Khoa Học News

Bọ cạp tại “Hẻm núi tiến hóa”

Bọ cạp có khả năng chống chịu nhiệt độ cao và giữ nước trong một khoảng thời gian dài, và do đó chúng sinh sôi nảy nở ở những khu vực cằn cỗi và nắng nóng của thế giới. Tuy nhiên, sự phân bố toàn cầu này có xảy ra ở phạm vi khu vực hay không?

Shmeul Raz và các đồng nghiệp tại Đại học Haifa, Israel câu trả lời là có, kể cả khi môi trường sống giống châu Âu và môi trường sống giống châu Phi chỉ cách nhau khoảng 100 mét.

Shmuel Raz và các đồng nghiệp nghiên cứu cộng đồng bọ cạp ở thung lũng gần Núi Carmel, Israel, có tên gọi “Hẻm núi tiến hóa”. Khu vực này có những dốc đứng và chạy theo chiều Đông Tây, có nghĩa là những sườn núi hướng về phía Nam nhận bức xạ mặt trời gấp 8 lần sườn núi hướng về phía Bắc. Do đó, bất chấp sinh thái và lượng mưa tương tự nhau, một bên có khí hậu khô cằn hoang mạc trong khi một bên có khí hậu mát, rừng rậm, cách nhau thềm hẻm núi mà hầu hết các loài vật đều có thể vượt qua và chắc chắn không phải là một cản trở với bọ cạp.

Scorpio maurus, một loài bọ cạp Bắc Mỹ và Trung Đông, được biết đến với tên gọi Bọ cạp vuốt lớn hoặc bọ cạp vàng Isarel. (Ảnh: Guy Haimovitch)

Các nhà nghiên cứu thu thập gần 200 mẫu vật của 6 loài bọ cạp khác nhau tại “Hẻm núi tiến hóa”. Trong khi 4 loài được tìm thấy ở cả 2 bên sườn núi, 2 loài chỉ được tìm thấy ở phần khô cằn hơn, sườn núi “châu Phi”. Tương tự, sườn núi “châu Âu” có số lượng mẫu vật bọ cạp bằng 1/3 so với sườn “châu Phi”. Mặc dù rất dễ dàng để di chuyển qua lại giữa hai phần của hẻm núi, khả năng thích nghi đặc biệt đối với điều kiện khô hạn khiến bọ cạp phát triển mạnh hơn ở khu vực khô cạn hơn.

Khác biệt trong sự đa dạng hóa của các loài giữa sườn núi hướng về phía Bắc và phía Nam của “Hẻm núi tiến hóa” đã được quan sát ở những nhóm vi khuẩn, nấm, thực vật và động vật khác, và với nghiên cứu mới về bọ cạp, cho thấy áp lực môi trường hình thành do những yếu tố như lượng ánh sáng mặt trời, nhiệt độ, khô hạn, có thể có tính chất rất cục bộ.

Tham khảo:
Raz et al. Scorpion Biodiversity and Interslope Divergence at “Evolution Canyon”, Lower Nahal Oren Microsite, Mt. Carmel, Israel. PLoS ONE, 2009; 4 (4): e5214 DOI: 10.1371/journal.pone.0005214

TIN CŨ HƠN
Những động vật tuyệt chủng nổi tiếng

Những động vật tuyệt chủng nổi tiếng

Khủng long bạo chúa T. Rex, hổ Tasmania, bò biển Steller tuyệt chủng nhiều năm trước vì nguyên nhân tự nhiên hoặc do con người lấn chiếm môi trường sống.

Đăng ngày: 16/06/2026
Bí ẩn loài lợn quái dị nhất hành tinh

Bí ẩn loài lợn quái dị nhất hành tinh

Lợn đất là loài động vật có vú sinh sống ở châu Phi, điều đặc biệt là lợn đất không có họ hàng gần trong tự nhiên.

Đăng ngày: 13/06/2026
Những động vật đang “đối mặt” với nguy cơ tuyệt chủng

Những động vật đang “đối mặt” với nguy cơ tuyệt chủng

Động vật hoang dã hiện nay đang phải đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng, trong đó có nhiều loài đã ở mức báo động và vô cùng nguy cấp.

Đăng ngày: 11/06/2026
Âm thanh gào thét giận dữ của loài ếch này đảm bảo sẽ khiến tất cả chúng ta cùng "sợ"

Âm thanh gào thét giận dữ của loài ếch này đảm bảo sẽ khiến tất cả chúng ta cùng "sợ"

Các loài động vật trong thế giới tự nhiên hung hiểm có những bản năng khác nhau để đối phó với tình huống bị đe dọa.

Đăng ngày: 28/05/2026
Bí Ẩn Về Loài Chim Báo Hiệu Cái Chết

Bí Ẩn Về Loài Chim Báo Hiệu Cái Chết

Cú lợn là loài chim rất thông minh, đáng yêu. Tuy nhiên, ở Việt Nam, chúng bị coi là quỷ dữ, khi người ta tin rằng, chúng là điềm báo cho một cái chết.

Đăng ngày: 27/05/2026
Quái vật nửa ếch - rắn - giun siêu "dị" ở Việt Nam

Quái vật nửa ếch - rắn - giun siêu "dị" ở Việt Nam

Loài ếch kỳ lạ này sở hữu bề ngoài giống rắn, khiến không ít người hoảng sợ khi lần đầu tiên nhìn thấy chúng.

Đăng ngày: 27/05/2026
Bất ngờ phát hiện sao la tại Việt Nam sau 15 năm vắng bóng

Bất ngờ phát hiện sao la tại Việt Nam sau 15 năm vắng bóng

Bẫy ảnh đã chụp được hình ảnh một cá thể sao la, loài thú quý hiếm được nhiều người cho rằng đã biến mất vĩnh viễn khỏi Việt Nam.

Đăng ngày: 26/05/2026
Khoa Học News