Khoa Học News

Bí mật của mực bảo mật, mực tàng hình

Hóa chất đặc dụng này vốn được ngành tình báo và phản gián nghiên cứu, chế tạo, sử dụng nhằm truyền tin mật, nhưng ngày nay đã có những ứng dụng công khai trong đời sống.

Đôi nét lịch sử và ngôn ngữ

Mực tàng hình là hóa chất đặc dụng, dùng để viết vẽ lên giấy (hoặc bề mặt cấu tạo bằng chất liệu nào phù hợp theo quy định), ngay sau khi viết vẽ thì thông điệp nọ biến mất, muốn giải mật phải dùng những biện pháp tương thích thì thông điệp hiện ra. Tất nhiên, thông điệp nọ thường mã hóa dạng mật thư. Trên tờ giấy được viết vẽ bằng mực tàng hình, người ta viết vẽ thêm những gì “chẳng ảnh hưởng hòa bình thế giới” bằng mực hiển thị.


Tờ Mỹ kim hiện thời có in bằng mực tàng hình, chiếu tia tử ngoại thì thấy

Từ cuối cuộc chiến tranh thế giới lần thứ nhất (1914 - 1918), ngành tình báo và phản gián quan tâm sử dụng (viết vẽ và hóa giải) mực tàng hình. Song trong lịch sử, kỹ thuật này từng được con người đề cập vào thuở xa xưa, như nhà thơ, nhà văn Hy Lạp cổ đại Aeneas viết trong tác phẩm Về phòng thủ pháo đài vào thế kỷ IV trước Công nguyên. Những tác giả khác sau đó, chẳng hạn nhà thơ La Mã Publius Ovidius Naso (chào đời năm 43 trước Công nguyên, mất năm 17 hay 18 trong Công nguyên) và nhà triết học, tự nhiên học, chỉ huy quân sự La Mã là Gaius Plinius Secundus (23 - 79) thường được gọi Pliny Cậu đã ghi nhận những thông tin liên quan mực tàng hình.

Mực đặc biệt này qua vài thứ tiếng:

  • Anh: Invisible ink / security ink / sympathetic ink
  • Pháp: Encre invisible / encre sympathique
  • Tây Ban Nha: Tinta simpática / tinta invisible
  • Bồ Đào Nha: Tinta invisível
  • Đức: Geheimtinten /sympathetische Tinten
  • Nga: симпатические чернила / невидимы чернила
  • Nhật: 不可視インク
  • Hoa: 隐形墨水(bính âm: yinxíng mòshui; âm Hán - Việt: Ẩn hình mặc thủy)
  • Tiếng Việt gọi mực bảo mật / mực an ninh / mực vô hình / mực ẩn hình / mực tàng hình.

Phân loại

Có nhiều cách phân loại mực tàng hình, ở đây chia chưa đầy đủ theo phương pháp giải mật.

Phát hiện bằng nhiệt

Tạm gọi mực nhiệt. Đó là hầu hết các chất lỏng có tính acid như:

  • Nước chanh, táo, cam, hành tây.
  • Rượu, giấm.
  • Dung dịch mật ong, dung dịch đường.
  • Nước xà phòng.
  • Một số loại nước ngọt, ví dụ Coca Cola.
  • Sữa.
  • Dịch cơ thể như huyết tương.

Phát hiện bằng phản ứng hóa học

  • Nước chanh, tinh bột được đọc khi ngâm giấy vào dung dịch iod.
  • Giấm, ammonic được đọc bằng nước bắp cải tím.
  • Muối ăn / muối mỏ, tiếng Pháp gọi clorure de sodium, tiếng Anh gọi sodium chloride, công thức phân tử NaCl, được đọc bằng bạc nitrat được ký hiệu – AgNO3.

Phát hiện bằng tia cực tím

Loại tia này, tiếng Hoa gọi紫外線/tử ngoại tuyến, tiếng Pháp gọi ultra-violet, tiếng Anh gọi ultraviolet (UV):

  • Nước chanh.
  • Bột giặt.
  • Xà phòng tắm.
  • Kem chống nắng.
  • Dịch cơ thể là nước bọt, huyết tương.

