Bí ẩn 15 năm đầy 'ma mị' trên sao Hỏa vừa được giải mã: Giới khoa học hoàn toàn bất ngờ

Sao Hỏa (Hành tinh Đỏ) là một trong những mục tiêu chinh phục lớn nhất của con người trong Thái Dương Hệ.

'Bắt mạch' Hành tinh Đỏ

Sau nhiều năm thu thập dữ liệu và nghiên cứu, các nhà khoa học Mỹ và NASA đã có phát hiện đột phá trên sao Hỏa: Lần đầu tiên, con người có thể giải mã nguồn sáng kỳ lạ trong bầu khí quyển của Hành tinh Đỏ.

Đó là kết quả dày công từ dữ liệu của tàu quỹ đạo MAVEN của NASA, đã nghiên cứu rất chi tiết về sao Hỏa kể từ năm 2014.

Khi màn đêm buông xuống vùng đồng bằng đầy bụi của sao Hỏa, một điều gì đó kỳ lạ và tuyệt vời đầy ma mị đã xảy ra. Bầu khí quyển trong đêm phát sáng với những chùm tia cực tím bí ẩn.

Trước sự ngạc nhiên lớn của nhóm các nhà thiên văn học Mỹ, chùm ánh ánh tia cực tím xuất hiện ba lần một đêm - nhưng chỉ vào mùa Xuân và mùa Thu. Trong thời gian này, vầng sáng xuất hiện xung quanh tâm hành tinh, phát triển mạnh hơn xung quanh các điểm phân.

Vào những thời điểm khác trong năm, vầng sáng rực rỡ nhất trên vùng cực khi Đông sang, mạnh nhất vào khoảng thời gian hạ chí. Ở đó, nó tạo thành các cấu hình bất ngờ - sóng và xoắn ốc.



Vùng xích đạo (trái) và vùng cực (phải) phát sáng. Nguồn: LASP.

"Ánh cực tím đến chủ yếu xuất hiện từ độ cao khoảng 70 km, với vùng sáng nhất có đường kính khoảng 1.000 km" - Nhà khoa học khí quyển Zachariah Milby thuộc Phòng thí nghiệm Vật lý Không gian và Khí quyển của Đại học Colorado Boulder cho biết.

Tác giả chính và nhà khoa học hành tinh Nick Schneider thuộc Đại học Colorado Boulder (Mỹ) cho biết: “Hoạt động của bầu khí quyển sao Hỏa cũng phức tạp và sâu sắc như khí quyển Trái Đất".

Zachariah Milby cho biết: "Nếu chúng ta đưa người lên sao Hỏa, chúng ta cần PHẢI hiểu rõ hơn những gì đang diễn ra trong bầu khí quyển đó".

Sự phát sáng vô hình này, lần đầu tiên được quan sát bởi Sứ mệnh Mars Orbiter vào năm 2005. Sau nhiều năm quan sát và phân tích, nhà khoa học Mỹ nhận định: Hình ảnh đáng ngạc nhiên của nó chứng minh bầu khí quyển sao Hỏa lưu thông và thay đổi trong suốt một năm.

Trên thực tế, hiện tượng tương tự có thể quan sát trên sao Kim (gọi là Nightglow) có cùng nguyên nhân từ sự kết hợp của nitơ và oxy tạo thành Nitric oxit (Công thức hóa học: NO), mặc dù ở bước sóng gần hồng ngoại - nhưng chúng vẫn được quan sát thấy.

Cho đến nay, tàu quỹ đạo MAVEN của NASA vẫn tiếp tục chụp ảnh chi tiết về sao Hỏa bằng Máy quang phổ tia cực tím với tần suất 5 lần/ngày. Với những quan sát này, lần đầu tiên các nhà khoa học có thể theo dõi chuyển động của tia cực tím.

Đua lên sao Hỏa

Sau khi tìm được nguồn gốc ánh sáng huyền diệu này, giới thiên văn học có thêm hiểu biết về cách bầu khí quyển của sao Hỏa lưu thông và thay đổi theo mùa, từ đó giúp dự đoán tốt hơn về thời tiết điên rồ của Hành tinh Đỏ.

Vẫn còn một số câu hỏi cần được giải đáp xoay quanh hành tinh này, nhưng nghiên cứu mới nhất này là một bước đi đúng hướng trong việc tìm hiểu 'hành vi' phức tạp của bầu khí quyển của sao Hỏa.

Trong Hệ Mặt Trời, sao Hỏa là hành tinh xếp vị trí thứ 4 tính từ Mặt Trời, cách Trái Đất chúng ta 54,6 triệu km. Đây là hành tinh được cho là từng tồn tại nước, sự sống và được cho là 'miền đất hứa' của người Trái Đất. Hiện tại, Hành tinh Đỏ đang là mục tiêu mà Mỹ, Trung Quốc và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) hướng tới, Space.com thông tin.

