Các tế bào não phục hồi chức năng DNA của chúng như thế nào khi bị già hóa?

Các tế bào thần kinh không có khả năng tự tái tạo DNA của chính mình, do vậy chúng phải liên tục "sửa chữa" những tổn thương xuất hiện bên trong bộ gene của chúng.

Một nghiên cứu mới đây đã phát hiện rằng quá trình tự phục hồi này không phải là ngẫu nhiên, mà còn để duy trì và bảo vệ các nhân tố di truyền đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện chức năng thần kinh.

Các phát hiện này được công bố trên tạp chí Science vào ngày 2/4/2021 đã cung cấp thêm nhiều hiểu biết mới về cấu trúc di truyền liên quan đến quá trình lão hóa và thoái hóa thần kinh, đồng thời tập trung phát triển các liệu pháp mới hỗ trợ các bệnh nhân Alzheimer, Parkinson và các chứng sa sút trí nhớ do tuổi tác. Giáo sư và Chủ tịch Salk Rusty Gage kiêm tác giả của bài báo cho biết, đây là nghiên cứu đầu tiên chỉ ra những phần mà tế bào thần kinh ưu tiên "sửa chữa", qua đó ông bày tỏ sự lạc quan trong cách chăm sóc và điều trị các bệnh liên quan đến tuổi tác và khả năng tự chữa lành các DNA như một phương pháp điều trị mới trong y học.


Các tế bào thần kinh không tự làm mới theo thời gian.

Không giống với những tế bào còn lại trong cơ thể, các tế bào thần kinh không tự làm mới theo thời gian, vì thế chúng trở thành một trong những tế bào "già" nhất và tồn tại lâu nhất trong cơ thể con người. Chính vì không tự làm mới được nên chúng thường phải tự "sửa chữa" những tổn thương trong DNA để duy trì chức năng của mình trong suốt cuộc đời con người. Các tế bào này càng già thì khả năng "sửa chữa" càng suy giảm, điều này giải thích tại sao những người lớn tuổi thường có nguy cơ mắc các bệnh thoái hóa thần kinh như Alzheimer và Parkinson hơn những người trẻ.

Để làm rõ cách các tế bào thần kinh duy trì "sức khỏe" cho bộ gene như thế nào, các nhà nghiên cứu đã phát triển một kỹ thuật mới gọi là Repair-seq (sửa chữa ghép đôi). Nhóm nghiên cứu đã phát triển tế bào thần kinh từ các tế bào gốc và nuôi cấy chúng bằng các nucleoside tổng hợp - các phân tử này đóng vai trò như các khối xây dựng nên DNA. Những nucleoside nhân tạo này được tìm thấy khi phân tích trình tự DNA qua hình ảnh, điều này chứng tỏ các tế bào thần kinh sử dụng chúng phục hồi chức năng cho DNA bị lão hóa.

Tác giả Dylan Reid chia sẻ rằng: "Những hình ảnh mà chúng tôi quan sát được ở những khu vực sau phục hồi cực kỳ sắc nét và rõ ràng, ngoài ra chúng tôi còn phát hiện ra sự xuất hiện của các protein tại những khu vực bị ảnh hưởng, các protein này ban đầu được cho có liên quan đến bệnh thoái hóa thần kinh và lão hóa do tuổi tác".

Có khoảng 65.000 "điểm nóng" được phát hiện, chiếm khoảng 2% bộ gene của tế bào thần kinh. Bằng cách sử dụng phương pháp proteomics, các nhà nghiên cứu đã tìm ra các loại protein có mặt ở đó. Reid cho rằng: "Đây thực sự là một quá trình sinh học mới thay đổi cách hiểu về các tế bào thần kinh trong hệ thần kinh để tìm cách phát triển các liệu pháp giải quyết các bệnh liên quan đến tuổi tác".

TIN CŨ HƠN
12 tác dụng của nước cam tốt nhất đối với sức khỏe

12 tác dụng của nước cam tốt nhất đối với sức khỏe

Nước cam có chứa flavonoid có lợi cho sức khỏe và là một nguồn cung cấp các chất chống oxy hóa hesperidin.

Đăng ngày: 24/03/2026
Đặc điểm ngoại hình dự báo bạn sẽ sống thọ hay chết sớm

Đặc điểm ngoại hình dự báo bạn sẽ sống thọ hay chết sớm

Những người có thân hình quả lê, mông to với tỷ lệ eo - hông là 7 - 10 sẽ sống rất thọ, theo Heath Sina.

Đăng ngày: 24/03/2026
Nhiễm

Nhiễm "hơi lạnh" đám ma sẽ dễ mang bệnh?

Rất nhiều người kiêng đi đám ma khi cơ thể yếu, đặc biệt là trẻ nhỏ, người già yếu, phụ nữ có thai vì sợ nhiễm hơi lạnh từ người chết sẽ sinh bệnh.

Đăng ngày: 22/03/2026
Lịch sử tình dục của loài người

Lịch sử tình dục của loài người

Chim làm chuyện ấy, ong làm chuyện ấy, con người từ thuở sơ khai cũng đã làm chuyện ấy. Nhưng hoạt động này đã thay đổi như thế nào trong hàng nghìn năm qua, và thậm chí chỉ trong vài thập kỷ vừa rồi?

Đăng ngày: 22/03/2026
Điểm danh các loại ảo ảnh thị giác lừa đảo bộ não

Điểm danh các loại ảo ảnh thị giác lừa đảo bộ não

Ảo ảnh thị giác (Optical Illusions) vẫn được biết đến là những hình ảnh đánh lừa đôi mắt. Nhưng thực chất chúng mang một ý nghĩa khác, đó là những hình ảnh được não bộ “tiên đoán”.

Đăng ngày: 21/03/2026
Cách xử lý khi bị rết cắn

Cách xử lý khi bị rết cắn

Đôi khi trong nhà bạn xuất hiện con rết với hình thù đáng sợ. Khi chẳng may bị rết cắn, nếu không xử lý kịp thời có thể gây trúng độc và có đôi khi dẫn đến tử vong. Vậy khi bị rết cắn cần xử lý như thế nào?

Đăng ngày: 20/03/2026
Tổ yến có thực sự tốt như lời đồn?

Tổ yến có thực sự tốt như lời đồn?

Làm từ chính nước bọt của một loài chim yến nhỏ chuyên sống trong các hang động ở châu Á có tên swiftlet, tổ yến được xem là thức ăn rất có lợi cho sức khỏe với giá trị dinh dưỡng cao, thậm chí còn là thành phần không thể thiếu trong 1 số loại mỹ phẩm làm đẹp, theo sách Y học cổ truyền Trung Quốc.

Đăng ngày: 20/03/2026
Khoa Học News