Phát hiện hai "thiên hà mega" rộng 6,5 triệu năm ánh sáng

Các nhà thiên văn học khám phá ra hai thiên hà vô tuyến khổng lồ trong vũ trụ xa xôi dựa trên các quan sát từ Đài thiên văn MeerKAT.

Tên gọi "thiên hà vô tuyến" bắt nguồn từ việc chúng phóng ra các chùm ánh sáng vô tuyến khổng lồ, hay phản lực, thông qua sự tương tác giữa các hạt mang điện và từ trường của hố đen siêu khối lượng ở trung tâm. Những hệ thống loại này nếu đạt kích thước lớn gấp 22 lần đường kính của dải Ngân Hà trở lên được xếp vào một nhóm riêng, được gọi là các thiên hà vô tuyến khổng lồ.

Loại thiên hà này lớn hơn nhiều so với hầu hết các thiên hà khác nhưng không dễ phát hiện do cấu trúc rất mở rộng và ánh sáng mờ nhạt của chúng, cùng với những hạn chế về kính viễn vọng. Các nhà khoa học ước tính có tới hàng triệu thiên hà vô tuyến khổng lồ tồn tại trong vũ trụ nhưng đến nay mới chỉ có khoảng 800 hệ thống như vậy được biết đến.


Ánh sáng vô tuyến (phủ màu đỏ) phát ra từ hai thiên hà mega mới được phát hiện. (Ảnh: SARAO).

Hai thiên hà mới được quan sát thấy trên một vùng trời chỉ rộng gấp bốn lần diện tích của Mặt trăng tròn khi nhìn từ Trái đất. Tuy nhiên, chúng có bề ngang rộng tới 2 mega-parsec, tương đương khoảng 6,5 triệu năm ánh sáng hoặc 62 lần kích thước của dải Ngân Hà, và nằm cách chúng ta vài tỷ năm ánh sáng.

"Dựa trên những gì chúng ta đã biết về mật độ của các thiên hà vô tuyến khổng lồ trên bầu trời, cơ hội tìm thấy hai trong số chúng trong một vùng trời có kích thước nhỏ như vậy là cực kỳ hiếm, chỉ xấp xỉ 0,0003%", nhóm nghiên cứu nhấn mạnh.

Đài thiên văn MeerKAT được đưa vào hoạt động từ năm 2018, bao gồm 64 ăng-ten - mỗi chiếc có đường kính 13,5 m - nằm rải rác trong một khu vực hoang mạc rộng 9.000m2 ở phía tây nam Nam Phi. Đây là một trong những hệ thống kính viễn vọng nhạy nhất trên thế giới, cho phép phát hiện tín hiệu vô tuyến mờ nhạt phát ra từ các thiên hà xa xôi.

Khám phá mới sẽ cung cấp cho các nhà thiên văn học thêm manh mối về cách các thiên hà đã thay đổi và phát triển trong suốt lịch sử vũ trụ. Chi tiết nghiên cứu đã được xuất bản trong Thông báo hàng tháng của Hiệp hội Thiên văn Hoàng gia.

TIN CŨ HƠN
Xuyên không là có thật và đây là người duy nhất được trải nghiệm điều đó

Xuyên không là có thật và đây là người duy nhất được trải nghiệm điều đó

Khoa học đã từng chứng minh rằng chúng ta có thể thực hiện du hành thời gian - ít nhất là về mặt lý thuyết.

Đăng ngày: 15/02/2026
Tổng quan về sao Mộc

Tổng quan về sao Mộc

Sao Mộc hay Mộc tinh là hành tinh thứ năm tính từ Mặt Trời và là hành tinh lớn nhất trong Hệ Mặt Trời.

Đăng ngày: 14/02/2026
Tổng quan về sao Thủy

Tổng quan về sao Thủy

Sao Thủy hay Thủy Tinh là hành tinh nhỏ nhất và gần Mặt Trời nhất trong tám hành tinh thuộc Hệ Mặt Trời, với chu kỳ quỹ đạo bằng 88 ngày Trái Đất.

Đăng ngày: 13/02/2026
Vụ nổ Big Bang là gì?

Vụ nổ Big Bang là gì?

Vũ trụ là gì? Một câu hỏi lớn đã từng đặt ra trước nhân loại suốt bao nhiêu thế kỷ. Thời xưa ở Trung Hoa cổ đại, nhà triết học Lão Tử đã cho vũ trụ là một tồn tại "vô thuỷ, vô chung, vô cùng, vô tận".

Đăng ngày: 13/02/2026
Khám phá môi trường khí quyển các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Khám phá môi trường khí quyển các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Hệ Mặt Trời (hay Thái Dương Hệ) là một hệ hành tinh có Mặt Trời ở trung tâm và các thiên thể nằm trong phạm vi lực hấp dẫn của Mặt Trời, tất cả chúng được hình thành từ sự suy sụp của một đám mây phân tử khổng lồ cách đây gần 4,6 tỷ năm.

Đăng ngày: 15/01/2026
Lý do không gian vũ trụ tối đen dù có nhiều ngôi sao chiếu sáng

Lý do không gian vũ trụ tối đen dù có nhiều ngôi sao chiếu sáng

Sự giãn nở của vũ trụ và khoảng cách rất lớn giữa các ngôi sao khiến không gian vũ trụ tối đen dù có vô vàn ngôi sao chiếu sáng.

Đăng ngày: 15/01/2026
“Xuyên không” 700 năm, NASA soi thấu “loài mới” trong thế giới hành tinh

“Xuyên không” 700 năm, NASA soi thấu “loài mới” trong thế giới hành tinh

Siêu kính viễn vọng James Webb lần đầu tiên "xuyên thủng" bầu khí quyển của một hành tinh không giống bất cứ thứ gì được nhìn thấy trong hệ Mặt Trời hay những hệ sao lân cận.

Đăng ngày: 13/01/2026
Khoa Học News