Khoa Học News

Bí ẩn của cá mập voi đã có lời giải đáp

Đối với các nhà nghiên cứu sinh học, tuổi thọ của loài cá mập voi quý hiếm vẫn là một ẩn số chưa có lời giải.

Vào những năm 1950-1960, các quốc gia phát triển, trong đó có Mỹ và Liên Xô đã thực hiện nhiều lần thử bom hạt nhân. Điều này làm tăng số lượng đồng vị phóng xạ (carbon-14) trong bầu khí quyển toàn cầu. Các đồng vị carbon sau khi được giải phóng, rơi xuống mặt đất, lẫn vào chuỗi thức ăn và được tìm thấy ở tế bào mô động vật.

Gần đây, các nhà khoa học tìm thấy đồng vị phóng xạ carbon trong đốt sống của một số cá thể cá mập voi. Điều này mở ra hướng đi mới trong việc sử dụng phương pháp “bomb radiocarbon" để xác định tuổi của giống loài đặc biệt này.


Biết được tốc độ tăng trưởng của cá mập voi giúp các nhà quản lý xác định số lượng khai thác phù hợp. (Ảnh: Wayne Osborn).

Để kiểm tra tính khả thi của phương pháp, các nhà khoa học sử dụng 2 mẫu xương đốt sống cá mập voi từ những nghiên cứu trước đó. Một mẫu lấy từ ngư dân săn cá mập ở Đài Loan và một mẫu lấy từ xác của cá mập voi mắc cạn ở Pakistan.

Về cách thức thực hiện, các nhà khoa học sử dụng kỹ thuật đo khối phổ gia tốc (AMS) để tính toán số lượng của đồng vị carbon-14 tồn tại trong mẫu xương.

Phương pháp này về cơ bản là tăng tốc cho các hạt để chúng tách ra khỏi nhau, từ đó có thể đếm được thành phần carbon-14 trong mẫu xét nghiệm. Hơn thế nữa, họ còn lựa chọn môi trường nước biển để bài kiểm tra thành phần carbon-14 chính xác hơn.

Kết quả phân tích mẫu cá mập voi ở Đài Loan có phần lõi tăng trưởng được hình thành từ năm 1972. Trong khi đó, mẫu cá mập voi ở Pakistan được xác định 50 tuổi và là cá thể già nhất từng được ghi nhận, theo Marine Science.


Tuổi của cá mập voi trước đây vẫn là bí ẩn chưa có lời giải. (Ảnh: Tom Cannon).

Nếu biết được tuổi và kích cỡ của một loài cá, các nhà khoa học có thể tính được tốc độ tăng trưởng của giống loài đó. "Điều này giúp các nhà quản lý xác định được số lượng khai thác hợp lý để tránh trường hợp đánh bắt quá mức", ông Mark Meekan, nhà nghiên cứu về sinh học cá tại Viện Khoa học Hàng hải Australia chia sẻ.

Với cá mập voi, các nhà khoa học khẳng định sự tăng trưởng của loài này là rất chậm. Một cá thể trưởng thành cần tới 30 năm. Vì vậy, nếu mật độ loài giảm mạnh, sẽ cần rất nhiều thời gian để chúng phát triển giống nòi trở lại.

“Phương pháp định tuổi bằng đồng vị carbon cũng có hạn chế khi chỉ áp dụng được với những loài sống lâu năm và từng vượt qua sự thay đổi định vị carbon-14 trong môi trường sống. Ngoài ra, việc phân tích đồng vị carbon-14 trong môi trường nước biển cũng rất phức tạp”, Meekan giải thích thêm.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
"Nụ hôn thần chết" của cá miệng rộng, mở to gấp 4 lần phô diễn hàm răng lởm chởm

"Nụ hôn thần chết" của cá miệng rộng, mở to gấp 4 lần phô diễn hàm răng lởm chởm

Kiểu chiến đấu này được các nhà khoa học gọi đùa là “nụ hôn thần chết”.

Đăng ngày: 01/10/2026
Những vùng biển, bãi biển "tử thần", đáng sợ nhất trên thế giới

Những vùng biển, bãi biển "tử thần", đáng sợ nhất trên thế giới

Danh sách những vùng biển, bãi biển nguy hiểm, đáng sợ nhất thế giới được bình chọn dựa trên yếu tố những tính chất tự nhiên của vùng biển cũng như các loại sinh vật có độc có khả năng tấn công người.

Đăng ngày: 28/09/2026
San hô là động vật hay thực vật?

San hô là động vật hay thực vật?

San hô là các sinh vật biển thuộc lớp San hô (Anthozoa) tồn tại dưới dạng các thể polip nhỏ giống hải quỳ, thường sống thành các quần thể gồm nhiều cá thể giống hệt nhau.

Đăng ngày: 24/09/2026
Choáng ngợp trước hiện tượng "cột băng chết chóc"

Choáng ngợp trước hiện tượng "cột băng chết chóc"

Cột nước muối siêu lạnh chìm xuống đáy biển dễ dàng đông cứng mọi vật trên đường đi dọc đáy biển Nam Cực.

Đăng ngày: 17/09/2026
Top 6 loài cá to lớn nhất đại dương

Top 6 loài cá to lớn nhất đại dương

Thế giới đại dương rộng lớn với muôn vàn loài động vật khiến chúng ta phải khao khát được khám phá, từ hung tợn cho tới kỳ lạ với những khả năng đặc biệt, chúng dần thu hút sự tò mò của con người hơn.

Đăng ngày: 15/09/2026
Ngày càng có nhiều người bị cá mập tấn công hơn và đây là lý do thực sự đằng sau

Ngày càng có nhiều người bị cá mập tấn công hơn và đây là lý do thực sự đằng sau

Cá mập luôn được xem là những sát thủ của đại dương. Chúng đứng đầu chuỗi thức ăn, sở hữu những đặc điểm của một kẻ săn mồi máu lạnh (như cơ bắp, răng sắc và tốc độ bơi cao).

Đăng ngày: 24/08/2026
Quái vật ăn thịt mõm kiếm dài, sắc nhọn săn mồi nhanh kỷ lục đại dương

Quái vật ăn thịt mõm kiếm dài, sắc nhọn săn mồi nhanh kỷ lục đại dương

Cá buồm thường được cho là loài cá bơi nhanh nhất đại dương và cạnh tranh sát sao với chúng là cá ngừ vây xanh.

Đăng ngày: 18/08/2026
Khoa Học News