Caroline Herschel - Nhà thiên văn nữ đầu tiên ở Anh được trả lương
Năm 1787, nhờ phát hiện nhiều thiên thể mới và trợ giúp anh trai, Caroline Herschel được vua George III trả lương, trở thành nhà thiên văn nữ chuyên nghiệp.
Caroline Herschel là nhà thiên văn nữ chuyên nghiệp đầu tiên ở Anh với những đóng góp quan trọng cho lĩnh vực thiên văn ngày nay. Tuy nhiên, có lẽ nhiều nhà thiên văn thậm chí không nhận ra tên của bà. Đa số nhà khoa học quan tâm đến những kỹ thuật, dữ liệu và lý thuyết mới nhất trong lĩnh vực của họ, nhưng có thể không biết rõ chi tiết về lịch sử lĩnh vực đó và các nhà thiên văn cũng không ngoại lệ.
Nhà thiên văn Caroline Herschel. (Ảnh: Wikimedia Commons).
Caroline Herschel sinh năm 1750 tại Đức và trải qua tuổi thơ khó khăn. Một trận sốt phát ban đã để lại cho bà vết sẹo ngay từ khi còn nhỏ. Gia đình cho rằng bà sẽ không bao giờ kết hôn và coi bà như một người giúp việc không lương. Caroline buộc phải hoàn thành việc nhà dù từ nhỏ, bà đã rất thích học tập. Cuối cùng, bà trốn khỏi gia đình để đến Bath, Anh, cùng anh trai William Herschel.
Ban đầu, Caroline là một nhà thiên văn bất đắc dĩ. Bà không quan tâm đến thiên văn học cho tới khi William say mê lĩnh vực này. Dù từng phàn nàn về việc chạy theo những sở thích khác nhau của anh trai, bao gồm cả âm nhạc và thiên văn, Caroline cuối cùng cũng thừa nhận mình thực sự yêu thích nghiên cứu các thiên thể.
Thời đó, các nhà thiên văn chủ yếu quan tâm đến việc tìm kiếm những thiên thể mới và lập bản đồ bầu trời một cách chính xác. Việc sử dụng kính viễn vọng để tìm kiếm sao chổi và tinh vân mới cũng rất phổ biến. William Herschel trở nên nổi tiếng khi phát hiện sao Thiên Vương vào năm 1781, dù ban đầu ông nhầm hành tinh này là sao chổi.
Khi bắt đầu sự nghiệp, Caroline làm trợ lý cho William. Bà chủ yếu tập trung vào công việc liên quan đến thiết bị, ví dụ như đánh bóng gương kính viễn vọng. Caroline cũng giúp sao chép các danh mục và ghi chép cẩn thận những quan sát của William. Nhưng sau đó, bà bắt đầu có những quan sát riêng.
Caroline Herschel làm việc cùng anh trai William trong nhiều công trình khoa học. (Ảnh: A. Diethe/Wikimedia Commons).
Năm 1782, Caroline bắt đầu ghi lại vị trí của các vật thể mới vào nhật ký riêng. Ngày 1/8/1782, bà phát hiện một sao chổi mới, nghĩa là bà trở thành người đầu tiên quan sát nó qua kính viễn vọng. Đây là phát hiện sao chổi đầu tiên do một phụ nữ thực hiện. Bà tiếp tục phát hiện thêm 7 sao chổi trong 11 năm tiếp theo.
Trong thời kỳ này, việc quan sát thực tế một vật thể mới đảm bảo sự công nhận của công chúng. Do đó, Caroline chỉ được ghi nhận với những sao chổi mà bà nhìn thấy qua kính viễn vọng. Với mọi công việc khác như ghi chép và sắp xếp toàn bộ dữ liệu từ những quan sát của William, bà ít được ghi nhận hơn anh trai. Ví dụ, khi Caroline tổng hợp toàn bộ quan sát của William thành một quyển danh mục, tác phẩm được xuất bản dưới tên William. Caroline chỉ được nhắc đến với tư cách "trợ lý".
Dù vậy, để ghi nhận những phát hiện và công việc trợ lý của bà cho William, vua George III đã trả lương cho Caroline vào năm 1787, đưa bà trở thành nhà thiên văn nữ chuyên nghiệp. Bà là người phụ nữ đầu tiên ở Anh kiếm được thu nhập nhờ theo đuổi thiên văn học.
Về sau, Caroline sắp xếp lại quyển danh mục theo cách hiệu quả hơn. Bản cập nhật này sau đó được sử dụng làm cơ sở cho danh mục thiên thể New General Catalogue mà các nhà thiên văn ngày nay vẫn sử dụng. Anh em Herschel cũng tạo ra bản đồ đầu tiên về dải Ngân Hà - thiên hà chứa Trái đất - dù chưa hoàn toàn chính xác.
Ettore Majorana - Nhà vật lý thiên tài biến mất bí ẩn
Từng được xếp ngang với Galilei và Newton, nhà vật lý Ettore Majorana mất tích khi đang gặt hái nhiều thành tựu trong sự nghiệp.
Robinson ngoài đời thực: Một mình sinh sống nơi hoang dã suốt 30 năm trước khi ra đi ở tuổi 83
Richard Louis Proenneke là một nhà tự nhiên học, nhà bảo tồn, nhà văn và nhiếp ảnh gia động vật hoang dã tự học người Mỹ, ông đã sinh sống một mình ở vùng hoang dã Alaska lạnh lẽo trong 30 năm.
Bobby Fischer: Kẻ lập dị, một mình thi đấu cờ vua với 50 đối thủ cùng lúc
Bobby Fischer đã chơi cờ vua cùng lúc 50 đối thủ vào năm 1964.
Sự thật đau lòng đằng sau công việc phi hành gia mà nhiều người mơ ước
Để thực hiện những cuộc thám hiểm vũ trụ kỳ thú, con người đã phải hy sinh rất nhiều.
Những nhà khoa học lỗi lạc nhất trong lịch sử
Các nhà khoa học là những người rất quan trọng đối với nhân loại. Nhờ có những phát minh, công trình nghiên cứu của học mà thế giới mới phát triển như ngày nay.
“Truyền nhân” của nhà tiên tri Vanga dự đoán gì đầu tiên?
Nhà tiên tri nổi tiếng Vanga qua đời năm 1996, nhưng trước khi về "thế giới bên kia", bà đã kịp đề cập đến "truyền nhân" của mình. Và giờ đây, người đó đã xuất hiện...