Thuộc tính và ứng dụng

Trong cuộc chiến tranh thế giới lần thứ nhì (1939 - 1945), cẩm nang huấn luyện Đội Tác chiến đặc biệt / Special Operations Executive (SOE – thành lập năm 1940) của Anh nêu 10 thuộc tính mực tàng hình “lý tưởng”:

  • 1. Tan được trong nước.
  • 2. Không bay hơi, tức không có mùi rõ rệt.
  • 3. Không lắng đọng tinh thể trên giấy, tức không dễ nhìn thấy dưới ánh sáng.
  • 4. Vô hình dưới tia cực tím.
  • 5. Không phân hủy hoặc làm mất màu giấy.
  • 6. Không phản ứng với iod hoặc chất phát hiện thông thường nào khác.
  • 7. Càng ít càng tốt các phương pháp giải mật, tức cách là chữ hiện ra.
  • 8. Không phải là hợp chất của một số hóa chất nhất định, vì điều này vi phạm mục 7 nêu trên.
  • 9. Không hiện ra khi bị tác động nhiệt.
  • 10. Dễ có và có ít nhất một cách sử dụng công khai hợp lý an toàn cho chủ sở hữu.

Mực tàng hình được ngành tình báo và phản gián nghiên cứu, chế tạo, sử dụng, chủ yếu để truyền phát thông tin tất nhiên bí mật. Tuy nhiên, thời hiện đại, nhiều giấy tờ quan trọng vẫn được các quốc gia công khai dùng mực tàng hình nhằm chống hàng giả, chẳng hạn bằng cấp ở Ba Lan, tiền giấy của Hoa Kỳ.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Quá trình "tịnh thân" thảm khốc của nữ thái giám - nhân vật bí ẩn trong lịch sử Trung Quốc

Quá trình "tịnh thân" thảm khốc của nữ thái giám - nhân vật bí ẩn trong lịch sử Trung Quốc

Với một quốc gia ngay từ thời cổ đại đã luôn có tư tưởng trọng nam khinh nữ, việc đưa những người phụ nữ vào cung để "tịnh thân" làm quan có lẽ là một điều ngoại lệ và khó hiểu.

Đăng ngày: 15/10/2026
Ý nghĩa 3 con sư tử trên áo đội tuyển Anh

Ý nghĩa 3 con sư tử trên áo đội tuyển Anh

3 chú sư tử cùng 10 bông hồng đỏ thắm được in trên ngực trái của tuyển Anh là một hình ảnh khá quen thuộc đối với những ai yêu mến đội bóng này, nó biểu trưng cho sự uy quyền, giàu sang và mạnh mẽ.

Đăng ngày: 13/10/2026
5 mẹo dân gian khiến rắn sẽ không dám bén mảng tới gần nhà bạn

5 mẹo dân gian khiến rắn sẽ không dám bén mảng tới gần nhà bạn

Mới đây nhất, người dân tại Tiền Giang vô cùng hoảng sợ khi chứng kiến cảnh tượng con rắn dài khoảng hơn 1 mét vùng vẫy trong phòng tắm tại nhà của một người dân.

Đăng ngày: 13/10/2026
1 tấc, 1 li, 1 phân, 1 thước bằng bao nhiêu mét, cm?

1 tấc, 1 li, 1 phân, 1 thước bằng bao nhiêu mét, cm?

Tấc, ly, phân, thước là những đơn vị đo chiều dài những đồ vật có kích thước nhỏ khá quen thuộc với người dân Việt Nam chúng ta thời kỳ Cổ Đại.

Đăng ngày: 13/10/2026
Cách sống sót khi nhảy từ nhà cao tầng đang cháy

Cách sống sót khi nhảy từ nhà cao tầng đang cháy

Giảm độ cao hết mức và tăng các vật dụng ném xuống làm đệm là bí quyết giúp bạn sống sót khi mắc kẹt trong đám cháy nhà cao tầng.

Đăng ngày: 12/10/2026
"Mặt trái" của món ăn hàng đầu nước Pháp khiến ai cũng phải suy ngẫm

"Mặt trái" của món ăn hàng đầu nước Pháp khiến ai cũng phải suy ngẫm

Gan ngỗng vỗ béo mang hương vị thanh tao, béo nhẹ, kết cấu mềm mại như lụa, thay vì đặc ngấy như gan thông thường.

Đăng ngày: 11/10/2026
Những thiết kế vượt thời gian của Leonardo da Vinci

Những thiết kế vượt thời gian của Leonardo da Vinci

Leonardo da Vinci thường được mọi người biết đến là một họa sĩ thiên tài thời Phục hưng với những tác phẩm hội họa nổi tiếng như “Mona Lisa”.

Đăng ngày: 10/10/2026
Khoa Học News