Báu vật 6.400 tuổi chỉ ra nguồn gốc chữ viết đầu tiên

Những con dấu hình trụ từ những năm 4400 trước Công nguyên đã củng cố ý tưởng từng được đề xuất về nơi chữ viết đầu tiên của nhân loại ra đời.

Theo Live Science, các nhà nghiên cứu từ Đại học Bologna (Ý) đã phân tích một số con dấu hình trụ thời tiền chữ viết của người Lưỡng Hà cổ đại từng được sử dụng trong hoạt động buôn bán nông nghiệp và hàng dệt may.

Kết quả phân tích chi tiết cho thấy chữ viết hình nêm - được cho là loại chữ đầu tiên của nhân loại - có thể bị ảnh hưởng rất nhiều bởi những ký hiệu trên các con dấu này.


Một con dấu hình trụ và các ký hiệu mà nó tạo nên, trong đó có những ký hiệu rất giống một số ký tự của loại chữ viết đầu tiên - (Ảnh: BẢO TÀNG LOUVRE)

Điều gây kinh ngạc nhất là các con dấu đó được tạo nên tận 4.400 năm trước Công Nguyên, tức đã hơn 6.400 năm tuổi.

Theo bài công bố trên tạp chí khoa học Antiquity, phát hiện này củng cố một ý tưởng được đề xuất trong nghiên cứu trước đó rằng chữ viết hình nêm được phát triển ở Lưỡng Hà vào khoảng năm 3100 trước Công nguyên.

Các nhà khoa học cũng nghi ngờ rằng chữ viết này có nguồn gốc từ các phương pháp kế toán nhằm theo dõi quá trình sản xuất, lưu trữ và vận chuyển các mặt hàng phổ biến nơi đây.

Trong nghiên cứu mới, các tác giả chỉ ra cụ thể một số ký hiệu trên các con dấu hình trụ có đường nét y hệt một số ký tự trong "chữ hình nêm nguyên thủy".

Đó là loại chữ viết từng được tìm thấy trên các tấm đất sét 5.000 năm tuổi từ TP Uruk cổ đại của người Sumer miền Nam Lưỡng Hà, khu vực nay là miền Nam Iraq. Đây là chữ viết cổ xưa nhất từng được khai quật.

Các con dấu vừa được kiểm tra chủ yếu được sử dụng trong việc vận chuyển các lọ gốm và vải, một số có vẻ liên quan đến các đền thờ.

Những con dấu hình trụ như vậy đã được sử dụng trong hàng thiên niên kỷ trên khắp Lưỡng Hà, nơi chúng được lăn trên các tấm đất sét để in họa tiết lên đó, thường là để xác minh một giao dịch hoặc mở đầu một lá thư.

Chữ viết hình nêm sử dụng bút stylus để tạo ra các dấu ấn hình nêm trên đất sét chưa nung. Những dấu ấn này tạo ra các dấu hiệu đại diện cho âm thanh để ghi lại ngôn ngữ nói.

Đất sét có thể được sấy khô hoặc nung, bảo quản các dấu hiệu.

Chữ hình nêm được phát triển bởi nền văn minh Sumer, nơi họ đã xây dựng nên các thành phố đầu tiên ở miền nam Lưỡng Hà từ khoảng năm 550-2300 trước Công nguyên.

Khu vực này sau đó được kế thừa bởi Đế chế Akkad, có thủ đô tại TP Akkad.

Người Akkad đã áp dụng hệ thống chữ viết của người Sumer nhưng áp dụng vào ngôn ngữ của riêng họ.

Chữ Akkad viết bằng chữ hình nêm sau đó đã trở thành ngôn ngữ viết phổ biến của Lưỡng Hà trong hơn 2.000 năm, trong suốt thời kỳ Babylon và Assyria sau đó.

TIN CŨ HƠN
Người Úc và Mỹ cổ đại đã ăn hàng tỷ con hàu trong hàng nghìn thiên niên kỷ

Người Úc và Mỹ cổ đại đã ăn hàng tỷ con hàu trong hàng nghìn thiên niên kỷ

Người Úc và Mỹ cổ đại đã ăn hàng tỷ con hàu trong hàng nghìn thiên niên kỷ

Đăng ngày: 14/04/2026
Hà Nội sẽ chi 1.800 tỉ phục dựng điện Kính Thiên

Hà Nội sẽ chi 1.800 tỉ phục dựng điện Kính Thiên

Hà Nội sẽ tập trung nguồn lực bảo tồn các công trình lịch sử, văn hóa tại nội đô. Trong đó, TP sẽ chi 1.800 tỉ đồng thực hiện dự án phục dựng điện Kính Thiên.

Đăng ngày: 14/04/2026
Định lý Pythagore được tìm thấy trên các tấm đất sét của người Babylon cổ đại, có trước thời Pythagoras 1.000 năm

Định lý Pythagore được tìm thấy trên các tấm đất sét của người Babylon cổ đại, có trước thời Pythagoras 1.000 năm

Các nhà khoa học của Đại học New South Wales đã phát hiện ra mục đích của tấm đất sét Babylon 3.700 năm tuổi nổi tiếng, tiết lộ đây là bảng lượng giác cổ nhất và chính xác nhất thế giới.

Đăng ngày: 13/04/2026
Đôi giày đặc biệt của chiến binh đất nung mộ Tần Thủy Hoàng

Đôi giày đặc biệt của chiến binh đất nung mộ Tần Thủy Hoàng

Đôi giày ở chân một cung thủ trong đội quân đất nung có nhiều đặc điểm ưu việt, thể hiện trình độ thủ công xuất sắc dưới thời nhà Tần.

Đăng ngày: 13/04/2026
Báu vật vô song ở Ai Cập: Được

Báu vật vô song ở Ai Cập: Được "nhào nặn" từ nhiều thế giới ngoài hành tinh

Ai Cập, miền đất nổi tiếng với nhiều báu vật ngoài hành tinh được khai quật từ các lăng mộ, tiếp tục sở hữu một báu vật vô song, thứ xuyên qua 2 cái chết sao, đánh cắp vật liệu từ một thế giới khác rồi lén lút xâm nhập Hệ Mặt trời sơ khai.

Đăng ngày: 13/04/2026
Bàn tay có điểm này, bạn có thể mang dòng máu người khác loài

Bàn tay có điểm này, bạn có thể mang dòng máu người khác loài

Một nghiên cứu mới dẫn đầu bởi chủ nhân giải Nobel Y sinh năm 2022 phát hiện "bệnh Viking" thực ra là di sản của những cuộc hôn phối dị chủng của tổ tiên chúng ta với người khác loài Neanderthals.

Đăng ngày: 10/04/2026
Công nghệ ADN giúp tái dựng gương mặt hoàng đế Trung Quốc thời Bắc Chu

Công nghệ ADN giúp tái dựng gương mặt hoàng đế Trung Quốc thời Bắc Chu

ADN cổ đại được phục hồi từ hài cốt của một hoàng đế Trung Quốc ở thế kỷ thứ VI, đã giúp tái dựng gương mặt của nhà lãnh đạo này.

Đăng ngày: 10/04/2026
Khoa Học News