Các nhà thiên văn học phát hiện "điểm gãy" trong dải Ngân Hà

Một nhóm sao trẻ và đám mây khí hình thành sao đang nhô ra khỏi nhánh xoắn ốc của dải Ngân Hà, trải dài tới 3.000 năm ánh sáng.

Đây là cấu trúc lớn đầu tiên được xác định có hướng khác biệt đáng kể so với Cánh tay Nhân Mã - một trong những nhánh xoắn ốc của dải Ngân Hà, các nhà thiên văn học nhấn mạnh trong báo cáo mới trên tạp chí Astronomy & Astrophysics.

Khám phá được thực hiện dựa trên dữ liệu cũ từ kính viễn vọng không gian Spitzer của NASA đã ngừng hoạt động vào tháng 1/2020. Được trang bị camera hồng ngoại, thiết bị có khả năng nhìn xuyên qua những đám mây khí bụi, còn được gọi là tinh vân, để tìm kiếm những ngôi sao mới hình thành.

Theo quan sát trước đây, các ngôi sao trẻ và tinh vân luôn liên kết chặt chẽ với hình dạng của các cánh tay xoắn ốc chứa chúng. Tuy nhiên, cấu trúc mới lại nhô ra một góc đáng kể thay vì bám chặt vào vòng xoắn của Cánh tay Nhân Mã.


Mô phỏng điểm gãy nhô ra khỏi Cánh tay Nhân Mã của dải Ngân Hà. (Ảnh: NASA).

"Đặc tính quan trọng nhất của các cánh tay xoắn ốc là chúng xoắn chặt xung quanh thiên hà. Đặc tính này được đo bằng góc độ của cánh tay. Một đường tròn có góc tung độ bằng 0 và khi hình xoắn ốc càng mở rộng, góc tung độ càng tăng. Hầu hết các mô hình của dải Ngân Hà cho thấy Cánh tay Nhân Mã tạo thành một đường xoắn ốc có góc nghiêng khoảng 12 độ, nhưng cấu trúc mới thực sự nổi bật với một góc gần 60 độ", nhà vật lý thiên văn Michael Kuhn tại Viện Công nghệ California (Caltech) của Mỹ, tác giả chính của nghiên cứu, giải thích.

Những cấu trúc tương tự - còn được gọi là cựa hay lông vũ - trước đây đã được quan sát thấy ở các thiên hà xoắn ốc khác. Trong nhiều thập kỷ, các nhà khoa học tự hỏi liệu chúng có tồn tại trong thiên hà Milky Way của chúng ta hay không và cuối cùng họ cũng tìm được câu trả lời.


Tinh vân Đại bàng, Thiên Nga, Chẻ Ba và Lagoon (từ trái qua phải). (Ảnh: NASA/JPL-Caltech).

Cấu trúc "lông vũ" trong dải Ngân Hà rộng tới 3.000 năm ánh sáng và chứa bốn tinh vân nổi tiếng, bao gồm các tinh vân Đại Bàng (Eagle),Thiên Nga (Omega), Chẻ Ba (Trifid) và Lagoon. Những ngôi sao mới được phát hiện trong đó có khả năng hình thành vào cùng một thời điểm và cùng chịu ảnh hưởng của các lực tác động bên trong thiên hà, bao gồm lực hấp dẫn và lực đẩy do chuyển động quay tạo ra.

"Điểm gãy này chỉ là một phần nhỏ của dải Ngân Hà, nhưng có thể hé lộ điều gì đó quan trọng về toàn bộ thiên hà. Vì vậy, nó cần được xem xét chi tiết nếu chúng ta muốn hiểu bức tranh lớn hơn", đồng tác giả Robert Benjamin, nhà vật lý thiên văn tại Đại học Wisconsin-Whitewater của Mỹ, nhấn mạnh về tầm quan trọng của nghiên cứu.

TIN CŨ HƠN
Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Trái Đất và các hành tinh hàng xóm, cùng các tiểu hành tinh, hành tinh lùn, thiên thạch, sao chổi... thuộc hệ Mặt Trời (Thái Dương hệ) với Mặt Trời là trung tâm của hệ này.

Đăng ngày: 11/04/2026
Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Hệ Mặt trời (hay Thái Dương Hệ) là hệ hành tinh gồm có Mặt Trời ở trung tâm và các vật quay xung quanh.

Đăng ngày: 11/04/2026
Năm ánh sáng là gì? Một năm ánh sáng bằng bao nhiêu km?

Năm ánh sáng là gì? Một năm ánh sáng bằng bao nhiêu km?

Năm ánh sáng là đơn vị đo thông dụng ngoài vũ trụ bao la, rộng lớn. Và người ta thường nhầm lẫn nghĩ rằng đây là đơn vị đo thời gian.

Đăng ngày: 09/04/2026
12 điều kỳ thú nhất về Sao Kim

12 điều kỳ thú nhất về Sao Kim

Sao Kim, hành tinh thứ hai gần Mặt Trời là một vì tinh tú khá kỳ thú. Hãy cùng khám phá những điều kỳ lạ về một trong những người “anh em láng giềng” gần gũi nhất với Hành Tinh Xanh của chúng ta trong Hệ Mặt Trời.

Đăng ngày: 09/04/2026
Không bao giờ nhìn thấy đầy đủ Mặt Trăng từ Trái Đất

Không bao giờ nhìn thấy đầy đủ Mặt Trăng từ Trái Đất

Mặt trăng là vệ tinh tự nhiên duy nhất của Trái đất và cũng là hành tinh duy nhất mà con người đã từng đặt chân lên.

Đăng ngày: 09/04/2026
Tổng quan về sao Thổ

Tổng quan về sao Thổ

Sao Thổ tức Thổ tinh là hành tinh thứ sáu tính theo khoảng cách trung bình từ Mặt Trời và là hành tinh lớn thứ hai về đường kính cũng như khối lượng, sau Sao Mộc trong Hệ Mặt Trời.

Đăng ngày: 09/04/2026
Cách xem Mặt trăng, sao Hỏa bằng Google Maps

Cách xem Mặt trăng, sao Hỏa bằng Google Maps

Đây không phải là lần đầu tiên Google tích hợp một tính năng thú vị vào Maps và càng không đúng khi phủ nhận Google thờ ơ với vấn đề vũ trụ.

Đăng ngày: 08/04/2026
Khoa Học News