Cẩn trọng khi bị đau bụng vùng thượng vị
Người mắc ung thư tụy thường đau âm ỉ vùng thượng vị, có thể lan ra sau lưng 1-2 tháng trước khi phát hiện bệnh.
Theo Tổ chức Ung thư Toàn cầu (GLOBOCAN), ung thư tụy đứng hàng thứ 8-9 về số lượng người mắc trên toàn thế giới. Ước tính, năm 2018, Việt Nam có gần 1.000 người mắc mới ung thư tụy và khoảng 900 trường hợp tử vong.
Thạc sĩ, bác sĩ Hồ Văn Linh, khoa Phẫu thuật Gan Mật Tụy, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 (Hà Nội), cho biết đây là nhóm bệnh có tiên lượng xấu vì đa số bệnh nhân khi được chẩn đoán đã ở giai đoạn muộn.
15-20% bệnh nhân đến bệnh viện còn có thể phẫu thuật. Dù còn chỉ định phẫu thuật, tiên lượng sống sau mổ của bệnh nhân cũng không cao. Tỷ lệ sống sau mổ 5 năm của người mắc ung thư tụy khoảng 25-30% và 10% khi đã di căn hạch.
Dấu hiệu
Tuyến tụy nằm sâu sau phúc mạc, dạ dày, đại tràng ngang, được bao bọc bởi nhiều cơ quan và mạch máu quan trọng (tá tràng, gan, lách, động mạch treo tràng trên, tĩnh mạch gánh). Vì vậy, việc chẩn đoán, điều trị ngoại khoa rất khó khăn. Bệnh này còn được gọi là "ung thư tử thần".
Biểu hiện lâm sàng của ung thư tụy không đặc hiệu. (Ảnh: Mister-blister).
Theo bác sĩ Linh, biểu hiện lâm sàng ung thư tụy ngoại tiết không đặc hiệu. Trong nghiên cứu trên 185 bệnh nhân ung thư tụy, các chuyên gia nhận thấy triệu chứng thường gặp của căn bệnh này gồm mệt mỏi (86%), sút cân (85%), chán ăn (83%), đau bụng (79%), nước tiểu sẫm màu (59%), vàng da (56%), đau lưng (49%).
Đau bụng là triệu chứng hay gặp nhất, dù kích thước khối u nhỏ (<2 cm). Bệnh nhân thường đau âm ỉ vùng thượng vị, có thể lan ra sau lưng. Người bệnh có biểu hiện đau 1-2 tháng trước khi phát hiện bệnh. Đau cấp tính rất hiếm gặp, thường do u bít tắc ống tụy chính gây viêm tụy cấp.
Chính vì vậy, khi đứng trước một trường hợp đau bụng thượng vị âm ỉ kéo dài kết hợp các yếu tố nguy cơ như tuổi cao, hút thuốc hay tiểu đường, bác sĩ cần chẩn đoán phân biệt với ung thư tụy.
Điều trị
Bác sĩ Hồ Văn Linh cho hay siêu âm ổ bụng là biện pháp rẻ tiền và thuận lợi để phát hiện các bệnh lý mật tụy. Tuy nhiên, siêu âm qua thành bụng ít hiệu quả trong các tổn thương tụy có kích thước nhỏ hơn 2 cm.
Chụp cắt lớp vi tính là biện pháp chẩn đoán hình ảnh được khuyến cáo chỉ định cho những trường hợp nghi ngờ ung thư tụy. Đồng thời, phương pháp xét nghiệm CA 19-9 cũng được chứng minh là có giá trị cao trong chẩn đoán, theo dõi ung thư tụy.
Siêu âm ổ bụng là biện pháp rẻ tiền và thuận lợi để phát hiện các bệnh lý mật tụy. (Ảnh: Noskhe).
Phẫu thuật cắt tụy là chỉ định điều trị triệt căn duy nhất cho những trường hợp mắc bệnh ung thư này. Nhưng như đã đề cập ở trên, chỉ 1/5 người bệnh đến viện khi khối u còn ở giai đoạn có thể phẫu thuật.
Hơn thế, đây là phẫu thuật phức tạp, đòi hỏi kỹ năng phẫu tích, vét hạch và thực hiện các miệng nối nhằm giảm nguy cơ rò tụy (biến chứng là nguy hiểm, hay gặp nhất trong phẫu thuật tụy). Do đó, người bệnh nên được khuyến cáo phẫu thuật ở những trung tâm ngoại khoa lớn.
Bác sĩ Linh khuyến cáo mỗi người cần chú ý, đề phòng với triệu chứng tưởng chừng như vô hại là đau thượng vị. Khi xuất hiện triệu chứng này kết hợp sút cân hoặc ở người cao tuổi, hút thuốc lá, tiểu đường, người dân cần đến thăm khám tại cơ sở y tế lớn, để được tư vấn và điều trị.
Hướng dẫn các nghi thức cúng trong đêm giao thừa
Cúng giao thừa là nghi thức cúng không thể thiếu trong mỗi đêm 30 tết. Gia đình nào cũng muốn chuẩn bị thật tốt, đầy đủ các nghi thức cúng lễ trong đêm giao thừa để tiễn năm cũ và chào đón năm mới.
Những loài hoa đẹp có chất kịch độc chết người
Mặc dù khoác lên mình những màu sắc rực rỡ và vẻ đẹp quyến rũ lòng người, nhưng nhiều loài hoa lại chứa những chất kịch độc có thể gây chết người.
Thịt vịt rất tốt cho sức khỏe nhưng những ai không nên ăn?
Theo các nghiên cứu đông y, thịt vịt là một loại thực phẩm có vị ngọt, hơi mặn, tính hàn, tác dụng tư âm, dưỡng vị, lợi thủy tiêu thũng, giải độc.
Bệnh cúm mùa là gì?
Thời gian vừa qua, thời tiết miền Bắc liên tục thay đổi thất thường khiến nhiều trẻ phải nhập viện vì các bệnh liên quan đến đường hô hấp, tiêu hóa.
Điểm danh những loại virus nguy hiểm nhất hành tinh
Bên cạnh các virus "tử thần" như sars, ebola, hiv... vẫn còn những virus không hề kém cạnh về mức độ nguy hiểm đối với con người.
Điều tối kỵ khi ăn thanh long ai cũng nên biết để tránh rước bệnh vào thân
Theo lương y Bùi Hồng Minh, bệnh nhân tiêu chảy hoặc chị em phụ nữ có thể trạng lạnh, đang đến kỳ kinh nguyệt... đều không nên ăn thanh long.
