Vụ nổ tân tinh bí ẩn cách đây 350 năm

Nghiên cứu mới cho thấy vụ nổ tân tinh năm 1670 giải phóng mức năng lượng gấp 25 lần so với những ước tính trước đó.

Nhóm nhà khoa học quốc tế sử dụng kính viễn vọng Gemini North và phát hiện thông tin mới về một ngôi sao được phát hiện cách đây hàng trăm năm, Science Daily hôm 24/11 đưa tin. Năm 1670, nhà thiên văn Pháp Anthelme Voituret trông thấy một ngôi sao mới lóe sáng trong chòm sao Vulpecula (Hồ Ly). Nó được đặt tên là CK Vulpeculae.

Vụ nổ tân tinh bí ẩn cách đây 350 năm
Vụ nổ đánh dấu sự xuất hiện của CK Vulpeculae là một bí ẩn suốt 350 năm. (Ảnh: Đài thiên văn Gemini/NOIRLab/NSF/AURA).

Những tháng tiếp theo, CK Vulpeculae phát sáng gần bằng Polaris, ngôi sao sáng nhất trong chòm sao Ursa Minor (Tiểu Hùng). Một số nhà thiên văn hàng đầu vào thời kỳ đó theo dõi nó rất cẩn thận. Ngôi sao mờ đi và mất hút sau khoảng một năm.

Loading...

CK Vulpeculae từng được coi là ví dụ đầu tiên về vụ nổ tân tinh. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu từ năm 2015 trở lại đây khiến giới khoa học băn khoăn CK Vulpeculae có thực sự là một vụ nổ tân tinh hay không.

Nhóm nghiên cứu dẫn đầu bởi ba nhà khoa học Dipankar Banerjee (Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Vật lý Ahmedabad), Tom Geballe (Đài thiên văn Gemini) và Nye Evans (Đại học Keele) sử dụng kính viễn vọng Gemini North tại Hawaii để quan sát CK Vulpeculae dưới ánh sáng hồng ngoại.

"Việc phát hiện dấu hiệu các nguyên tử sắt dịch chuyển đỏ và dịch chuyển xanh ở rìa ngoài CK Vulpeculae cho thấy tinh vân này đang mở rộng nhanh hơn nhiều so với mức mà các nghiên cứu trước đây chỉ ra", Geballe nói.

"Chúng tôi không ngờ sẽ phát hiện những thứ như vậy. Chúng tôi rất hào hứng khi nhận thấy một số luồng khí di chuyển với tốc độ nhanh ngoài dự đoán, khoảng 7 triệu km mỗi giờ", Banerjee, tác giả chính của nghiên cứu, chia sẻ.

Nhóm nghiên cứu xác định CK Vulpeculae nằm cách Mặt Trời khoảng 10.000 năm ánh sáng, xa gấp 5 lần so với những ước tính trước đây. Điều này cho thấy vụ nổ năm 1670 cũng sáng hơn nhiều, giải phóng năng lượng gấp khoảng 25 lần so với những gì giới khoa học từng nghĩ. Mức năng lượng khổng lồ này đánh dấu sự ra đời đột ngột của CK Vulpeculae 350 năm trước dữ dội hơn một vụ nổ tân tinh bình thường.

"Xét về mức năng lượng giải phóng, nghiên cứu của chúng tôi đặt CK Vulpeculae ở vị trí giữa một vụ nổ tân tinh và siêu tân tinh. CK Vulpeculae là một trong số rất ít những vật thể như vậy ở dải Ngân Hà và chúng ta vẫn chưa rõ nguyên nhân dẫn đến vụ nổ của nhóm vật thể trung gian này", Evans nói.

Thông tin mới về hình dạng và tốc độ phun khí của CK Vulpeculae có thể giúp giới thiên văn tìm ra tàn dư của những sự kiện tương tự diễn ra ở dải Ngân Hà hoặc thiên hà khác trong quá khứ. "Tại thời điểm này, rất khó để đưa ra một lời giải thích dứt khoát hoặc thuyết phục về nguồn gốc của vụ nổ năm 1670. Dù 350 năm đã trôi qua kể từ khi Voituret phát hiện CK Vulpeculae, bản chất của vụ nổ vẫn là một bí ẩn", Banerjee nhận xét.

Loading...
TIN CŨ HƠN
Hiện tượng kỳ quái trên vệ tinh Europa có thể tồn tại sự sống ngoài Trái đất

Hiện tượng kỳ quái trên vệ tinh Europa có thể tồn tại sự sống ngoài Trái đất

Nghiên cứu mới cho thấy các chùm tia nước phun trào trên Mặt trăng Europa của sao Mộc có thể xuất phát từ bên trong lớp vỏ băng giá thay vì đại dương của nó.

Đăng ngày: 27/11/2020
Sao Mộc, sao Thổ lần đầu tiên tiếp cận siêu gần kể từ thời Trung cổ

Sao Mộc, sao Thổ lần đầu tiên tiếp cận siêu gần kể từ thời Trung cổ

Ngay sau khi Mặt trời lặn vào tối ngày 21 tháng 12 năm 2020, sao Mộc và sao Thổ sẽ xuất hiện gần nhau trên bầu trời đêm của Trái đất từ thời kỳ Trung cổ.

Đăng ngày: 26/11/2020
Trung Quốc phóng thành công tàu lấy mẫu vật Mặt trăng

Trung Quốc phóng thành công tàu lấy mẫu vật Mặt trăng

Tàu tự lái Hằng Nga 5 cất cánh 3h30 sáng ngày 24/11 theo giờ Hà Nội từ Trung tâm phóng vũ trụ Văn Xương ở tỉnh Hải Nam trên tên lửa Trường Chinh 5.

Đăng ngày: 25/11/2020
Chờ đón cảnh tượng hiếm thấy: Mặt trăng, sao Hỏa

Chờ đón cảnh tượng hiếm thấy: Mặt trăng, sao Hỏa "kề nhau" tối 26-11

Tối 26-11 (giờ Việt Nam), Mặt trăng và sao Hỏa sẽ tiến đến gần nhau trên bầu trời. Đây là cơ hội cho những người yêu thiên văn xác định được đâu là sao Hỏa trên trời đêm.

Đăng ngày: 25/11/2020
NASA phóng vệ tinh theo dõi mực nước biển dâng

NASA phóng vệ tinh theo dõi mực nước biển dâng

Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) đang lên kế hoạch phóng một vệ tinh theo dõi các tác động của biến đổi khí hậu trên các đại dương trên thế giới và thu th

Đăng ngày: 24/11/2020
NASA thử nghiệm hệ thống đẩy liên sao

NASA thử nghiệm hệ thống đẩy liên sao

Nhóm nghiên cứu ở Đại học Johns Hopkins đang kiểm tra công nghệ sử dụng nhiệt Mặt Trời để đẩy tàu vũ trụ tới rìa hệ sao và tiến vào không gian liên sao.

Đăng ngày: 24/11/2020
8 nước chi tiền chế tạo tàu kéo rác đầu tiên trong vũ trụ

8 nước chi tiền chế tạo tàu kéo rác đầu tiên trong vũ trụ

Tám quốc gia sẽ hỗ trợ xây dựng một phần của vệ tinh đầu tiên thế giới được thiết kế riêng để dọn rác trong vũ trụ bằng cách kéo chúng về bầu khí quyển Trái Đất để đốt.

Đăng ngày: 24/11/2020
Tiêu điểm
Khoa Học News