Khoa Học News

Bí mật của… chiếc mũi

Một nghiên cứu mới đây cho thấy hàng triệu cơ quan thụ cảm bên trong mũi không nằm rải rác ngẫu nhiên mà phân bố có quy luật. Những cơ quan thụ cảm này nằm gom lại tại nhiều điểm “nóng” giúp não bộ phân biệt các mùi khác nhau.

Để thực hiện thí nghiệm, các nhà khoa học dán những cực dò lên mũi người tham gia, cho họ ngửi các mùi khác nhau và đo rung động của các dây thần kinh khứu giác.


Một người tình nguyện đang được gắn các cực dò vào mũi trong nghiên cứu.

Nhà nghiên cứu Don Wilson thuộc ĐH Y Khoa New York cho biết: "Phát hiện mới này cho thấy các tế bào thần kinh khứu giác đã xử lý một phần các thông tin về mùi hương trước khi đưa lên não. Giống như là mũi có một bộ não tí hon của riêng nó vậy."

Cơ quan xử lý mùi hương trong mũi người nằm phía trên khoang mũi, có kích thước bằng một con tem, và có tên gọi là biểu mô khứu giác.

Trước đây, qua các thí nghiệm thăm dò mũi của loài chuột, các nhà khoa học phát hiện các cơ quan cảm thụ (dưới đây gọi tắt là thụ quan) mùi hương của chúng có thể được gom thành nhiều nhóm. Tương tự trên lưỡi, các thụ quan cũng được bố trí thành nhiều vùng, mỗi vùng có nhiệm vụ cảm nhận những vị khác nhau, như chua, ngọt, mặn...

Nhưng mũi của loài gặm nhấm có đến hơn 1.200 loại thụ quan, và chỉ cần một cực dò nhỏ xíu cũng kích thích hàng chục ngàn thụ quan khác, gây khó khăn cho việc sàng lọc tín hiệu chính xác.

Ở người có khoảng 400 loại thụ quan khác nhau, và việc gắn các cực dò để thực hiện thí nghiệm dễ dàng hơn nhiều.

Một nhóm nghiên cứu đã tiến hành để 80 người tình nguyện ngửi nhiều chất có mùi khác nhau, cả mùi thơm lẫn mùi hôi.

Qua tập hợp dữ liệu của 801 ghi ghép từ các nghiên cứu trên, nhóm phát hiện một số vùng của biểu mô khứu giác có khả năng cảm thụ mùi nhạy hơn những vùng khác.

Ngoài ra các nhà nghiên cứu cũng phát hiện một số điểm nóng có thể phân biệt được mùi thơm và mùi hôi.

Nhà nghiên cứu Wilson cho biết: "Thật ngạc nhiên, phát hiện này cho thấy biểu mô khứu giác được điều chỉnh để nhận biết nhiều thông tin khác nhau. Hiện chúng tôi chưa xác định được chức năng của những vùng này là gì, nhưng kết quả của nghiên cứu là rất thú vị."

TIN CŨ HƠN
23 phương pháp tra tấn rợn người thời Trung Cổ

23 phương pháp tra tấn rợn người thời Trung Cổ

Thời Trung Cổ, để giảm tỷ lệ tội phạm và những người ngồi tù, các lãnh chúa thường nghĩ ra những phương thức tra tấn vô cùng hà khắc.

Đăng ngày: 18/06/2026
Nhà vệ sinh trên máy bay hoạt động như thế nào?

Nhà vệ sinh trên máy bay hoạt động như thế nào?

Vào mùa hè, thời điểm mọi người đổ xô đi du lịch, các máy bay thương mại thường đông nghịt hành khách.

Đăng ngày: 13/06/2026
Khám phá bí ẩn của những người sống sót sau khi bị sét đánh

Khám phá bí ẩn của những người sống sót sau khi bị sét đánh

Các nhà khoa học đã khám phá ra bí ẩn của những người sống sót sau khi bị sét đánh.

Đăng ngày: 13/06/2026
Người tự nhận trở về từ năm 2028 "kể chuyện" xảy ra ở tương lai?

Người tự nhận trở về từ năm 2028 "kể chuyện" xảy ra ở tương lai?

Theo Daily Star, du hành không gian cho đến nay vẫn chỉ là câu chuyện khoa học viễn tưởng. Các nhà nghiên cứu hiện chưa đạt được bước đột phá trong lĩnh vực này.

Đăng ngày: 12/06/2026
Top 10 người có chỉ số IQ cao nhất thế giới

Top 10 người có chỉ số IQ cao nhất thế giới

Trên thế giới có những con người xuất chúng với chỉ số thông minh vượt trội như Albert Einstein, Stephen Hawking. Tuy nhiên, trong lịch sử thế giới có rất nhiều người có chỉ số IQ cao hơn hai nhà bác học trên.

Đăng ngày: 11/06/2026
Những bí ẩn được giấu trong các bức tranh nổi tiếng

Những bí ẩn được giấu trong các bức tranh nổi tiếng

Đằng sau những lớp sơn, lớp màu tạo nên các tác phẩm nghệ thuật nổi tiếng toàn thế giới là những hình họa mà họa sĩ đang muốn tìm cách giấu đi.

Đăng ngày: 10/06/2026
Thói quen "rởm đời" của các thiên tài trong lịch sử

Thói quen "rởm đời" của các thiên tài trong lịch sử

Albert Einstein khỏa thân đi lại trong nhà, Nikola Tesla lau thìa 18 lần mới dùng bữa, Charles Dickens chải đầu hàng trăm lần mỗi ngày... là những thói quen "quái lạ" của các thiên tài.

Đăng ngày: 10/06/2026
Khoa Học News