Ngày 19/7/2020, UAE phóng tàu quỹ đạo "Hope" của mình lên sao Hỏa. Dự kiến, tàu sẽ đến quỹ đạo của sao Hỏa vào tháng 2/2021.

Sau đó, vào ngày 23/7, sứ mệnh Tianwen-1 của Trung Quốc được khởi động, đưa một tàu quỹ đạo, tàu đổ bộ và tàu lặn lên Hành tinh Đỏ, dự kiến đến sao Hỏa vào tháng 2/2021.

Ngày 30/7, tàu thăm dò sao Hỏa 2020 Perseverance của NASA cũng được phóng đi, với sứ mệnh hạ cánh xuống miệng núi lửa Jezero khổng lồ vào ngày 18/2/2021.


Tàu thăm dò sao Hỏa 2020 Perseverance của NASA. Nguồn: NASA/JPL-Caltech.

Cũng tại Mỹ, tỷ phú công nghệ Elon Musk - CEO của SpaceX (Công ty vừa đưa 2 phi gia NASA bay thành công lên Trạm Quốc tế ISS) - là cá nhân khát khao đặt chân đến sao Hỏa nhất thế giới. Hiện ông đang cùng SpaceX thiết lập nhiều kế hoạch chinh phục sao Hỏa trong tương lai.

Nghiên cứu đã được công bố trên Tạp chí Nghiên cứu Địa vật lý - Vật lý Vũ trụ (Journal of Geophysical Research - Space Physics).

Loading...
TIN CŨ HƠN
11 vụ núi lửa phun trào kinh hoàng nhất trong lịch sử

11 vụ núi lửa phun trào kinh hoàng nhất trong lịch sử

Tambora, Krakatoa,Yellowstone... là những cái tên rất nổi bật trong số 11 đợt núi lửa phun trào dữ dội nhất lịch sử này.

Đăng ngày: 05/04/2025
Những điều bạn chưa biết về thiên thạch

Những điều bạn chưa biết về thiên thạch

Thiên thạch là gì? Một câu hỏi nghe rất quen thuộc, tưởng chừng dễ ấy thế mà nó đã và đang đánh đố không ít người.

Đăng ngày: 03/04/2025
Các nhà khoa học đưa ra kết luận không ngờ tới về du hành thời gian

Các nhà khoa học đưa ra kết luận không ngờ tới về du hành thời gian

Các nhà khoa học vừa xác nhận tìm thấy hạt nhân hình quả lê. Điều này không chỉ đi ngược với một số quy luật vật lý mà còn chứng minh rằng du hành thời gian là bất khả thi.

Đăng ngày: 02/04/2025
Đường thay đổi ngày quốc tế

Đường thay đổi ngày quốc tế

Trái đất tự quay từ Tây sang Đông, sáng, trưa, chiều, tối lần lượt xuất hiện ở các nước trên thế giới một cách tuần hoàn. Vậy một ngày mới trên Trái đất nên bắt đầu từ đâu và kết thúc ở đâu? Để tránh sự hỗn loạn về ngày tháng, Hội ng

Đăng ngày: 31/03/2025
Bản đồ trái đất và các hành tinh

Bản đồ trái đất và các hành tinh

Nếu bạn là người bắt đầu yêu thích môn thiên văn học thì việc nhận dạng vị trí, tên gọi, thông tin về các hành tinh trong vũ trụ không phải là điều dễ dàng.  Với Home Planet, bạn có thể dễ dàng biết được tất cả các th&ocirc

Đăng ngày: 30/03/2025
Đặt tên cho các ngôi sao, cần cả một chiến dịch toàn cầu

Đặt tên cho các ngôi sao, cần cả một chiến dịch toàn cầu

Tên đăng ký phải sử dụng từ 4 đến 16 ký tự La tinh và chưa từng được đặt cho bất cứ thiên thể nào khác.

Đăng ngày: 29/03/2025
Những điều bạn chưa biết về Tinh vân

Những điều bạn chưa biết về Tinh vân

Tinh vân là một thiên thể ở dạng mây mù gồm khí sao và bụi vũ trụ. Tỷ trọng vật chất trong tinh vân rất thấp. Nếu đo bằng tiêu chuẩn trên Trái đất, có nơi hầu như là chân không. Nhưng thể tích tinh vân lại cực kỳ to lớn, cũng phải đế

Đăng ngày: 28/03/2025
Tiêu điểm
Khoa Học News