Báu vật 6.400 tuổi chỉ ra nguồn gốc chữ viết đầu tiên

Những con dấu hình trụ từ những năm 4400 trước Công nguyên đã củng cố ý tưởng từng được đề xuất về nơi chữ viết đầu tiên của nhân loại ra đời.

Theo Live Science, các nhà nghiên cứu từ Đại học Bologna (Ý) đã phân tích một số con dấu hình trụ thời tiền chữ viết của người Lưỡng Hà cổ đại từng được sử dụng trong hoạt động buôn bán nông nghiệp và hàng dệt may.

Kết quả phân tích chi tiết cho thấy chữ viết hình nêm - được cho là loại chữ đầu tiên của nhân loại - có thể bị ảnh hưởng rất nhiều bởi những ký hiệu trên các con dấu này.


Một con dấu hình trụ và các ký hiệu mà nó tạo nên, trong đó có những ký hiệu rất giống một số ký tự của loại chữ viết đầu tiên - (Ảnh: BẢO TÀNG LOUVRE)

Điều gây kinh ngạc nhất là các con dấu đó được tạo nên tận 4.400 năm trước Công Nguyên, tức đã hơn 6.400 năm tuổi.

Theo bài công bố trên tạp chí khoa học Antiquity, phát hiện này củng cố một ý tưởng được đề xuất trong nghiên cứu trước đó rằng chữ viết hình nêm được phát triển ở Lưỡng Hà vào khoảng năm 3100 trước Công nguyên.

Các nhà khoa học cũng nghi ngờ rằng chữ viết này có nguồn gốc từ các phương pháp kế toán nhằm theo dõi quá trình sản xuất, lưu trữ và vận chuyển các mặt hàng phổ biến nơi đây.

Trong nghiên cứu mới, các tác giả chỉ ra cụ thể một số ký hiệu trên các con dấu hình trụ có đường nét y hệt một số ký tự trong "chữ hình nêm nguyên thủy".

Đó là loại chữ viết từng được tìm thấy trên các tấm đất sét 5.000 năm tuổi từ TP Uruk cổ đại của người Sumer miền Nam Lưỡng Hà, khu vực nay là miền Nam Iraq. Đây là chữ viết cổ xưa nhất từng được khai quật.

Các con dấu vừa được kiểm tra chủ yếu được sử dụng trong việc vận chuyển các lọ gốm và vải, một số có vẻ liên quan đến các đền thờ.

Những con dấu hình trụ như vậy đã được sử dụng trong hàng thiên niên kỷ trên khắp Lưỡng Hà, nơi chúng được lăn trên các tấm đất sét để in họa tiết lên đó, thường là để xác minh một giao dịch hoặc mở đầu một lá thư.

Chữ viết hình nêm sử dụng bút stylus để tạo ra các dấu ấn hình nêm trên đất sét chưa nung. Những dấu ấn này tạo ra các dấu hiệu đại diện cho âm thanh để ghi lại ngôn ngữ nói.

Đất sét có thể được sấy khô hoặc nung, bảo quản các dấu hiệu.

Chữ hình nêm được phát triển bởi nền văn minh Sumer, nơi họ đã xây dựng nên các thành phố đầu tiên ở miền nam Lưỡng Hà từ khoảng năm 550-2300 trước Công nguyên.

Khu vực này sau đó được kế thừa bởi Đế chế Akkad, có thủ đô tại TP Akkad.

Người Akkad đã áp dụng hệ thống chữ viết của người Sumer nhưng áp dụng vào ngôn ngữ của riêng họ.

Chữ Akkad viết bằng chữ hình nêm sau đó đã trở thành ngôn ngữ viết phổ biến của Lưỡng Hà trong hơn 2.000 năm, trong suốt thời kỳ Babylon và Assyria sau đó.

TIN CŨ HƠN
Đang khảo sát thì phát hiện từ trường dị thường, chuyên gia lần theo và phát lộ kho báu đầy vàng

Đang khảo sát thì phát hiện từ trường dị thường, chuyên gia lần theo và phát lộ kho báu đầy vàng

Nhờ có từ trường kỳ lạ, các nhà khảo cổ đã tìm được một ngôi mộ bên trong đầy vàng và đá quý…

Đăng ngày: 13/05/2026
Bí ẩn cái chết của loài khỉ khổng lồ cao hơn 3m đã từng tồn tại ở khắp Trung Quốc

Bí ẩn cái chết của loài khỉ khổng lồ cao hơn 3m đã từng tồn tại ở khắp Trung Quốc

Cao hơn 3 mét (gần 10 feet), Gigantopithecus Blacki là loài linh trưởng lớn nhất từng tồn tại trên Trái đất (ít nhất là những gì chúng ta biết). Con thú này đã đặt chân khắp Trung Quốc thời điểm đó.

Đăng ngày: 13/05/2026
Đào ống nước, lộ ra

Đào ống nước, lộ ra "đài thiên văn" cổ xưa hơn cả kim tự tháp

Theo Live Science, đây có thể là một trong những bằng chứng lâu đời nhất về kiến trúc công cộng được tìm thấy ở châu Âu.

Đăng ngày: 12/05/2026
Cậu bé nhặt được hòn than đen sì, chuyên gia kiểm định 10 năm mới kết luận: Đây là bảo vật duy nhất trên thế giới

Cậu bé nhặt được hòn than đen sì, chuyên gia kiểm định 10 năm mới kết luận: Đây là bảo vật duy nhất trên thế giới

Năm 1981, tỉnh Thiểm Tây (Trung Quốc) có một cậu bé nhặt được một bảo vật “kì lạ” liền mang đến bảo tàng lịch sử Thiểm Tây. Đến tận 10 năm sau, những bí mật của bảo vật này mới được hé lộ.

Đăng ngày: 10/05/2026
Phát hiện tàu ma 1.700 tuổi, hàng hóa kỳ dị còn nguyên vẹn

Phát hiện tàu ma 1.700 tuổi, hàng hóa kỳ dị còn nguyên vẹn

Bất chấp đã bị nuốt vào lòng Địa Trung Hải từ thế kỷ thứ IV, những đồ vật bên trong con tàu ma La Mã vẫn nguyên vẹn đến kỳ lạ.

Đăng ngày: 07/05/2026
Quét laser, lộ ra doanh trại bí mật ở độ cao 2.200m

Quét laser, lộ ra doanh trại bí mật ở độ cao 2.200m

Chính quyền bang Graubünden - Thụy Sĩ tuyên bố họ vừa có "phát hiện gây chấn động" về một doanh trại La Mã trong cuộc khảo sát dãy Alps.

Đăng ngày: 05/05/2026
Đào được tàn tích siêu quái vật cổ đại 13 tấn bị loài người khác

Đào được tàn tích siêu quái vật cổ đại 13 tấn bị loài người khác "hạ thủ"

Theo Sci-News, đó là phần còn lại của sinh vật cổ đại gọi là "voi ngà thẳng", đã tuyệt chủng 400.000 năm về trước, nhưng là vị tổ tiên gần gũi của loài voi hiện tại.

Đăng ngày: 04/05/2026
Khoa Học News