AI phát hiện 3 bệnh ung thư nguy hiểm chỉ với một giọt máu khô
Một công cụ mới, với sự trợ giúp của trí tuệ nhân tạo (AI), có thể phát hiện 3 loại ung thư nguy hiểm nhất trong vòng vài phút, chỉ cần một giọt máu khô.
Những thử nghiệm ban đầu của các nhà khoa học Trung Quốc cho thấy chỉ với một vết máu khô, công cụ này có thể phân biệt được bệnh nhân mắc ung thư tuyến tụy, dạ dày hoặc đại trực tràng với người khỏe mạnh trong vòng vài phút.
Công cụ mới sử dụng công nghệ máy học, một nhánh của AI, để phân tích các sản phẩm phụ của quá trình trao đổi chất, còn gọi là chất chuyển hóa, trong mẫu máu. Những chất chuyển hóa này (được tìm thấy trong huyết thanh) hoạt động như "dấu ấn sinh học" có khả năng phát hiện sự hiện diện của ung thư trong cơ thể, theo trang LiveScience ngày 23-4.
Xét nghiệm mới cần chưa tới 0,05ml máu để chẩn đoán các bệnh ung thư - (Ảnh minh họa: REUTERS).
Sàng lọc các dấu ấn sinh học trong máu đã được đề xuất như một cách tiềm năng để chẩn đoán ung thư giai đoạn đầu khi tỉ lệ sống sót cao hơn và bệnh nhân không có triệu chứng rõ ràng.
Dù là những bệnh ung thư nguy hiểm nhất thế giới, ung thư tuyến tụy, dạ dày và đại trực tràng hiện không có xét nghiệm máu độc lập đủ chính xác để chẩn đoán riêng. Thay vào đó, các bác sĩ thường dựa vào hình ảnh hoặc phẫu thuật để phát hiện các mô ung thư.
Công cụ mới này sử dụng máy học, một loại trí tuệ nhân tạo (AI), để phân tích các sản phẩm phụ của quá trình trao đổi chất hoặc chất chuyển hóa trong mẫu máu. Những chất chuyển hóa này – được tìm thấy trong phần chất lỏng của máu được gọi là huyết thanh – hoạt động như “dấu ấn sinh học” có khả năng báo hiệu sự hiện diện của bệnh ung thư trong cơ thể.
Mặc dù là một trong những bệnh ung thư nguy hiểm nhất thế giới, ung thư tuyến tụy, đại trực tràng và dạ dày hiện không có xét nghiệm máu độc lập đủ chính xác để tự chẩn đoán bệnh.
Về mặt lý thuyết, xét nghiệm mới này chỉ cần ít hơn 0,05 ml máu để chẩn đoán các bệnh này. Đó là tuyên bố của các nhà khoa học ở Trung Quốc, những người đã phát triển thử nghiệm và mô tả phát hiện của họ trong một bài báo đăng ngày 22/4 trên tạp chí Nature Sustainability.
Công cụ này cũng được chứng minh có thể phân biệt chính xác người mắc ung thư và người khỏe mạnh.
Đồng thời, nghiên cứu cũng cho thấy xét nghiệm bằng máu khô hoạt động tốt như xét nghiệm bằng máu lỏng. Trong một thử nghiệm của nhóm, xét nghiệm máu khô cho phép họ phát hiện 81,2% trường hợp ung thư tuyến tụy, so với 76,8% khi dùng mẫu máu lỏng.
Bác sĩ Chaoyuan Kuang, làm việc tại Trường cao đẳng Y khoa Albert Einstein (Mỹ) và không tham gia nghiên cứu trên, cho rằng so với máu lỏng, huyết thanh khô có thể được "thu thập, lưu trữ và vận chuyển với chi phí thấp hơn và với thiết bị đơn giản hơn nhiều".
Tuy nhiên, ông nói cần thêm nhiều năm nghiên cứu nữa để có thể cung cấp rộng rãi xét nghiệm này tới người dân.
Xét nghiệm bằng máu khô hoạt động tốt như xét nghiệm bằng máu lỏng.
Ở Mỹ, hiện chỉ có một loại xét nghiệm được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm phê duyệt để chẩn đoán ung thư tuyến tụy. Đó là phương pháp CA19-9 và các xét nghiệm hiện tại phát hiện chất chuyển hóa có độ chính xác khoảng 80% khi có triệu chứng ung thư. Tuy nhiên, họ chỉ đánh dấu 13% trường hợp bệnh nhân không có triệu chứng, vì vậy chúng không hữu ích trong việc phát hiện ung thư siêu sớm.
Các nhà khoa học cho rằng, nếu được sử dụng trong các chương trình sàng lọc ung thư lớn, thử nghiệm của họ có thể tạo ra sự khác biệt rất lớn. Họ báo cáo rằng, công cụ mới này có thể làm giảm tỷ lệ các trường hợp ung thư đại trực tràng, dạ dày và đại trực tràng chưa được chẩn đoán khoảng 20% đến 50% nếu nó được sử dụng để sàng lọc ung thư ở các vùng nông thôn Trung Quốc.
Tuy nhiên, việc xác nhận công cụ mới sẽ cần nhiều thử nghiệm hơn, đặc biệt là ở các quần thể lớn và đa dạng. Nghiên cứu này mới chỉ thử nghiệm vài trăm mẫu máu nên không rõ kết quả này sẽ áp dụng tốt như thế nào cho các nhóm khác.
Các nhà khoa học ước tính đến năm 2030, khoảng 75% số ca tử vong do ung thư sẽ xảy ra ở những nước có thu nhập thấp và trung bình do người dân gặp nhiều rào cản trong việc chăm sóc y tế.
Nhóm tác giả nghiên cứu nói công cụ xét nghiệm mới sử dụng máu khô có thể giúp cải thiện khả năng tiếp cận xét nghiệm ở những nơi nguồn lực còn hạn chế như vùng sâu vùng xa.
Nghiên cứu đăng trên tạp chí Nature Sustainability.

