh?

Theo ông Lê Đình Quyết, Trưởng phòng dự báo, Đài Khí tượng Thủy văn khu vực Nam Bộ, sét hay tia sét là hiện tượng phóng điện trong khí quyển giữa các đám mây và đất hay giữa các đám mây mang các điện tích khác dấu.

Khi phóng điện trong khí quyển tia sét có thể di chuyển với tốc độ 36.000km/s, vì sét là sự di chuyển của các ion nhưng hình ảnh của sét là do dòng plasma phát sáng tạo ra nên có thể thấy trước khi nghe tiếng động. Còn tiếng động chỉ di chuyển với tốc độ 1.230km/h trong điều kiện bình thường của không khí còn ánh sáng đi được 299.792km/s.

Sét đạt tới nhiệt độ 30.000 độ C, gấp 20 lần nhiệt độ cần thiết để biến cát silica thành thủy tinh (chỉ cần 1330 độ C để làm nóng chảy SiO2), những viên đá được tạo ra bởi sét đánh vào cát gọi là fulgurite (thường nó có dạng hình ống do sét di chuyển vào lòng đất). Sét cũng được tạo ra bởi những cột tro trong những vụ phun trào núi lửa hoặc trong những trận cháy rừng dữ dội tạo ra một làn khói đặc đủ để dẫn điện.

Ông Quyết lập luận sét hình thành và nguồn gốc của nó đang còn tranh luận, các nhà khoa học đã nghiên cứu các nguồn gốc khác nhau như gió, độ ẩm, ma sát và áp suất khí quyển, các hạt tích điện trong năng lượng mặt trời.


Sét đánh có thể xảy ra bất kỳ chỗ nào.

Bên cạnh đó, các tinh thể băng trong các đám mây, có thể là yếu tố quan trọng trong việc hình thành tia sét, do nó có thể tạo ra một môi trường tích điện cực trái dấu trong các đám mây dẫn đến việc sét xuất hiện. Nhưng hầu hết các giả thuyết hình thành sét đều liên quan đến sự tích điện trong đám mây dông.

Ông Lê Đình Quyết thông tin, sét xuất hiện sẽ gây ra các tác hại tĩnh điện, điện từ, nhiệt, động lực đến các đối tượng xung quanh như thiết bị kỹ thuật điện, đường dây thông tin, tín hiệu, truyền số liệu, đường dây điện lực, các phương tiện thông tin, vô tuyến điện tử và thường gây ra các thiệt hại lớn.

"Cần nhớ rằng sét xuất hiện có cả dạng trực tiếp và dạng lan truyền, sét đánh có thể xảy ra bất kỳ chỗ nào, ngay cả khi đang ở trong nhà vẫn có thể bị sét đánh trúng. Chúng ta, không mở tivi, hạn chế sử dụng đồ điện, rút các phích cắm điện, không đứng cạnh cửa sổ ngóng mưa khi có sấm sét xuất hiện", ông Quyết khuyến cáo.

Chuyên gia lưu ý, cấp cứu người bị sét đánh, ngoài làm cháy, bỏng, sét gây tác hại hệ thần kinh, gãy xương, mất thính giác, thị giác, hay trí nhớ. Người bị sét đánh cần được cứu trợ ngay tức khắc. Nếu người bị sét đánh bị ngất (tim ngừng đập, tắt thở) phải thực hiện khẩn cấp các động tác hô hấp, trợ tim nhân tạo. Tìm những nơi bị gãy, đặc biệt cẩn thận không di dời những nạn nhân nếu nghi ngờ bị gãy cột sống. Để những nơi bị bỏng khô và tìm cách nhanh nhất để nhân viên y tế đến.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Vì sao truyện cổ tích Hàn Quốc không bắt đầu bằng "Ngày xửa ngày xưa..."

Vì sao truyện cổ tích Hàn Quốc không bắt đầu bằng "Ngày xửa ngày xưa..."

Truyện cổ tích Hàn Quốc thường bắt đầu bằng một cụm từ độc nhất vô nhị: "Xưa, xưa lắm ở cái thời mà loài hổ còn hút thuốc...".

Đăng ngày: 19/10/2026
Tại sao đồ ăn của Ấn Độ chủ yếu là ở dạng sệt?

Tại sao đồ ăn của Ấn Độ chủ yếu là ở dạng sệt?

Người Ấn Độ đặc biệt thích chế biến các loại thực phẩm và gia vị thành dạng sệt, vì vậy khi nhắc đến đồ ăn Ấn Độ, người ta nghĩ ngay đến các loại bột nhão. Vậy tại sao người Ấn Độ thích ăn đồ ăn dạng sệt?

Đăng ngày: 19/10/2026
Vì sao Mỹ bỏ 450 triệu USD để dỡ bỏ 4 con đập trên dòng sông là “quê nhà” của cá hồi?

Vì sao Mỹ bỏ 450 triệu USD để dỡ bỏ 4 con đập trên dòng sông là “quê nhà” của cá hồi?

Mỹ quyết tâm dỡ bỏ 4 con đập với chi phí hàng trăm triệu USD trên cùng một dòng sông. Hóa ra quyết định này mang lại nhiều lợi ích bất ngờ.

Đăng ngày: 18/10/2026
Tại sao khi luộc trứng thì protein của trứng lại bị đông đặc lại?

Tại sao khi luộc trứng thì protein của trứng lại bị đông đặc lại?

Khi luộc trứng thì protein của trứng lại bị đông đặc lại là do lòng trắng trứng hầu hết được cấu tạo bởi Protein. Hiện tượng trứng sau khi luộc bị biến đổi cấu trúc này gọi là hiện tượng đông tụ của protein.

Đăng ngày: 18/10/2026
Bí ẩn vũ trụ: Tại sao không gian tối tăm và lạnh lẽo nhưng Mặt trời lại sưởi ấm Trái đất?

Bí ẩn vũ trụ: Tại sao không gian tối tăm và lạnh lẽo nhưng Mặt trời lại sưởi ấm Trái đất?

Trong vũ trụ rộng lớn này, một bí ẩn hấp dẫn luôn khiến các nhà khoa học bối rối: Tại sao Mặt trời lại có thể chiếu sáng Trái đất một cách rực rỡ như vậy trong khoảng không tối tăm vô tận?

Đăng ngày: 18/10/2026
Tại sao nhiều nơi tại Hoa Kỳ lại phải chôn lốp xe xuống dưới mặt đường cao tốc?

Tại sao nhiều nơi tại Hoa Kỳ lại phải chôn lốp xe xuống dưới mặt đường cao tốc?

Khi chúng ta lái xe qua mạng lưới đường cao tốc rộng lớn của Hoa Kỳ, ít người có thể nghĩ rằng những con đường tưởng chừng như bình thường đó lại ẩn chứa một bí mật đáng kinh ngạc.

Đăng ngày: 17/10/2026
Tại sao không thể so sánh độ khó xây dựng của các kim tự tháp với Vạn Lý Trường Thành?

Tại sao không thể so sánh độ khó xây dựng của các kim tự tháp với Vạn Lý Trường Thành?

Dưới góc độ khối lượng công trình, Vạn Lý Trường Thành gấp nhiều lần các kim tự tháp, tuy trọng lượng của mỗi viên gạch nhỏ hơn nhiều nhưng khối lượng tổng thể lại rất lớn.

Đăng ngày: 17/10/2026
Khoa Học News