Các thiên hà thay đổi ra sao từ khi vũ trụ hình thành?

Các nhà khoa học tạo ra mô phỏng phức tạp nhất từ trước đến nay của thiên hà TNG50 để tìm hiểu xem nó thay đổi như thế nào từ khi vũ trụ ra đời.

Theo Digital Trends, video này được tạo ra từ dữ liệu của mô phỏng, cho thấy sự tiến hóa của một thiên hà khổng lồ từ thời kỳ khởi nguyên của vũ trụ sau vụ nổ lớn Big Bang đến tận ngày nay.

Trong video, màu nhạt biểu thị cho khí đặc và màu đậm cho khí mỏng hơn. Phía dưới video, khung bên trái hiển thị vật chất tối, khung bên phải hiển thị sự phân bổ các ngôi sao và khí.


Video mô phỏng TNG50 Toàn bộ không gian được mô phỏng có khoảng cách hơn 230 triệu năm ánh sáng với Trái đất, có thể thấy được các hiện tượng vật chất nhỏ hơn cả triệu lần.

Theo Hiệp hội Thiên văn Hoàng gia, muốn có một mô phỏng chính xác thì phải “đem cả vũ trụ đặt gọn vào một chiếc hộp”. Ngoài ra, phải kết hợp cả quy mô mô phỏng với mức độ chi tiết thường chỉ thấy trong các nghiên cứu về từng thiên hà riêng lẻ.

Toàn bộ không gian được mô phỏng có chiều dài hơn 230 triệu năm ánh sáng và nó có thể cho thấy được các hiện tượng vật chất nhỏ hơn cả triệu lần. Với mô phỏng này, các nhà thiên văn học có thể thấy được sự thay đổi đáng kể của các thiên hà qua 13,8 tỷ năm lịch sử của vũ trụ.

Để xử lý lượng dữ liệu khổng lồ cần thiết cho dự án, các nhà nghiên cứu không thể sử dụng máy tính thông thường. Họ dùng siêu máy tính Hazel Hen đặt tại Stuttgart, Đức và sử dụng hơn 16.000 con chip hoạt động 24/7 trong hơn một năm để xây dựng mô phỏng.


Hình ảnh mô phỏng TNG50: ánh sáng quang học phát ra từ các ngôi sao của thiên hà xoắn ốc. (Ảnh: MPA).

Trong quá trình mô phỏng sự chuyển động của các thiên hà, quan trọng nhất là việc mô hình hóa vật chất tối, bởi rất khó để quan sát trực tiếp chúng.

Tổng cộng có hơn 20 tỷ hạt trong mô phỏng, gồm các hạt đại diện cho vật chất tối, các ngôi sao, khí trong vũ trụ, từ trường và các lỗ đen khổng lồ.

Một phát hiện cụ thể từ mô phỏng có liên quan đến các thiên hà đĩa tựa như Dải Ngân hà. Với mô hình này, các nhà khoa học có thể xác định các thiên hà đĩa có trật tự xuất hiện như thế nào từ vũ trụ hỗn loạn. Khi vũ trụ già đi, khí bên trong nó lắng xuống và các ngôi sao mới được sinh ra trên quỹ đạo ngày càng tròn.

“Thực tế, TNG50 cho thấy Ngân hà là một trong số các thiên hà xinh đẹp. Qua 10 tỷ năm, ít nhất thì các ngôi sao mới hình thành ngày càng giống hình đĩa và các chuyển động hỗn loạn bên trong đã giảm đáng kể”, Tiến sĩ Annalisa Pillepich giải thích thêm.

TIN CŨ HƠN
Những điều thú vị ít ai biết về Mặt Trăng

Những điều thú vị ít ai biết về Mặt Trăng

Mặt Trăng - vật thể lớn nhất và sáng nhất trên bầu trời đêm đã làm mê hoặc và là nguồn cảm hứng vô tận cho loài người trong nhiều thế kỷ qua.

Đăng ngày: 23/03/2026
Tìm hiểu về hiện tượng Nhật thực và Nguyệt thực

Tìm hiểu về hiện tượng Nhật thực và Nguyệt thực

Trong bài viết dưới đây, chúng ta cùng tìm hiểu xem hiện tượng Nhật Thực, Nguyệt Thực là gì? Tại sao nó lại được những người yêu thích thiên văn học quan tâm đến vậy.

Đăng ngày: 23/03/2026
Trái đất ở xa mặt trời nhất trong năm

Trái đất ở xa mặt trời nhất trong năm

Bất chấp đợt nóng kinh người càn quét trong vài ngày qua, Trái đất được xác định ở khoảng cách tối đa với mặt trời vào ngày 5/7.

Đăng ngày: 23/03/2026
Tên lửa hoạt động như thế nào trong không gian?

Tên lửa hoạt động như thế nào trong không gian?

Trên thực tế, ở không gian vũ trụ không có không khí, vậy làm thế nào tên lửa có thể đốt cháy động cơ và nhiên liệu thiết yếu cần có trong không gian?

Đăng ngày: 18/03/2026
Nguyệt thực có liên quan đến tâm linh?

Nguyệt thực có liên quan đến tâm linh?

Rất nhiều người cho rằng, nguyệt thực là hiện tượng thiên nhiên thần bí nên khi xảy ra thường phải liên quan đến những biến đổi bất thường trong đời sống. Trao đổi những băn khoăn này với nhiều nhà khoa học, chúng tôi đều nhận được câu khẳng định: chẳng có gì liên quan.

Đăng ngày: 12/03/2026
Khám phá các giai đoạn trong chu kỳ của Mặt Trăng

Khám phá các giai đoạn trong chu kỳ của Mặt Trăng

Các giai đoạn (pha) của Mặt Trăng thay đổi một cách tuần hoàn, phụ thuộc vào góc chiếu của Mặt Trời tới Mặt Trăng và vị trí quan sát trên Trái Đất.

Đăng ngày: 11/03/2026
Dải Ngân hà là gì? Ngân hà và Thiên hà khác gì nhau?

Dải Ngân hà là gì? Ngân hà và Thiên hà khác gì nhau?

Trong bài viết này chúng ta sẽ tìm hiểu dải Ngân hà và Thiên hà, Ngân hà và Thiên hà khác nhau như thế nào? Mời các bạn cùng tham khảo.

Đăng ngày: 10/03/2026
Khoa Học News