Chim cánh cụt Nam Cực giảm nghiêm trọng

Việc mất đi một nửa số chim cánh cụt trong 3 thập kỷ qua cho thấy sự khủng hoảng trong chuỗi sinh vật biển Nam Cực, gồm thực vật phù du, nhuyễn thể, chim cánh cụt và cá voi.

Nguyên nhân sụt giảm số lượng chim cánh cụt có thể vì sự thiếu hụt các loại nhuyễn thể - thực phẩm chính của chim cánh cụt - cũng như sự trở về của đàn cá voi đói ăn.


Cánh cụt quai nón tụ tập trên bờ biển ở Port Foster, đảo Deception, Nam Cực (Nguồn: NATGEO).

Nhà thủy sinh vật học Wayne Z.Trivelpiece thuộc Trung tâm dịch vụ thủy sinh vật quốc gia ở La Jolla, California từng theo dõi lãnh thổ của chim cánh cụt quai nón và Adélia từ giữa những năm 1970. Ông khám phá ra rằng, rất ít chim cánh cụt còn sống sót sau mùa đông đầu tiên của chúng vì khó kiếm ăn.

"Tỷ lệ sống sót trong những năm 1970 là một nửa, nhưng đến giữa những năm 1980 thì chỉ còn 1/10", Trivelpiece nói.

"Những phương pháp đo lường trực tiếp đối với loài nhuyễn thể cho thấy số lượng chúng ít hơn 80% so với cách đây 20 năm. Vì vậy, khả năng chim cánh cụt non tìm đủ thực phẩm để sinh tồn trong những tháng tự lập đầu tiên giảm nhiều".

Các loài nhuyễn thể là động vật rất nhỏ giống tôm, có số lượng rất lớn và là một phần chính nguồn thực phẩm ở Nam Cực. Các loài nhuyễn thể ăn thực vật đơn bào gọi là phytoplankton trở thành nguồn thức ăn của động vật biển, trong đó có chim cánh cụt.

Theo Trivelpiece, sự sụt giảm số lượng nhuyễn thể trong khu vực có thể do nhiệt độ không khí cao hơn từ 5 - 6 độ C so với những năm 1940 và 1950.

Nhiệt độ tăng khiến băng không hình thành được, dẫn tới sự giảm sút phytoplankton bên dưới biển băng. Nhuyễn thể vì thế cùng thiếu thức ăn trong mùa đông sau khi chúng sinh sôi vào mùa hè trước đó. Và khi không có thức ăn, nhuyễn thể không sống sót.

Ngoài ra, sự giảm sút dân số quần thể cá voi không răng như cá voi lưng gù cũng có vai trò đáng kể. Nạn săn bắt cá hồi thế kỷ 19 và đầu 20 voi ảnh hưởng nghiêm trọng đến số lượng loài và dường như đã tạo nên thời kì hoàng kim cho chim cánh cụt.

"Mặc dù không có số liệu đầy đủ từ những năm 1930, nhưng có lẽ giai đoạn 1930 - 1970 là thời gian bùng phát chim cánh cụt vì chúng không còn bị cá voi cạnh tranh thực phẩm", Trivelpiece nói. Vào những năm 1930 có khoảng 100.000 chim cánh cụt và tăng lên 500.000 - 600.000 trong những năm 1970.


Cá voi lưng gù là đối thủ cạnh tranh về nguồn thực phẩm nhuyễn thể của chim cánh cụt ở Nam Cực (Ảnh: animals)

Theo nhà nghiên cứu chim biển Steve Emslie, phân tích hóa học trên vỏ trứng chim cho thấy chim cánh cụt Adélie là loài ăn cá trước khi số lượng cá voi giảm xuống. Chỉ trong 100 năm trở lại đây, các loài nhuyễn thể mới có trong chế độ ăn của chúng, đó là khi cá voi suy vong và lượng nhuyễn thể bùng phát.

Các nhà khoa học đang băn khoăn liệu sự suy giảm của loài nhuyễn thể có khiến chim cánh cụt chuyển sang chế độ ăn cá thay thế hay không?

TIN CŨ HƠN
Cận cảnh loài

Cận cảnh loài "quái vật nước ngọt lớn nhất hành tinh" ở Amazon

Nhiều người hẳn sẽ ngỡ ngàng trước dáng vẻ khổng lồ đáng sợ của loài "thủy quái" nước ngọt lớn nhất thế giới này.

Đăng ngày: 06/05/2026
11 loại chim đẹp nhất hành tinh

11 loại chim đẹp nhất hành tinh

Chim là loài duy nhất có lông vũ, và tuyệt đại đa số loài lông vũ đều biết bay. Đó là đặc điểm để phân biệt chim với các loài khác

Đăng ngày: 05/05/2026
10 loài thủy quái của sông Amazon

10 loài thủy quái của sông Amazon

Cá Pacu là loài sinh vật có hàm răng giống người. Không giống những loài sinh vật trong danh sách, cá Pacu là cá ăn tạp, thức ăn yêu thích là hoa quả và các loại hạt.

Đăng ngày: 04/05/2026
Rắn độc bị mất đầu vẫn tự cắn chính mình

Rắn độc bị mất đầu vẫn tự cắn chính mình

Thông thường, một con rắn bị chặt đầu thì các chức năng trên cơ thể nó cơ bản đã ngừng hoạt động nhưng nó vẫn còn một số phản xạ. Điều đó có nghĩa rằng rắn vẫn có khả năng cắn và tiêm nọc độc ngay khi đầu nó đứt lìa khỏi thân.

Đăng ngày: 01/05/2026
Những cặp mắt dị thường của động vật (II)

Những cặp mắt dị thường của động vật (II)

Những tổ chức sinh vật khác nhau tiến hóa để quan sát thế giới theo cách khác nhau, với cấu tạo mắt tối ưu hóa cho các kiểu tồn tại đa dạng.

Đăng ngày: 05/04/2026
Những cặp mắt dị thường nhất của động vật (I)

Những cặp mắt dị thường nhất của động vật (I)

Theo các nhà khoa học, mắt của động vật tiến hóa cách đây khoảng 540 triệu năm như là cơ quan phát hiện ánh sáng giản đơn.

Đăng ngày: 05/04/2026
4 loài rắn cực độc được tìm thấy nhiều nhất ở Fansipan

4 loài rắn cực độc được tìm thấy nhiều nhất ở Fansipan

Một trong số chúng được mệnh danh là "Ông vua săn động vật máu nóng ở Việt Nam". Những loài rắn này đã được nhà nghiên cứu sinh vật rừng dày dặn kinh nghiệm Phùng Mỹ Trung có nhắc tới.

Đăng ngày: 02/04/2026
Khoa Học News