Các nhà khảo cổ khai quật được "trò chơi ngàn năm" tại Oman

Các nhà khảo cổ học nghiên cứu tại Thung lũng Qumayrah tại Oman mới khai quật được một cổ vật quý hiếm: một bộ boardgame 4.000 năm tuổi. Bộ bàn chơi trò chơi sở hữu những vết khắc xếp thành hình lưới, đồng thời có những lỗ nhỏ. Bộ trò chơi cổ đại nằm gần ngôi làng Ayn Bani Saidah.

Nỗ lực khảo cổ là một phần dự án nghiên cứu những khu định cư từ thời Đồ Sắt và Đồ Đồng tại Thung lũng Qumayrah. Dự án có sự tham gia của Sultan al Bakri, lãnh đạo của Bộ Di sản và Du lịch Oman và nhà nghiên cứu Piotr Bielinski tới từ Trung tâm Khảo cổ Địa Trung hải thuộc Đại học Warsaw, Ba Lan.


Trò chơi ngàn năm.

Đây là một trong những khu vực khảo cổ ít được nghiên cứu nhất, mặc dù chuyên gia nhận định Thung lũng Qumayrah có thể từng là con đường thông thương giữa nhiều thành phố Ả-rập cổ đại.

Bên cạnh bộ “trò chơi ngàn năm”, đội khảo cổ tại Thung lũng Qumayrah còn tìm thấy nhiều cột đá tròn có từ thời Đồ Đồng, bên cạnh nhiều tòa tháp vuông vức. Họ còn tìm thấy dấu vết của một tháp luyện đồng, cho thấy khu vực này từng chứng kiến kẻ mua người bán đi lại nhộn nhịp.


Khu vực khảo cổ tại Oman.

Chúng ta từng nhiều lần thấy trò chơi cổ đại xuất hiện tại nhiều khu khảo cổ, với niên đại hàng thiên niên kỷ: như trò Senet và Mehan có xuất xứ Ai Cập cổ đại, hay ludus lantrunculorum (trò chơi lính đánh thuê) được các quân đoàn La Mã ưa chuộng. Còn trong phát hiện mới, bàn boardgame có thể là “tiền bối” của một trò chơi tồn tại ở Trung Đông cổ đại, có tên gọi Royal Game of Ur (Trò chơi Hoàng gia của Ur).

Nhà khảo cổ người Anh, Ngài Leonard Woolley được vinh danh là người tìm ra Trò chơi Hoàng gia của Ur. Nhóm của ông khai quật Nghĩa trang Hoàng Gia tại Ur, và đã tìm thấy 5 bàn chơi game có niên đại 3.000 năm Trước Công nguyên.


Bàn dùng để chơi Royal of of Ur.

Không ai biết những game này chơi ra sao cho tới đầu thập niên 80, khi một chuyên viên Bảo tàng Anh có tên Irvign Finkel dịch văn tự khắc trên đất nặn có từ thời Babylon mô tả cách chơi Royal Game of Ur. Hóa ra, nhiệm vụ của hai người chơi là tìm cách đưa quân cờ của mình đi vòng quanh bàn trước đối thủ.

Tuy vậy, một báo cáo nghiên cứu xuất bản năm 2013 cho thấy luật lệ có thể cả hình dáng bàn chơi và luật biến chuyển theo thời gian; nhóm các nhà khoa học đi đến kết luận sau khi phân tích hơn 100 boardgame có nguồn gốc Cận Đông. Tính tới thập niên 50, vẫn còn ngôi làng Kochi tại Ấn Độ chơi một phiên bản của game này có tên Aasha.

TIN CŨ HƠN
Khoảnh khắc hãi hùng khi khám phá Đại kim tự tháp 4.500 năm

Khoảnh khắc hãi hùng khi khám phá Đại kim tự tháp 4.500 năm

Nhà sử học người Anh Bethany Hughes nói về “một khoảng trống lớn đáng kể” bên trong Đại kim tự tháp Giza trên kênh Channel 5 và gọi đây là “phát hiện của cả đời người”, khi được phép đến rất gần khoảng trống này.

Đăng ngày: 03/03/2026
Những điều chưa biết về khủng long

Những điều chưa biết về khủng long

Khủng long chính là 1 trong những sinh vật cổ đại nổi tiếng nhất trên Trái Đất, với vô vàn bí ẩn thú vị đang dần được khám phá đến tận ngày nay.

Đăng ngày: 02/03/2026
Chuyên gia phục dựng thành công hình ảnh đệ nhất mỹ nam trong lịch sử Trung Quốc

Chuyên gia phục dựng thành công hình ảnh đệ nhất mỹ nam trong lịch sử Trung Quốc

Hình ảnh phục dựng của Lan Lăng Vương khiến dân tình trầm trồ công nhận nhan sắc xứng đáng làm một trong tứ đại mỹ nam.

Đăng ngày: 15/02/2026
Những điều nhầm tưởng về khủng long

Những điều nhầm tưởng về khủng long

Danh sách dưới đây sẽ khám phá một số quan niệm sai lầm thường gặp về khủng long, và rằng chúng ta đã biết bao nhiêu về chúng, do tạp chí NewScientist liệt kê.

Đăng ngày: 23/01/2026
Thành phố của giới siêu giàu La Mã cổ đại chìm dưới đáy biển

Thành phố của giới siêu giàu La Mã cổ đại chìm dưới đáy biển

Thành phố Baiae nằm dưới lòng đại dương từng là nơi dành cho tầng lớp giàu có thời La Mã với nhiều công trình xa hoa lộng lẫy.

Đăng ngày: 22/01/2026
Bí ẩn xác ướp mèo lạ nghìn năm lạ nhất thế giới: Có 3 đuôi, 5 chân

Bí ẩn xác ướp mèo lạ nghìn năm lạ nhất thế giới: Có 3 đuôi, 5 chân

Thông qua chụp CT, các chuyên gia tại Viện nghiên cứu khảo cổ dự phòng quốc gia Pháp (INRAP) đã phát hiện xác ướp mèo lạ nhất thế giới.

Đăng ngày: 18/01/2026
Loài vượn khổng lồ ở Đông Nam Á thời tiền sử

Loài vượn khổng lồ ở Đông Nam Á thời tiền sử

Gigantopithecus blacki, vượn khổng lồ sống cách đây 9 triệu năm, cao 3 mét và nặng 6 tạ, được coi là loài linh trưởng lớn nhất từng tồn tại trên Trái Đất.

Đăng ngày: 14/01/2026
Khoa Học News