Các nhà khoa học tạo ra màu mới: Màu xanh củ dền

Củ dền nổi tiếng với màu đỏ đặc trưng, nay các nhà khoa học khám phá chỉ cần một thay đổi nhỏ trong cấu trúc, củ dền có thể cho ra màu xanh dương mới.

Các nhà khoa học vừa công bố phát hiện bất ngờ và đầy triển vọng. Nhóm nghiên cứu thuộc Đại học São Paulo (Brazil) có thể tạo màu xanh dương bán tự nhiên bằng… củ dền - loài thực vật mang sắc tố đỏ đặc trưng.


Tưởng chừng chỉ cho màu đỏ, củ dền lại có thể dùng tạo màu xanh dương - (Ảnh: SCIENCE NEWS).

Trên Science News, TS Erick Leite Bastos - chuyên ngành hóa học thuộc Đại học São Paulo (Brazil) - cho biết, chỉ cần thay thế một nguyên tử trong sắc tố củ dền bằng chất 2,4-dimethylpyrrole và tăng gấp đôi số liên kết sẽ tạo thành các một phân tử đặc biệt có thể hấp thụ các ánh sáng màu khác, để lại màu xanh dương.

"Để cho ra kết quả, tôi đã thực hiện nghiên cứu hàng tấn củ dền" - TS Bastos cho biết, khi tác động vào cấu trúc đúng cách, sắc tố trong củ dền sẽ chuyển từ màu đỏ sang cam, vàng rồi cuối cùng thành màu xanh dương.

Nhóm đặt tên cho sắc màu mới này là xanh củ dền. Xanh củ dền có tính trội hơn nhiều màu xanh dương khác nên có xu hướng lấn át các màu nhẹ khi pha màu.


Màu xanh củ dền được nhóm thử nghiệm với nhiều mục đích khác nhau. Từ trái sang phải, sắc tố này dùng để nhuộm tóc, nhuộm lụa, nhuộm vải cotton, nhuộm gỗ, tạo màu sữa chua và làm phẩm màu - (Ảnh: SCIENCE NEWS).

Màu xanh này đạt được độ bền vững khi nhóm thử nghiệm cho nhiều mục đích khác nhau trong phòng thí nghiệm từ nhuộm tóc, vải, lụa đến làm màu thực phẩm.

Ngoài ra, chỉ một ít củ dền cũng cho ra số lượng đáng kể tinh chất nhuộm, dễ ứng dụng trong sản xuất quy mô công nghiệp.

Đây là thành công bước đầu của nhóm nghiên cứu. TS Bastos cho biết do đã biết được cơ chế, trước mắt nhóm nghiên cứu sẽ tìm cách thay thế chất 2,4-dimethylpyrrole vốn không hoàn toàn có nguồn gốc thiên nhiên.

TS Bastos tự tin, trong đợt công bố sắp tới, nhóm sẽ cho ra được màu xanh tự nhiên 100%. Kết quả được nhóm công bố trên tạp chí khoa học Science Advances.


Số lượng chuồn chuồn xanh dương nói chung và các sinh vật màu này nói riêng trong tự nhiên rất hiếm - (Ảnh: GETTY IMAGES).

Trên thực tế, chiếc xuất màu xanh dương nguồn trong tự nhiên, tức không có sự can thiệp của hóa chất công nghiệp, rất khó.

Khi cần màu xanh dương tự nhiên nấu ăn, các đầu bếp Việt Nam thường dùng hoa đậu biếc, hay phương Tây dùng quả việt quất, tuy nhiên cả 2 đều không ổn định cho sản xuất quy mô công nghiệp.

Theo tạp chí khoa học Science, sở dĩ thực vật hiếm có màu xanh dương vì đa số chúng đều hấp thụ ánh sáng màu này. Màu xanh dương thường khiến côn trùng ngại đến thụ phấn cho hoa, do đó trong tự nhiên màu này thường được chọn lọc tự nhiên bỏ qua.

Ở động vật, số loài có màu xanh dương ít nhất trong tổng số được biết đến. Hiện nay, xanh dương thường gặp nhất là ở một vài loài bướm, chuồn chuồn, nhện hay chim.

TIN CŨ HƠN
Lời tiên tri của bà lão mù Vanga về tân Tổng thống Mỹ Donald Trump

Lời tiên tri của bà lão mù Vanga về tân Tổng thống Mỹ Donald Trump

Tỷ phú Donald Trump đã giành chiến thắng trong cuộc đua vào Nhà Trắng. Kết quả này đã được những nhà tiên tri nổi tiếng trên thế giới tiên đoán từ hàng trăm năm trước, khiến mọi người phải khiếp sợ.

Đăng ngày: 16/01/2026
Trường cho giới quý tộc Anh: Sướng như tiên nhưng khổ thì còn hơn cả trường bình dân

Trường cho giới quý tộc Anh: Sướng như tiên nhưng khổ thì còn hơn cả trường bình dân

Ở Anh, có một ngôi trường được xem là "đào tạo nên quý tộc". Nhưng quý tộc không chỉ có lớp hào nhoáng bên ngoài...

Đăng ngày: 16/01/2026
Lịch sử thú vị của giấy vệ sinh

Lịch sử thú vị của giấy vệ sinh

“Nhà tắm” của con người trong quá khứ thường phụ thuộc vào địa vị xã hội cũng như nơi ở của họ. Những người giàu có thường sử dụng vải len hoặc vải mềm dễ giặt, thay cho giấy vệ sinh.

Đăng ngày: 16/01/2026
Nguồn gốc của dầu mỏ

Nguồn gốc của dầu mỏ

Dầu mỏ là nguồn nhiên liệu hóa thạch vô cùng giá trị, phải mất hằng trăm triệu năm và phải trải qua rất nhiều quá trình thì những mỏ dầu mới được hình thành.

Đăng ngày: 15/01/2026
15 loại quả ở Việt Nam lọt vào danh sách 28 quả kỳ lạ nhất thế giới

15 loại quả ở Việt Nam lọt vào danh sách 28 quả kỳ lạ nhất thế giới

Trang Elite Readers đã "lùng sục" và tổng hợp 28 loại quả kỳ lạ nhất thế giới và thật bất ngờ khi tới 15 loại quả có mặt ở Việt Nam.

Đăng ngày: 14/01/2026
Những cấm kị nên biết khi tặng tiền lì xì

Những cấm kị nên biết khi tặng tiền lì xì

Lì xì là một tục lệ đẹp trong dịp Tết Nguyên đán ở nhiều nước châu Á. Tuy nhiên, không ít người chú ý đến những việc nên và không nên khi tặng bao lì xì.

Đăng ngày: 13/01/2026
Khám phá 32 lá quốc kỳ độc đáo nhất trên thế giới

Khám phá 32 lá quốc kỳ độc đáo nhất trên thế giới

Có 197 quốc gia được công nhận trên thế giới và mỗi quốc gia đều có quốc kỳ riêng. Cũng giống như quần áo nói rất nhiều về tính cách một người, lá cờ quốc gia cũng thể hiện nhiều điều về đất nước đó.

Đăng ngày: 13/01/2026
Khoa Học News