Vì sao tiếng nước chảy giúp chúng ta ngủ ngon hơn?
Tiếng sóng biển vỗ, tiếng suối rì rào, tiếng mưa tí tách - nhiều người nói rằng những âm thanh này của nước giúp họ chìm vào giấc ngủ dễ dàng. Tại sao lại như vậy?
Một phần câu trả lời nằm ở cách bộ não của chúng ta giải thích những tiếng ồn mà chúng ta nghe thấy [cả khi thức và trong đêm khuya] là mang tính đe dọa hay không.
"Những tiếng động này là âm thanh không mang tính đe dọa, đó là lý do tại sao chúng có tác dụng trấn an con người", Phó Giáo sư Orfeu Buxton chuyên ngành sức khỏe tại Đại học bang Pennsylvania (Mỹ) cho biết, "Chúng như đang nói với ta rằng: Đừng lo lắng! Đừng lo lắng!".
Những tiếng ồn lớn hơn có xu hướng khiến chúng ta khó ngủ hơn. Song, có lẽ điều quan trọng hơn cả mức âm lượng ở đây là đặc tính của âm thanh (nói cách khác, âm thanh đó có kích hoạt hệ thống cảnh giác mối đe dọa của não bộ và đánh thức chúng ta khỏi giấc ngủ hay không).
Những âm thanh không mang tính đe dọa sẽ giúp trấn an con người.
"Thể loại tiếng ồn sẽ là yếu tố quyết định liệu bạn có tỉnh dậy hay không, bởi thông tin về tiếng ồn được não bộ chúng ta xử lý theo cách khác nhau" - Ông Buxton cho hay.
Ví dụ, mặc dù âm thanh của sóng vỗ có thể thay đổi lên xuống về âm lượng nhưng nó vẫn trái ngược hoàn toàn với một tiếng hét hoặc một chiếc chuông điện thoại đột ngột xuyên qua khoảng không im lặng rồi đạt đến âm lượng cao nhất gần như ngay lập tức.
"Trong trường hợp của tiếng la hét, đó không gọi là "tiếng ồn" thông thường nữa, mà chuyển trực tiếp sang âm thanh có âm vực cao" - Ông Buxton cho hay.
Theo một nghiên cứu của Giáo sư Buxton tại bệnh viện, ngay cả ở âm lượng thấp khoảng 40 decibel - về cơ bản như một tiếng thì thầm - thì tiếng báo động từ thiết bị của bệnh viện cũng đánh thức những người tham gia nghiên cứu khỏi giấc ngủ (dù đó là giấc ngủ nông hay sâu).
Con người chúng ta, về mặt sinh học, có vẻ như được lập trình để phản ứng với những tiếng ồn bất ngờ vì chúng có thể báo hiệu một tin rất xấu.
"Chúng ta là động vật có vú, nhưng là động vật linh trưởng", ông Buxton nói, "các loài linh trưởng sẽ cảnh báo đồng loại của chúng về các mối đe dọa". Trong trường hợp người nguyên thủy sống thành từng nhóm nhỏ trước đây, "một tiếng hét có thể bao hiệu ai đó trong bộ tộc đang bị ăn thịt".
Theo ông Buxton, một lý do khác khiến âm thanh của nước khiến chúng ta dễ ngủ đó là: Những tiếng ồn không mang tính đe dọa, khi ở mức âm lượng tương đối lớn, có thể át đi những âm thanh làm kích hoạt hệ thống cảnh giác mối đe dọa trong não bộ.
"Nó có thể giúp trấn áp những âm thanh khác mà bạn không kiểm soát được, ví dụ như khi ai đó đang xả nước ở khu vực khác trong ngôi nhà, hoặc khi có taxi, xe cộ bên ngoài..." - Ông Buxton cho hay.
Tất cả những điều đó khiến chúng ta cảm thấy dễ hiểu khi các cách hỗ trợ giấc ngủ sử dụng tiếng nước chảy đã trở nên phổ biến trong nhiều thập kỷ qua, trên các phương tiện khác nhau, từ băng cassette cho tới MP3, và các ứng dụng dành cho thiết bị di động ngày nay.
Tuy nhiên, dựa trên kết quả nghiên cứu của mình và các nghiên cứu khác, Giáo sư Buxton cũng cảnh báo việc phụ thuộc quá nhiều vào thiết bị di động.
"Điện thoại khó có thể bảo vệ sự riêng tư và yên tĩnh của bạn", ông Buxton nói, "Bạn có thể nghĩ rằng mình đã tắt hết thông báo, mọi tiếng báo tin nhắn và cập nhật, tuy nhiên, nếu như điện thoại của bạn không được tắt hẳn, bạn vẫn có khả năng bị gián đoạn ngoài ý muốn".
Cũng có một số người cho biết họ có cảm giác cần đi vệ sinh khi nghe tiếng nước chảy. Giáo sư Buxton cho biết, ngoại trừ trường hợp trên, bạn nên tiếp tục thưởng thức giai điệu nhẹ nhàng của nước để đi sâu vào trong giấc ngủ.
Vì sao người Ai Cập thời cổ đại thường cạo trọc đầu?
Khi tìm hiểu về người Ai Cập thời cổ đại, nhiều người không khỏi bất ngờ khi biết được sự thật rằng họ có thói quen cạo sạch tóc và đội tóc giả.
Vì sao Nga bán Alaska cho Mỹ với giá rẻ mạt?
Vì sao Nga hoàng lại phải bán đi Alaska, miền đất giàu có tài nguyên của mình với cái giá rẻ mạt như vậy?
Vì sao thống trị địa cầu hàng trăm triệu năm, nhưng khủng long không thể phát triển trí thông minh như con người?
Điều khiến loài người khác biệt hẳn so với các động vật còn lại trên hành tinh là trí thông minh của chúng ta.
Vì sao lượng oxy trong khí quyển Trái đất cần duy trì mức 20,9%?
Loài người và nhiều sinh vật khác đã quen sống trong bầu không khí với hàm lượng oxy luôn ở mức 20,9 - 21%. Vậy điều gì sẽ xảy ra nếu nồng độ oxy tăng lên hoặc giảm nhanh đột ngột?
Tại sao hầu hết loài người lại có 23 cặp nhiễm sắc thể?
Bạn hẳn từng nghe rằng 137 là con số ma thuật, nhưng nếu bạn hỏi một nhà di truyền học, họ sẽ nói rằng con số ma thuật thật ra là 46.
Tại sao các tòa nhà cao tầng ở Hong Kong lại hay có “lỗ thủng” ở giữa?
"Cổng rồng" được coi là một biểu tượng độc đáo, không thể nhầm lẫn của kiến trúc của Hong Kong (Trung Quốc).
