Cẩn trọng khi bị đau bụng vùng thượng vị
Người mắc ung thư tụy thường đau âm ỉ vùng thượng vị, có thể lan ra sau lưng 1-2 tháng trước khi phát hiện bệnh.
Theo Tổ chức Ung thư Toàn cầu (GLOBOCAN), ung thư tụy đứng hàng thứ 8-9 về số lượng người mắc trên toàn thế giới. Ước tính, năm 2018, Việt Nam có gần 1.000 người mắc mới ung thư tụy và khoảng 900 trường hợp tử vong.
Thạc sĩ, bác sĩ Hồ Văn Linh, khoa Phẫu thuật Gan Mật Tụy, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 (Hà Nội), cho biết đây là nhóm bệnh có tiên lượng xấu vì đa số bệnh nhân khi được chẩn đoán đã ở giai đoạn muộn.
15-20% bệnh nhân đến bệnh viện còn có thể phẫu thuật. Dù còn chỉ định phẫu thuật, tiên lượng sống sau mổ của bệnh nhân cũng không cao. Tỷ lệ sống sau mổ 5 năm của người mắc ung thư tụy khoảng 25-30% và 10% khi đã di căn hạch.
Dấu hiệu
Tuyến tụy nằm sâu sau phúc mạc, dạ dày, đại tràng ngang, được bao bọc bởi nhiều cơ quan và mạch máu quan trọng (tá tràng, gan, lách, động mạch treo tràng trên, tĩnh mạch gánh). Vì vậy, việc chẩn đoán, điều trị ngoại khoa rất khó khăn. Bệnh này còn được gọi là "ung thư tử thần".
Biểu hiện lâm sàng của ung thư tụy không đặc hiệu. (Ảnh: Mister-blister).
Theo bác sĩ Linh, biểu hiện lâm sàng ung thư tụy ngoại tiết không đặc hiệu. Trong nghiên cứu trên 185 bệnh nhân ung thư tụy, các chuyên gia nhận thấy triệu chứng thường gặp của căn bệnh này gồm mệt mỏi (86%), sút cân (85%), chán ăn (83%), đau bụng (79%), nước tiểu sẫm màu (59%), vàng da (56%), đau lưng (49%).
Đau bụng là triệu chứng hay gặp nhất, dù kích thước khối u nhỏ (<2 cm). Bệnh nhân thường đau âm ỉ vùng thượng vị, có thể lan ra sau lưng. Người bệnh có biểu hiện đau 1-2 tháng trước khi phát hiện bệnh. Đau cấp tính rất hiếm gặp, thường do u bít tắc ống tụy chính gây viêm tụy cấp.
Chính vì vậy, khi đứng trước một trường hợp đau bụng thượng vị âm ỉ kéo dài kết hợp các yếu tố nguy cơ như tuổi cao, hút thuốc hay tiểu đường, bác sĩ cần chẩn đoán phân biệt với ung thư tụy.
Điều trị
Bác sĩ Hồ Văn Linh cho hay siêu âm ổ bụng là biện pháp rẻ tiền và thuận lợi để phát hiện các bệnh lý mật tụy. Tuy nhiên, siêu âm qua thành bụng ít hiệu quả trong các tổn thương tụy có kích thước nhỏ hơn 2 cm.
Chụp cắt lớp vi tính là biện pháp chẩn đoán hình ảnh được khuyến cáo chỉ định cho những trường hợp nghi ngờ ung thư tụy. Đồng thời, phương pháp xét nghiệm CA 19-9 cũng được chứng minh là có giá trị cao trong chẩn đoán, theo dõi ung thư tụy.
Siêu âm ổ bụng là biện pháp rẻ tiền và thuận lợi để phát hiện các bệnh lý mật tụy. (Ảnh: Noskhe).
Phẫu thuật cắt tụy là chỉ định điều trị triệt căn duy nhất cho những trường hợp mắc bệnh ung thư này. Nhưng như đã đề cập ở trên, chỉ 1/5 người bệnh đến viện khi khối u còn ở giai đoạn có thể phẫu thuật.
Hơn thế, đây là phẫu thuật phức tạp, đòi hỏi kỹ năng phẫu tích, vét hạch và thực hiện các miệng nối nhằm giảm nguy cơ rò tụy (biến chứng là nguy hiểm, hay gặp nhất trong phẫu thuật tụy). Do đó, người bệnh nên được khuyến cáo phẫu thuật ở những trung tâm ngoại khoa lớn.
Bác sĩ Linh khuyến cáo mỗi người cần chú ý, đề phòng với triệu chứng tưởng chừng như vô hại là đau thượng vị. Khi xuất hiện triệu chứng này kết hợp sút cân hoặc ở người cao tuổi, hút thuốc lá, tiểu đường, người dân cần đến thăm khám tại cơ sở y tế lớn, để được tư vấn và điều trị.
14 lợi ích tuyệt vời của quả vải đối với sức khỏe và sắc đẹp
Không chỉ có hương vị thơm ngon, quả vải còn chứa nhiều vitamin và chất chống oxy hóa giúp phòng ngừa ung thư, hỗ trợ sức khỏe tim mạch, làm chậm quá trình lão thị, giúp da mịn màng và mái tóc óng ả.
Lợi ích của quả lặc lè mà bạn không ngờ tới
Quả lặc lè (hay còn được gọi là lặc lày, mướp rừng, mướp Mường, bầu rắn) là một siêu thực phẩm rất dễ ăn trong những mùa nóng nực.
Các loại hạt có lợi ích sức khỏe vi diệu nên bổ sung trong ngày Tết
Tết này thay vì ăn nhiều bánh kẹo, bạn nên tích cực thưởng thức những loại hạt rất tốt cho sức khỏe để tránh bị tăng cân, mệt mỏi.
Những bệnh về da dễ mắc trong nắng nóng mùa hè
Bác sĩ Trình Ngô Bỉnh, Khoa Da liễu Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park TP HCM, đúc kết 8 bệnh da thường gặp trong thời tiết nắng nóng mùa hè và cách phòng tránh, xử lý.
Gai cột sống - bệnh nguy hiểm song khó phát hiện sớm
Bác sĩ Randell DuPraw, chuyên gia nắn chỉnh thần kinh cột sống tại Maple Healthcare, giải thích gai cột sống là những mảng xương thừa mọc ra dọc theo rìa các đốt xương sống.
Lá bìm bìm làm thuốc
Bìm bìm được dùng phổ biến theo kinh nghiệm dân gian để làm thuốc lợi tiểu chữa phù thũng, đái dắt. Bìm bìm là loại dây leo. Lá mọc so le, chia 5 thùy. Hoa mầu trắng hay lam tím. Quả nang.
