4.300 mặt dây đeo bằng răng nai sừng tấm chôn trong mộ cổ

Răng nai sừng tấm Á Âu được dùng làm vật trang trí và mang ý nghĩa quan trọng với cư dân trên hồ Onega 8.200 năm trước.

Các nhà khoa học khai quật hơn 4.300 mặt dây đeo bằng răng nai sừng tấm Á Âu tại 84 ngôi mộ thời Đồ Đá trên đảo Yuzhniy Oleniy Ostrov, hồ Onega, Nga, CNN hôm 22/1 đưa tin.


Phục dựng hình ảnh người phụ nữ trong ngôi mộ chứa 90 chiếc răng nai sừng tấm. (Ảnh: Tom Bjorklund).

Số trang sức này thuộc về nhóm cư dân sống trên đảo 8.200 năm trước. Các dấu tích để lại cho thấy chúng từng được đeo trên áo khoác, váy, áo choàng, đai lưng và mũ. Tuy nhiên, phần vải đã phân hủy hết qua thời gian. Ngoài răng nai sừng tấm, nhóm chuyên gia còn tìm thấy lượng lớn bột thổ hoàng đỏ, loại màu tự nhiên dùng cho trang trí và các mục đích khác.

Răng nai sừng tấm đang được bảo quản tại Bảo tàng Nhân chủng học và Dân tộc ký Peter the Great. Kristiina Mannermaa, nhà khảo cổ tại Đại học Helsinki, cùng các đồng nghiệp nghiên cứu số trang sức này để tìm hiểu về tầm quan trọng của chúng cũng như những người chôn dưới mộ. Nghiên cứu mới xuất bản trên tạp chí Archaeological and Anthropological Sciences.

Một số mặt dây đeo làm bằng răng gấu hoặc hải ly, nhưng phần lớn là răng cửa của nai sừng tấm. Nai sừng tấm có 8 răng cửa. Vật trang trí lớn nhất mà các nhà nghiên cứu phân tích đòi hỏi răng của 8-18 con.

Nai sừng tấm chỉ xuất hiện thưa thớt trong vùng rừng mà những người này sinh sống. Họ cũng không giết chúng thường xuyên. Nai sừng tấm là loài vật quan trọng nhất với những người săn bắt-hái lượm thời tiền sử ở lục địa Á Âu, cả về hệ tư tưởng lẫn tín ngưỡng, theo nhóm nghiên cứu.

Mộ của đàn ông và phụ nữ trẻ có số lượng răng nai sừng tấm lớn nhất. Điều đó chỉ ra, có thể loại trang sức này liên quan đến giai đoạn sinh nở tốt nhất của con người. Mộ trẻ em và người già có số lượng răng ít nhất.

Các nhà khoa học nhận thấy quá trình chế tạo mặt dây đeo trong các ngôi mộ đều giống nhau. Người xưa tạo những đường rãnh nhỏ ở chân răng để có thể gắn chúng vào đồ vật khác. Các đường rãnh này có thể ảnh hưởng đến vị trí đeo hoặc khiến chúng phát ra tiếng kêu liên quan đến cách thức liên lạc nào đó.

Một số nền văn hóa Á Âu thời xưa dùng vật trang trí để thể hiện xuất xứ và danh tính. Các vật trang trí cũng hỗ trợ việc liên lạc và giúp tăng tính nhất quán trong cộng đồng. Những mặt dây đeo bằng răng nai sừng tấm cũng có thể dùng để nhận diện các cộng đồng xung quanh.

"Sau khi quan sát, chúng tôi cho rằng mặt dây đeo bằng răng nai sừng tấm gắn với cuộc sống của những người chôn dưới mộ và là vật dụng cá nhân của họ. Chúng không đơn giản chỉ thể hiện sự giàu có mà tầm quan trọng của chúng còn lớn hơn nhiều", nhóm nghiên cứu cho biết.

TIN CŨ HƠN
Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Các nhà nhân chủng học New Zealand vừa phát hiện ra những bằng chứng cho thấy người cổ đại đã sử dụng một loại "kẹo cao su" tự nhiên để chế tạo ra keo dùng cho săn bắn.

Đăng ngày: 03/01/2026
Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh

Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh "máy hút bụi"

Các nhà khoa học mới tìm thấy hóa thạch của loài mà hã sống cách đây khoảng 23 triệu năm đã từng sử dụng chiếc mõm đặc biệt như cái máy hút bụi.

Đăng ngày: 03/01/2026
9 khám phá khảo cổ đang

9 khám phá khảo cổ đang "đi đường quyền" với khoa học, đến giờ vẫn chưa ai giải thích được

Trái đất ra đời từ 4,5 tỉ năm trước. Với lịch sử lâu đời như vậy, có rất nhiều bí ẩn trong quá khứ mà đến giờ chúng ta vẫn chưa thể tìm ra.

Đăng ngày: 02/01/2026
Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Mới đây, các nhà khảo cổ học đã phát hiện ra điều mới lạ trong khu mộ chúa Jesus tại Jerusalem. Kết quả nghiên cứu hé lộ răng Chúa Jesus từng có vợ và một người con trai có tên là Judah.

Đăng ngày: 02/01/2026
Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Người Aztec, người Maya và người Ai Cập cổ thuộc ba nền văn minh rất khác nhau nhưng lại cùng chung một biểu tượng: các kim tự tháp.

Đăng ngày: 02/01/2026
Giải oan cho loài chim bị con người tuyệt diệt

Giải oan cho loài chim bị con người tuyệt diệt

Dodo - loài chim bị con người tàn sát đến mức tuyệt chủng - luôn bị gán cho biệt danh "ngu ngốc, khờ khạo".

Đăng ngày: 31/12/2025
Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Các nhà nghiên cứu vừa phát hiện những dấu tích hóa thạch của một con cá voi cổ đại với bộ răng to lớn đáng sợ.

Đăng ngày: 28/12/2025
Khoa Học News