Phát hiện hai "thiên hà mega" rộng 6,5 triệu năm ánh sáng

Các nhà thiên văn học khám phá ra hai thiên hà vô tuyến khổng lồ trong vũ trụ xa xôi dựa trên các quan sát từ Đài thiên văn MeerKAT.

Tên gọi "thiên hà vô tuyến" bắt nguồn từ việc chúng phóng ra các chùm ánh sáng vô tuyến khổng lồ, hay phản lực, thông qua sự tương tác giữa các hạt mang điện và từ trường của hố đen siêu khối lượng ở trung tâm. Những hệ thống loại này nếu đạt kích thước lớn gấp 22 lần đường kính của dải Ngân Hà trở lên được xếp vào một nhóm riêng, được gọi là các thiên hà vô tuyến khổng lồ.

Loại thiên hà này lớn hơn nhiều so với hầu hết các thiên hà khác nhưng không dễ phát hiện do cấu trúc rất mở rộng và ánh sáng mờ nhạt của chúng, cùng với những hạn chế về kính viễn vọng. Các nhà khoa học ước tính có tới hàng triệu thiên hà vô tuyến khổng lồ tồn tại trong vũ trụ nhưng đến nay mới chỉ có khoảng 800 hệ thống như vậy được biết đến.


Ánh sáng vô tuyến (phủ màu đỏ) phát ra từ hai thiên hà mega mới được phát hiện. (Ảnh: SARAO).

Hai thiên hà mới được quan sát thấy trên một vùng trời chỉ rộng gấp bốn lần diện tích của Mặt trăng tròn khi nhìn từ Trái đất. Tuy nhiên, chúng có bề ngang rộng tới 2 mega-parsec, tương đương khoảng 6,5 triệu năm ánh sáng hoặc 62 lần kích thước của dải Ngân Hà, và nằm cách chúng ta vài tỷ năm ánh sáng.

"Dựa trên những gì chúng ta đã biết về mật độ của các thiên hà vô tuyến khổng lồ trên bầu trời, cơ hội tìm thấy hai trong số chúng trong một vùng trời có kích thước nhỏ như vậy là cực kỳ hiếm, chỉ xấp xỉ 0,0003%", nhóm nghiên cứu nhấn mạnh.

Đài thiên văn MeerKAT được đưa vào hoạt động từ năm 2018, bao gồm 64 ăng-ten - mỗi chiếc có đường kính 13,5 m - nằm rải rác trong một khu vực hoang mạc rộng 9.000m2 ở phía tây nam Nam Phi. Đây là một trong những hệ thống kính viễn vọng nhạy nhất trên thế giới, cho phép phát hiện tín hiệu vô tuyến mờ nhạt phát ra từ các thiên hà xa xôi.

Khám phá mới sẽ cung cấp cho các nhà thiên văn học thêm manh mối về cách các thiên hà đã thay đổi và phát triển trong suốt lịch sử vũ trụ. Chi tiết nghiên cứu đã được xuất bản trong Thông báo hàng tháng của Hiệp hội Thiên văn Hoàng gia.

TIN CŨ HƠN
11 vụ núi lửa phun trào kinh hoàng nhất trong lịch sử

11 vụ núi lửa phun trào kinh hoàng nhất trong lịch sử

Tambora, Krakatoa,Yellowstone... là những cái tên rất nổi bật trong số 11 đợt núi lửa phun trào dữ dội nhất lịch sử này.

Đăng ngày: 06/01/2026
Cách xem Mặt trăng, sao Hỏa bằng Google Maps

Cách xem Mặt trăng, sao Hỏa bằng Google Maps

Đây không phải là lần đầu tiên Google tích hợp một tính năng thú vị vào Maps và càng không đúng khi phủ nhận Google thờ ơ với vấn đề vũ trụ.

Đăng ngày: 04/01/2026
Màu sắc thực sự của Mặt trời là gì?

Màu sắc thực sự của Mặt trời là gì?

Con người thường thấy Mặt Trời màu vàng nhưng thực chất, ngôi sao này phát ra ánh sáng mạnh nhất màu xanh.

Đăng ngày: 01/01/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Trái Đất và các hành tinh hàng xóm, cùng các tiểu hành tinh, hành tinh lùn, thiên thạch, sao chổi... thuộc hệ Mặt Trời (Thái Dương hệ) với Mặt Trời là trung tâm của hệ này.

Đăng ngày: 30/12/2025
Phát hiện thiên hà lớn tuổi nhất vũ trụ

Phát hiện thiên hà lớn tuổi nhất vũ trụ

Kính viễn vọng Hubble của Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ lập kỷ lục mới khi tìm ra GN-z11, thiên hà xa xôi nhất ở cách Trái Đất 13,4 tỷ năm ánh sáng.

Đăng ngày: 25/12/2025
Điều gì xảy ra nếu Trái Đất có vành đai như sao Thổ?

Điều gì xảy ra nếu Trái Đất có vành đai như sao Thổ?

Nếu giống sao Thổ, Trái Đất sẽ có vành đai bao quanh dọc theo xích đạo. Vành đai này sẽ có hình dáng khác nhau khi nhìn từ những địa điểm khác nhau trên Trái Đất.

Đăng ngày: 24/12/2025
99,99% có hành tinh thứ 9 trong hệ Mặt trời

99,99% có hành tinh thứ 9 trong hệ Mặt trời

Các nhà khoa học đang dần tự tin khẳng định về sự tồn tại của hành tinh thứ 9 trong hệ Mặt trời.

Đăng ngày: 24/12/2025
Khoa Học News