Ca ung thư cổ xưa nhất từng ghi nhận ở người
Bằng chứng sớm nhất về ung thư ở người thuộc về một cá thể sống cách đây khoảng 1,7 triệu năm với khối u ác tính trong xương ngón chân.
Ung thư nghe có vẻ giống một căn bệnh thời hiện đại, nhưng thực chất đã ảnh hưởng tới con người từ rất lâu, Live Science hôm 8/5 đưa tin. Các nhà khoa học đã tìm được nhiều hài cốt người tiền sử cho thấy sự hiện diện của ung thư. Vậy, trường hợp ung thư cổ xưa nhất từng ghi nhận là gì?
Trường hợp ung thư cổ xưa nhất từng ghi nhận xảy ra cách đây 1,7 triệu năm với khối u ở xương ngón chân của một cá thể có họ hàng với người hiện đại. (Ảnh: Patrick Randolph-Quinney/UCLAN),
Bằng chứng sớm nhất về ung thư ở người thuộc về họ hàng của người hiện đại sống cách đây khoảng 1,7 triệu năm. Cá thể này nhiều khả năng thuộc loài Paranthropus robustus hoặc Homo ergaster, phải sống với khối u ác tính ở xương ngón chân trái. Các nhà khảo cổ phát hiện bộ xương trong hang Swartkrans, một mỏ đá vôi ở Nam Phi thường được gọi là "Cái nôi của loài người" vì là nơi tập trung các hài cốt họ hàng của người hiện đại lớn nhất thế giới.
Khi so sánh ảnh chụp cắt lớp vi tính (CT) của hóa thạch xương ngón chân với hình ảnh ngày nay của các trường hợp osteosarcoma (một dạng ung thư bắt đầu từ các tế bào hình thành xương), các nhà nghiên cứu lập tức nhận ra hình dạng giống như súp lơ đặc trưng của u xương ác tính, theo nghiên cứu công bố trên tạp chí South African Journal of Science năm 2016.
Ngày nay, osteosarcoma là một trong những bệnh ung thư xương phổ biến nhất ở người và có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, dù thường gặp nhất ở trẻ em, thanh thiếu niên và người trẻ, theo Hiệp hội Ung thư Mỹ. Cá thể mắc ung thư trong hang Swartkrans chưa được xác định tuổi, nhưng có vẻ đã trưởng thành.
Theo một nghiên cứu khác trên tạp chí South African Journal of Science năm 2016, các chuyên gia phát hiện một khối u lành tính thậm chí còn cổ xưa hơn ở một cá thể thuộc loài Australopithecus sediba, họ hàng của con người 1,9 triệu năm trước.
Không ngạc nhiên khi trường hợp ung thư cổ xưa nhất từng ghi nhận là ở xương vì các cơ quan, da và mô mềm khác dễ bị phân hủy hơn xương. "Xương là một trong số ít các mô có thể tồn tại trong hồ sơ hóa thạch", Bruce Rothschild, nhà nghiên cứu cổ sinh vật có xương sống tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Carnegie, cho biết.
Tuy nhiên, kể cả khi hóa thạch có ung thư, các nhà khoa học thường không thể thấy bằng mắt thường mà cần kiểm tra thêm để xác định. Trường hợp ung thư xương ngón chân nói trên cũng vậy.
"Khoảng 1/3 trường hợp ung thư sẽ tự bộc lộ. Nhưng bạn cần tiến hành chụp X-quang để xác định xem có gì ẩn bên trong xương hay không. Khi liên quan đến xương, đa số nhà nghiên cứu bệnh học ngày nay đều xem ảnh X-quang trước khi đưa ra chẩn đoán về khối u", Rothschild cho biết.
Trường hợp ung thư sớm nhất được biết đến ở tông Người (Hominin) xảy ra cách đây 1,7 triệu năm, nhưng bản ghi chép đầu tiên về bệnh ung thư rất lâu sau mới xuất hiện. Năm 3000 trước Công nguyên, Imhotep - nhà toán học, bác sĩ và kiến trúc sư Ai Cập cổ đại - đã viết Giấy cói Edwin Smith, một cuốn "sách giáo khoa" về chấn thương cơ thể và các quy trình phẫu thuật.
Trong tài liệu này, ông trình bày chi tiết 48 trường hợp y tế, bao gồm một số trường hợp nghiên cứu về ung thư vú. Giấy cói Edwin Smith không chỉ mang đến thông tin về cách người Ai Cập cổ đại phẫu thuật hàng nghìn năm trước mà còn cung cấp một số bằng chứng cổ xưa nhất về ung thư.
Thuốc đầu tiên chữa khỏi ung thư hoạt động thế nào?
Dostarlimab là loại thuốc ngăn chặn ảnh hưởng của tế bào ung thư lên hệ miễn dịch, khiến các tế bào miễn dịch tìm và tiêu diệt khối u hiệu quả.
WHO chính thức công nhận 9 thực phẩm gây ung thư đầu bảng
Những thực phẩm này được nhiều người yêu thích, tuy nhiên nó lại không hề tốt, thậm chí rất hại cho cơ thể nếu ăn quá nhiều.
Những thủ phạm gây ung thư thực quản bạn không ngờ tới
Việc tầm soát ung thư là yếu tố quan trọng để phòng ngừa và phát hiện sớm căn bệnh này, đặc biệt với những người có tiền sử viêm thực quản kéo dài, tuổi cao, béo phì, hút thuốc...
Những dấu hiệu của bệnh ung thư gan
Dưới đây là 9 dấu hiệu ung thư gan giai đoạn đầu mà bạn cần lưu ý để tầm soát bệnh sớm.
Những dấu hiệu đầu tiên của bệnh ung thư cổ tử cung
Nếu bị ung thư cổ tử cung, chị em có thể có những dấu hiệu khác thường như đau vùng chậu, chảy máu âm đạo bất thường...
Phát hiện đáng kinh ngạc của Mỹ: Tế bào ung thư sợ nhất là tình yêu
Tiến sĩ David Hawkins là một bác sĩ rất nổi tiếng ở Mỹ, bệnh nhân của ông đến từ khắp nơi trên thế giới. Ông cho biết, chỉ cần nhìn thấy bệnh nhân là ông biết người đó vì sao bị bệnh.
