Khoa Học News

Chân tay 6 ngón là "mốt" thời cổ đại ở Mỹ

Những người có sáu ngón tay, sáu ngón chân được khắc thành phù điêu và được nhìn với con mắt trọng vọng.

Nền văn hóa đặc sắc của người Chaco từ ngàn năm trước vẫn còn được bảo tồn ở Chaco Canyon, tại Công viên Lịch sử quốc gia Chaco (New Mexico, Mỹ). Từ lâu các nhà khoa học đã biết sắc dân này bị mắc chứng dị tật thừa ngón, dựa trên những hình ảnh điêu khắc và hài cốt tay, chân mà họ thu thập được. Trong các thời kỳ lịch sử, người thừa ngón chân hay ngón tay từng bị coi là phù thủy, hay là con cháu thần thánh như trong truyện cổ tích Việt Nam. Còn đối với người Chaco, giới khảo cổ trước đây chưa hề nghĩ tới việc dị tật này có vai trò gì trong xã hội thời xưa.


Pueblo Bonito, nhìn từ cao nguyên Chaco Canyon.

Tò mò về điều đó, nhà nhân chủng học Patricia Crown đứng đầu nhóm nghiên cứu từ ĐH New Mexico đã thực hiện khám phá toàn diện lãnh địa cổ đại Pueblo Bonito. Kết quả được công bố trên tạp chí American Antiquity chỉ ra rằng những người thừa ngón chân tay không được tôn lên mức thần thánh, nhưng họ được ưu tiên hơn rất nhiều cả lúc còn sống và sau khi đã chết.


Hình khắc bàn chân 6 ngón trên đá.

"Chúng tôi nhận thấy rằng hễ những người có 6 ngón thường được hưởng các lễ nghi quan trọng và sở hữu những đồ vật dành cho đối tượng có địa vị cao như đá ngọc lam", Crown cho biết.

Trong các di chỉ, dễ thấy những người sáu ngón được chôn cất cẩn thận với lễ nghi, phòng riêng, được đeo trang sức cầu kì trên bàn chân dị tật. Khắp khu Chaco Canyon là những đồ vật và hình khắc bàn chân nhiều ngón hơn bình thường trên tường, sàn nhà, đặc biệt là các phòng thờ. Qua khai quật, các nhà nghiên cứu còn tìm thấy rất nhiều dép sandal có chi tiết dành cho người thừa ngón. Như vậy có thể kết luận thừa ngón là một đặc điểm được coi là cao quý trong xã hội thời bấy giờ.


Dựng hình dấu chân 6 ngón tại di chỉ.

Với sự giúp đỡ của nhà nhân chủng học Kerriann Marden, từ ĐH Đông New Mexico, nhóm nghiên cứu đã phân tích 96 hài cốt và phát hiện ra 3 trong số đó thừa một ngón ở bàn chân phải. Tỷ lệ 3,1% dân số bị dị tật là khá cao so với con số 0,2% tại địa phương hiện giờ, và toàn nước Mỹ là 0,13% người da trắng, 1,4% người da màu.

Nhóm nghiên cứu đặt giả thuyết rằng chứng bệnh này di truyền qua các đời, hoặc nhiễm độc từ nguồn nào đó, hay do chế độ ăn uống của người mẹ khi mang thai nên số người mắc tăng đáng kể trong cộng đồng. Nhưng dù lý do là gì thì chắc chắn rằng những người thừa ngón luôn được tôn vinh vì sự đặc biệt chứ không bị đối xử như những kẻ quái dị.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Màn bí ẩn về nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn

Màn bí ẩn về nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn

Nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn từ lâu đã trở thành chủ đề gây tranh cãi. Theo sử sách lưu truyền, người lập nên đế chế Mông Cổ yêu cầu được chôn trong một ngôi mộ vô danh.

Đăng ngày: 26/08/2026
Những mỹ phẩm kịch độc thời Trung cổ

Những mỹ phẩm kịch độc thời Trung cổ

Chì và asen là những chất cực độc nhưng lại được phụ nữ dùng phổ biến để làm đẹp ở thời cổ đại.

Đăng ngày: 23/07/2026
Kỳ lạ chiếc tủ lạnh hoành tráng thời cổ đại

Kỳ lạ chiếc tủ lạnh hoành tráng thời cổ đại

Chắc hẳn nhiều người cho rằng tủ lạnh là thành tựu khoa học của thế kỷ 20. Ít người biết rằng tủ lạnh đã có từ thời cổ đại, từ năm 400 trước Công nguyên.

Đăng ngày: 10/07/2026
Bất ngờ phát hiện thành phố ngầm nghìn tuổi khi sửa nhà

Bất ngờ phát hiện thành phố ngầm nghìn tuổi khi sửa nhà

Một người đàn ông Thổ Nhĩ Kỳ trong khi sửa nhà vô tình phát hiện ra đường hầm dẫn vào thành phố cổ dưới lòng đất hàng nghìn năm trước.

Đăng ngày: 06/07/2026
Khủng long làm "chuyện ấy" như thế nào?

Khủng long làm "chuyện ấy" như thế nào?

Loài vật này có trọng lượng lên tới hàng chục tấn, dài hàng chục mét. Với kích thước lớn như vậy, chúng sẽ làm "chuyện ấy" như thế nào?

Đăng ngày: 01/07/2026
Lũ quét chôn vùi hàng chục xác khủng long trong ao tù

Lũ quét chôn vùi hàng chục xác khủng long trong ao tù

Gần 100 năm qua, các nhà khoa học chưa thể lý giải vì sao mỏ khủng long Cleveland-Lloyd ở Texas, Mỹ lại chứa hóa thạch của hơn 75 con khủng long chân thú theropod sống ở kỷ Jura.

Đăng ngày: 29/06/2026
Khai quật lăng mộ Tần Thủy Hoàng, phát hiện cả thế giới động vật ở bên trong

Khai quật lăng mộ Tần Thủy Hoàng, phát hiện cả thế giới động vật ở bên trong

Các nhà khảo cổ học gần đây mới phát hiện trong lăng mộ Tần Thủy Hoàng có hàng nghìn con vật thuộc các loài khác nhau đã được chôn cất cùng ông.

Đăng ngày: 30/05/2026
Khoa Học News