Khoa Học News

Phát hiện hai lỗ đen gần Trái đất nhất, thuộc loại chưa từng thấy

Hai lỗ đen ẩn nấp ở sân sau của Trái đất với khoảng cách chỉ 1.560 và 3.800 năm ánh sáng, đại diện cho một loại mà các nhà thiên văn học chưa từng thấy.

Các lỗ đen được đặt tên là Gaia BH1 và Gaia BH2, do được phát hiện từ dữ liệu của tàu vũ trụ Gaia do Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) điều hành.

Theo tờ Space, Gaia BH1 nằm cách Trái đất 1.560 năm ánh sáng về hướng chòm sao Xà Phu, trong khi Gaia BH2 cách Trái đất 3.800 năm ánh sáng về hướng chòm sao Bán Nhân Mã, thuộc khu vực được gọi là "sân sau của Trái đất", vùng mà hầu hết các kính thiên văn không hướng về.

Đây là các khoảng cách gần kỷ lục của các lỗ đen từng được phát hiện quanh Trái đất.


Hai lỗ đen vừa được phát hiện - (Ảnh: ESA).

Nó thuộc về một hệ sao hoàn toàn tương phản với thế giới chúng ta. Vây quanh Mặt trời là 8 hành tinh và rất nhiều thiên thể khác với nhiều cái có thể có sự sống, trong đó có một Trái Đất xanh tươi, đông đúc.

Thế nhưng, quanh một ngôi sao y hệt chúng ta trong chòm sao Xà Phu chỉ có lỗ đen nói trên, tạo thành một hệ sao nhị phân ma quái, chết chóc.

Trưởng nhóm nghiên cứu Kareem E-Badry, người đồng thời làm việc cho Trung tâm Vật lý thiên văn Harvard-Smithsonian (Mỹ) và Viện Thiên văn học Max Plack (Đức), cho biết: "Điều khiến nhóm lỗ đen mới này khác biệt là chúng có khoảng cách lớn với các ngôi sao đồng hành".

Lỗ đen khối lượng sao, tức loại lỗ đen nhỏ như Gaia BH1 và Gaia BH2 có thể đồng hành với một ngôi sao và tạo ra một hệ thống phát sáng trong bức xạ tia X trong các quan sát.

Chúng thường khá gần nhau và tương tác, trong đó lỗ đen ăn mòn dần ngôi sao đồng hành và chính điều đó khiến hệ thống phát sáng.

Tuy nhiên, hai lỗ đen này ở xa, hoàn toàn tối vì hiệu ứng hấp dẫn mà chúng tác động lên bạn đồng hành không hề giúp chúng phát sáng. Cách mà các cặp đôi xa cách kỳ lạ này vẫn chưa thể lý giải.

Các nhà khoa học hy vọng câu trả lời sẽ được tìm thấy khi có thêm những hệ thống tương tự lộ diện, một nhiệm vụ khó bởi những lỗ đen tối tăm này rất khó để quan sát - lý do chúng ở gần Trái đất như thế mà bấy lâu vẫn ẩn nấp thành công.

Vĩ đại nhất trong các loại lỗ đen là các lỗ đen quái vật (lỗ đen siêu khối) ở trung tâm các thiên hà. Ví dụ lỗ đen Sagittarius A* (Nhân Mã A*) ở trung tâm thiên hà chứa Trái đất Milky Way (Ngân Hà) có khối lượng tương đương 4 triệu Mặt trời.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
NASA sắp hạ cánh xuống Trái đất thứ hai: Tiết lộ đặc biệt

NASA sắp hạ cánh xuống Trái đất thứ hai: Tiết lộ đặc biệt

Tàu thăm dò Dragonfly của NASA sẽ trực tiếp đáp xuống thế giới mà họ từng ví von là một Trái dất phiên bản ngoài hành tinh, nơi có cảnh quan rất giống địa cầu và khả năng cao là có sự sống.

Đăng ngày: 15/10/2026
Những điều bạn chưa biết về thiên thạch

Những điều bạn chưa biết về thiên thạch

Thiên thạch là gì? Một câu hỏi nghe rất quen thuộc, tưởng chừng dễ ấy thế mà nó đã và đang đánh đố không ít người.

Đăng ngày: 13/10/2026
NASA bắt được tín hiệu "xuyên không" từ thế giới 12,8 tỉ năm trước

NASA bắt được tín hiệu "xuyên không" từ thế giới 12,8 tỉ năm trước

Đài quan sát Nel Gehrels Swift của NASA đã bắt được tín hiệu không thể tin nổi từ thế giới bí ẩn thuộc về vũ trụ sơ khai.

Đăng ngày: 12/10/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Trái Đất và các hành tinh hàng xóm, cùng các tiểu hành tinh, hành tinh lùn, thiên thạch, sao chổi... thuộc hệ Mặt Trời (Thái Dương hệ) với Mặt Trời là trung tâm của hệ này.

Đăng ngày: 10/10/2026
Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Hệ Mặt trời (hay Thái Dương Hệ) là hệ hành tinh gồm có Mặt Trời ở trung tâm và các vật quay xung quanh.

Đăng ngày: 10/10/2026
Tiết lộ mới gây choáng ngợp về "hành tinh thứ 9" làm bằng vàng

Tiết lộ mới gây choáng ngợp về "hành tinh thứ 9" làm bằng vàng

Bản đồ chi tiết nhất về hành tinh thứ 9 nằm giữa Sao Hỏa và Sao Mộc vừa được công bố trong một nghiên cứu đăng tải trên Journal of Geophysical Research: Planets.

Đăng ngày: 09/10/2026
"Khai quật" được thứ không tưởng: "Hóa thạch ánh sáng" 9 tỉ năm

"Khai quật" được thứ không tưởng: "Hóa thạch ánh sáng" 9 tỉ năm

Một báu vật vượt thời gian, vượt qua mọi kỷ lục trước đó đã được các nhà khoa học Canada đào được trong kho dữ liệu kinh ngạc của James Webb: Một hóa thạch ánh sáng suýt bị bỏ lỡ.

Đăng ngày: 09/10/2026
Khoa Học News