Khoa Học News

Chân dung xác ướp não to khác thường do bệnh hiếm

Các nhà nghiên cứu lần đầu tiên hé lộ gương mặt xác ướp của một thiếu niên Ai Cập mắc bệnh phì đại não sống cách đây 2.300 năm.

Minirdis là một quý tộc Ai Cập cổ đại và chỉ mới 14 tuổi khi qua đời. Cậu là con trai của một gia đình sùng đạo và được định sẵn là người kế thừa công việc của người cha tên Inaros, một thầy tu thờ thần sinh sản Min. Tuy nhiên, Minirdis chết trẻ và xác ướp của cậu nằm nguyên vẹn tại nghĩa trang Akhmim ở vùng Thượng Ai Cập cho tới khi được phát hiện vào năm 1925. Các nhà khoa học đứng đầu là Cicero Moraes, chuyên gia thiết kế 3D người Brazil, tái tạo lại gương mặt của Minirdis và chẩn đoán thiếu niên này mắc một hội chứng hiếm gặp, Mail hôm 22/11 đưa tin.


Gương mặt xác ướp của Minirdis. (Ảnh: Cicero Moraes)

Theo Moraes và cộng sự, Minirdis mắc chứng phì đại não, hội chứng khiến não lớn khác thường. "Khi nghiên cứu thể tích hộp sọ, chúng tôi rất ấn tượng với kích thước của nó. Tôi nhận thấy quan tài dường như dành cho một người lớn tuổi hơn xác ướp, nhưng ngay cả vậy, phần đầu vẫn chiếm gần hết chiều dài của nó. Do đó, mặt người chết bị xoay đi, nếu không nắp quan tài không thể đóng lại", Moraes cho biết.

Một hộp sọ được xem là mắc chứng phì đại nếu chu vi đầu lệch chuẩn gấp hơn 2,5 lần so với độ tuổi và giới tính của cá nhân. Trong trường hợp này, chu vi đầu và thể tích não của xác ướp lệch chuẩn gấp hơn 3 lần.

Chân dung của Minirdis được phục dựng bằng mô hình kỹ thuật số hóa hộp sọ, sau đó bổ sung thêm mô mềm. Quá trình diễn ra với dữ liệu lấy từ người sống, bao gồm nhóm có độ tuổi tương ứng. Ngoài ra, hộp sọ và cấu trúc da của một người hiến tặng được tái tạo trên máy tính và biến dạng cho tới khi phù hợp với kích thước của Minirdis, giúp hé lộ gương mặt người chết. Theo Moraes, đó là một gương mặt trẻ trung và non nớt.

Các nhà nghiên cứu biết tới tên của xác ướp và cha cậu thông qua chữ khắc trên quan tài. Moraes cho rằng cậu có cuộc sống giàu có về vật chất và phong phú về tinh thần. Dù vậy, nhóm nghiên cứu không thể xác định rõ nguyên nhân cái chết của Minirdis.

Chứng phù đại não có thể cản trở phát triển, ảnh hưởng tới trí tuệ, gây động kinh, thậm chí liệt. Hiện nay, xác ướp của Minirdis đang nằm trong bộ sưu tập tại Bảo tàng Field tại Chicago.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Việc hồi sinh các sinh vật thời tiền sử có thể dẫn đến mối đe dọa đối với con người?

Việc hồi sinh các sinh vật thời tiền sử có thể dẫn đến mối đe dọa đối với con người?

Nghiên cứu xác chết và hồi sinh các sinh vật thời tiền sử có ý nghĩa rất lớn trong việc tìm hiểu quá trình tiến hóa sinh thái của Trái Đất và dự đoán những rủi ro trong tương lai.

Đăng ngày: 08/11/2026
Những món báu vật vô giá mang đậm dấu ấn của các triều đại ở Trung Quốc

Những món báu vật vô giá mang đậm dấu ấn của các triều đại ở Trung Quốc

Bên trong bảo tàng Cố Cung ở Bắc Kinh, Trung Quốc, hiện đang lưu giữ và trưng bày hơn 1,8 triệu cổ vật của nhiều triều đại nước này.

Đăng ngày: 07/11/2026
Tìm thấy chiếc cốc “xuyên không” trong mộ cổ hơn 2.000 năm

Tìm thấy chiếc cốc “xuyên không” trong mộ cổ hơn 2.000 năm

Các nhà khảo cổ bất ngờ khi tìm thấy chiếc cốc thời hiện đại trong mộ cổ hơn 2.000 năm. Đây là bảo vật gì?

Đăng ngày: 07/11/2026
Phát hiện gây sốc: Một quái vật tưởng hiền lành nhưng thực chất đã tiêu diệt 70% sinh vật Trái đất

Phát hiện gây sốc: Một quái vật tưởng hiền lành nhưng thực chất đã tiêu diệt 70% sinh vật Trái đất

Đi ngược thời gian về kỷ Devon, thời đại thảm khốc nhất với hàng loạt cuộc đại tuyệt chủng, các nhà khoa học đã xác định được thủ phạm vô cùng bất ngờ, là thứ vẫn tồn tại trên Trái đất ngày nay.

Đăng ngày: 06/11/2026
Người Đông Á mang gene một loài người khác với nhiều bất thường

Người Đông Á mang gene một loài người khác với nhiều bất thường

Nhóm nghiên cứu từ Anh đã tìm ra câu trả lời cho bí ẩn hóc búa: Loài người cổ Neanderthals sinh sống chủ yếu ở châu Âu, vì sao người Đông Á lại mang DNA của họ nhiều nhất thế giới?

Đăng ngày: 06/11/2026
Phát hiện hơn trăm lối đi bí mật trên Vạn Lý Trường Thành

Phát hiện hơn trăm lối đi bí mật trên Vạn Lý Trường Thành

Tàn tích của hơn 130 cánh cửa bí mật trên Vạn Lý Trường Thành, một trong những kỳ quan vĩ đại của thế giới, gần đây đã được tiết lộ.

Đăng ngày: 04/11/2026
TQ: Lăng mộ chôn 46 cô gái khỏa thân và điều gây sốc đằng sau

TQ: Lăng mộ chôn 46 cô gái khỏa thân và điều gây sốc đằng sau

Điều kỳ lạ là 46 cỗ quan tài này có hình dáng và kích thước giống hệt nhau.

Đăng ngày: 01/11/2026
Khoa Học News