Khoa Học News

Cá cũng biết tư duy logic

Những con cá đực, cũng giống như con người, sử dụng một cách tư duy logic phức tạp để đánh giá đối thủ. Một loài cá châu Phi nhỏ xíu gọi là cichlid theo dõi những con đực khác chiến đấu tranh giành lãnh thổ như thế nào để quyết định mình có thể đánh bại con nào nhằm giữ vững vị thế.

Trẻ em cũng có kiểu tư duy kiểu này, được gọi là sự so sánh đối chiếu, cũng như các loài linh trưởng khác và chuột. Đây là lần đầu tiên các nhà khoa học tại Đại học Standford, Mỹ, chứng minh được hành vi này ở cá.

“Chú cá” nổi trội này (Astatotilapia burtoni) biểu hiện một sọc đen trên mặt, một dấu hiệu cho thấy nó rất giỏi về chiến đấu. (Ảnh: ABC Online)

"Kết quả này cho thấy cá cũng sử dụng sự liên tưởng đối chiếu để tìm ra vị trí của mình trong nấc thang xã hội", Russell Fernald, giáo sư sinh học nói. "Tôi rất ngạc nhiên khi thấy chúng có thể làm như vậy chỉ bằng cách theo dõi những con đực khác đánh nhau".

Cá cichlid đực leo lên nấc thang xã hội bằng cách tham chiến và đánh bại địch thủ. Những con cá thường xuyên thất bại sẽ bị trượt dài trong vị thế.

Fernald và nhóm đã chứng minh sự tư duy logic của cá bằng cách sắp đặt cho 8 con cá theo dõi những đồng loại khác đánh nhau trong một bể cá. Họ sử dụng những con cá Astatotilapia burtoni có sọc đen trên mặt.

Nếu một con cá bị đánh bại sẽ dễ dàng nhận ra bởi sọc đen trên mặt bị biến mất tạm thời khi nó lẩn đi khỏi đối thủ chiến thắng.

Khi mọi cuộc chiến kết thúc và các con cá hồi phục lại sau cuộc chiến, các nhà nghiên cứu xem xét những con cá quan sát chọn đối thủ như thế nào. Kết quả cho thấy hầu như những kẻ quan sát đều chọn con cá yếu nhất.

"Thí nghiệm của chúng tôi cho thấy cá cichlid đực có thể định lượng được khả năng thành công của mình chỉ qua việc quan sát. Đứng từ góc độ tiến hoá, sự liên tưởng đối chiếu sẽ giúp chúng tiết kiệm được thời gian và năng lượng", Fernald nhận định.

M.T.

Từ khóa liên quan:
TIN CŨ HƠN
Cận cảnh loài "quái vật nước ngọt lớn nhất hành tinh" ở Amazon

Cận cảnh loài "quái vật nước ngọt lớn nhất hành tinh" ở Amazon

Nhiều người hẳn sẽ ngỡ ngàng trước dáng vẻ khổng lồ đáng sợ của loài "thủy quái" nước ngọt lớn nhất thế giới này.

Đăng ngày: 06/05/2026
11 loại chim đẹp nhất hành tinh

11 loại chim đẹp nhất hành tinh

Chim là loài duy nhất có lông vũ, và tuyệt đại đa số loài lông vũ đều biết bay. Đó là đặc điểm để phân biệt chim với các loài khác

Đăng ngày: 05/05/2026
10 loài thủy quái của sông Amazon

10 loài thủy quái của sông Amazon

Cá Pacu là loài sinh vật có hàm răng giống người. Không giống những loài sinh vật trong danh sách, cá Pacu là cá ăn tạp, thức ăn yêu thích là hoa quả và các loại hạt.

Đăng ngày: 04/05/2026
Rắn độc bị mất đầu vẫn tự cắn chính mình

Rắn độc bị mất đầu vẫn tự cắn chính mình

Thông thường, một con rắn bị chặt đầu thì các chức năng trên cơ thể nó cơ bản đã ngừng hoạt động nhưng nó vẫn còn một số phản xạ. Điều đó có nghĩa rằng rắn vẫn có khả năng cắn và tiêm nọc độc ngay khi đầu nó đứt lìa khỏi thân.

Đăng ngày: 01/05/2026
Loài chim 'lăng nhăng' nhất hành tinh

Loài chim 'lăng nhăng' nhất hành tinh

Các nhà khoa học khẳng định chim sẻ sống ở vùng đầm lầy mặn tại Mỹ là loài có hành vi giao phối bừa bãi nhất trong thế giới chim.

Đăng ngày: 25/04/2026
Cá Hoàng đế - thảm họa môi trường mới ở hồ Trị An

Cá Hoàng đế - thảm họa môi trường mới ở hồ Trị An

Do nhu cầu kinh tế, một số người dân sống trong vùng lòng hồ Trị An (huyện Vĩnh Cửu, tỉnh Đồng Nai) đã xây dựng ao thả một số loài cá bản địa và những thảm họa về môi trường bắt đầu xảy ra. Hiện thảm hoạ đáng kể nhất là từ loài cá Hoàng đế (ngư dân lò

Đăng ngày: 10/04/2026
Những cặp mắt dị thường của động vật (II)

Những cặp mắt dị thường của động vật (II)

Những tổ chức sinh vật khác nhau tiến hóa để quan sát thế giới theo cách khác nhau, với cấu tạo mắt tối ưu hóa cho các kiểu tồn tại đa dạng.

Đăng ngày: 05/04/2026
Khoa Học News