Dùng AI vẽ chân dung của Leonardo da Vinci, Alexander Đại đế ở thế kỷ 21 và cái kết cực chất
Ở thế kỷ 21, Leonardo da Vinci, Alexander Đại đế hay Van Gogh có vẻ ngoài thế nào?

AI phục chế màn biểu diễn đỉnh cao của ảo thuật gia nhà Thanh: David Copperfield cũng phải nể!
Ở thời điểm công nghệ chưa phát triển, màn biểu diễn của ảo thuật gia thời nhà Thanh quả thực vô cùng mãn nhãn.

Trí tuệ nhân tạo hàng đầu thế giới bị qua mặt trong môn cờ vây chỉ bằng một "thủ thuật cỏn con"
"Vô chiêu thắng hữu chiêu", thủ thuật đánh bại AI cờ vây hàng đầu thế giới hóa ra đơn giản không ngờ.

Chatbot ChatGPT "hot" nhất hiện nay có gì đặc biệt?
ChatGPT đã có hơn 1 triệu người dùng thử chỉ trong vòng một tuần ra mắt. Đây là sản phẩm của một công ty trí tuệ nhân tạo do tỷ phú Elon Musk đồng sáng lập.

Deepfake là gì? Làm sao để phát hiện video làm từ deepfake?
Hình ảnh, video deepfake đang trở thành một trào lưu hết sức nguy hiểm và xuất hiện ngày càng nhiều trên mạng hay các phương tiện truyền thông.

"Trí tuệ nhân tạo" AlphaGo là gì mà khiến con người thán phục?
AlphaGo là gì? Tại sao AlphaGo lại được nhiều người quan tâm như vậy? Điều gì đã khiến cho bộ máy nhân tạo AlphaGo chiến thắng một kiện tướng cờ vây nhiều năm kinh nghiệm?
