Vùng biển Đại Tây Dương nguội nhanh kỷ lục

Hè năm nay, một vùng biển rộng lớn phía đông Đại Tây Dương ấm lên rồi nguội đi với tốc độ chưa từng thấy, khiến giới khoa học bối rối.

Nhiệt độ mặt biển ở vùng gần xích đạo phía đông Đại Tây Dương năm nay ấm nhất vào tháng 2 và tháng 3, đạt hơn 30 độ C. Đây là những tháng ấm nhất từng ghi nhận kể từ năm 1982. Đến tháng 6, nhiệt độ bắt đầu giảm mạnh một cách bí ẩn và lạnh nhất vào cuối tháng 7, xuống mức 25 độ C. Dù vùng lạnh này đang ấm trở lại mức bình thường, các nhà khoa học vẫn bối rối về nguyên nhân gây ra sự giảm nhiệt đột ngột, Live Science hôm 28/8 đưa tin.


Vùng biển Đại Tây Dương gần Bahamas, chụp từ Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) tháng 7/2024. (Ảnh: NASA/JSC).

Vùng gần xích đạo phía đông Đại Tây Dương thay đổi giữa các pha lạnh và ấm cứ sau vài năm, nhưng tốc độ giảm từ mức cao kỷ lục xuống mức thấp lần này thực sự chưa từng có tiền lệ, theo Franz Tuchen, nhà nghiên cứu sau tiến sĩ tại Đại học Miami.

Dự báo từng cho thấy sự kiện giảm nhiệt này có thể phát triển thành Nina Đại Tây Dương, một kiểu khí hậu khu vực có xu hướng làm tăng mưa ở Tây Phi, giảm mưa ở Đông Bắc Brazil và các nước xung quanh Vịnh Guinea như Ghana, Nigeria, Cameroon. Hiện tượng này không mạnh bằng hiện tượng La Nina tương tự ở Thái Bình Dương và chưa xảy ra kể từ năm 2013.

Các nhà khoa học sẽ công bố Nina Đại Tây Dương xuất hiện nếu nhiệt độ lạnh hơn mức trung bình duy trì trong ba tháng, đến cuối tháng 8. Tuy nhiên, vùng nước lạnh này đã ấm lên trong những tuần gần đây nên gần như chắc chắn rằng nó sẽ không được phân loại là Nina Đại Tây Dương, Tuchen cho biết.

Việc tìm ra nguyên nhân dẫn đến sự giảm nhiệt đột ngột này sẽ cho phép giới khoa học hiểu rõ hơn về những điểm kỳ lạ của khí hậu Trái đất, giúp dự báo thời tiết chính xác hơn. Nước bề mặt lạnh hơn thường đi kèm với gió mậu dịch mạnh hơn. Gió mậu dịch thổi gần xích đạo và là yếu tố có ảnh hưởng nhất tới Nina vì cuốn đi nước bề mặt ấm và khiến nước sâu hơn, lạnh hơn dâng lên. Tuy nhiên, vùng lạnh hè năm nay lại đi kèm với gió yếu hơn ở phía đông nam xích đạo.

Michael McPhaden, nhà khoa học tại Cơ quan Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA) cho biết, một số cơn gió mạnh bất thường phát triển ở phía tây vùng lạnh vào tháng 5 có thể đã thúc đẩy quá trình giảm nhiệt nhanh kỷ lục, nhưng những cơn gió này không tăng mạnh bằng mức nhiệt đã giảm. "Có điều gì đó khác đang diễn ra", McPhaden nhận định.

Dù chưa từng có tiền lệ, hiện tượng giảm nhiệt ở vùng gần xích đạo phía đông Đại Tây Dương ít có khả năng xảy ra do biến đổi khí hậu từ hoạt động của con người. "Tôi không thể loại trừ điều đó. Nhưng thoạt nhìn, đây chỉ là sự biến động tự nhiên của hệ thống khí hậu ở khu vực Đại Tây Dương gần xích đạo", McPhaden nói.

Sử dụng dữ liệu từ vệ tinh, phao và thiết bị khí tượng khác, các nhà khoa học khí hậu đang theo dõi chặt chẽ vùng lạnh này và bất cứ ảnh hưởng nào nó có thể gây ra cho những lục địa xung quanh. Điều này có thể mất nhiều tháng mới bộc lộ rõ. "Chúng ta chỉ cần quan sát và xem điều gì sẽ xảy ra", McPhaden nói.

TIN CŨ HƠN
Phát hiện cá mập Úc và New Guinea tiến hóa thêm chân, có thể đi săn mồi ở vùng nước nông

Phát hiện cá mập Úc và New Guinea tiến hóa thêm chân, có thể đi săn mồi ở vùng nước nông

Các nhà khoa học đã phát hiện ra 9 loài cá mập epaulette ở vùng biển ven biển gần phía bắc Australia và New Guinea. Khi thủy triều rút, chúng sử dụng vây ngực và vây bụng để "đi bộ" và săn mồi.

Đăng ngày: 09/01/2026
Dòng Gulf Stream, hệ thống sưởi khổng lồ của đại dương

Dòng Gulf Stream, hệ thống sưởi khổng lồ của đại dương

Gulf Stream, dòng nước ấm từ vịnh Mexico qua Đại Tây Dương đến châu Âu, liệu sẽ biến mất hay không? Các nhà khoa học tỏ ra lo lắng. Dòng hải lưu này giúp các vùng dọc theo đại dương ở châu Âu được ấm hơn, nay đã yếu đi. Đây là hậu quả của t

Đăng ngày: 03/01/2026
Cá “tàng hình” hiếm hơn vàng ở Việt Nam

Cá “tàng hình” hiếm hơn vàng ở Việt Nam

Tại Việt Nam trước năm 1995, người ta tình cờ bắt được một con cá loại này ở biển Nha Trang và từ đó đến nay, không gặp lại nữa.

Đăng ngày: 01/01/2026
Top 72 loài động vật biển lớn nhất thế giới

Top 72 loài động vật biển lớn nhất thế giới

Thật là thú vị khi những động vật lớn nhất sống dưới biển không phải là cá mà là thú (động vật có vú).

Đăng ngày: 30/12/2025
Cá heo cái hình thành

Cá heo cái hình thành "nhóm trông trẻ" khi nuôi dạy con

Mỗi đàn cá heo có các nhóm nhỏ có chức năng trông trẻ, bao gồm các cá mẹ và cá con. Cá heo cái thậm chí còn chăm sóc cho con của những cá mẹ khác.

Đăng ngày: 28/12/2025
Những điều thú vị về con sam biển

Những điều thú vị về con sam biển

So với cua, tôm thì loài sam biển là loài hải sản không đắt đỏ bằng, tuy nhiên, giá trị mà nó mang lại đối với y học thì ít có loài nào sánh bằng.

Đăng ngày: 27/12/2025
Phát hiện con cá mập kỳ dị có gương mặt... lợn

Phát hiện con cá mập kỳ dị có gương mặt... lợn

Con cá mập có gương mặt lợn kỳ dị được thủy thủ trên tàu hải quân phát hiện tại khu vực đảo Elba, Italy hồi cuối tháng 8.

Đăng ngày: 25/12/2025
Khoa Học News