Chuẩn tinh chứa hố đen nặng gấp 1,5 tỷ lần Mặt trời

Các nhà thiên văn học tìm thấy chuẩn tinh lớn nhất từ trước tới nay trong vũ trụ sơ khai, cách Trái đất hơn 13 tỷ năm ánh sáng.

Chuẩn tinh là những thiên thể mạnh mẽ nhất trong vũ trụ. Chúng là phần lõi của các thiên hà xa xôi, được tạo ra khi một hố đen siêu lớn ở trung tâm "nuốt chửng" vật chất xung quanh và phát ra bức xạ cực mạnh. Vật thể giống sao này được cấp năng lượng bằng vật chất vô hạn và có thể tỏa sáng gấp 1.000 lần toàn bộ ngôi sao trong thiên hà chủ.

Kể từ khi biết đến sự tồn tại của chuẩn tinh, các nhà thiên văn học rất muốn xác định khi nào chúng xuất hiện lần đầu tiên trong lịch sử vũ trụ. Vật thể mới được phát hiện, J1007 + 2115, chính là một trong những chuẩn tinh cổ xưa nhất từng được khám phá cho tới nay, theo công bố trên tạp chí vật lý thiên thể Astrophysical Journal Letters.


Đồ họa mô phỏng chuẩn tinh J1007 + 2115. (Ảnh: Phys).

J1007 + 2115 cũng là chuẩn tinh xa nhất và mạnh mẽ nhất. Nó chứa một hố đen siêu khối lượng nặng gấp 1,5 tỷ lần Mặt Trời và phải mất 13,02 tỷ năm, ánh sáng từ thiên thể mới tới được Trái Đất. Các nhà thiên văn học ước tính nó hình thành sau Vụ nổ Lớn (Big Bang) chỉ 700 triệu năm.

"Đó là con quái vật cổ xưa nhất mà chúng ta từng biết về chuẩn tinh", tác giả chính của nghiên cứu Jinyi Yang, nghiên cứu sinh sau tiến sĩ tại Đài quan sát Steward của Đại học Arizona, Mỹ nhấn mạnh. "Nó chỉ mất một thời gian rất ngắn để hố đen nhỏ phát triển tới kích thước khổng lồ. Phát hiện này đặt ra thách thức lớn cho các nhà thiên văn học về lý thuyết hình thành và phát triển của hố đen trong vũ trụ sơ khai".

Nhóm nghiên cứu cho rằng J1007 + 2115 phải bắt đầu từ một hố đen "hạt giống" nặng gấp 10.000 lần Mặt Trời ngay từ 100 triệu năm sau sự kiện Big Bang. Tuy nhiên, theo mô hình vũ trụ hiện tại, vào thời kỳ bình minh của vũ trụ, các nguyên tử ở quá xa nhau để tương tác và tạo thành sao, hố đen hay thiên hà. Sự ra đời của các thiên thể chỉ có thể bắt đầu từ Kỷ nguyên tái sinh, xảy ra khoảng 400 triệu năm sau Vụ nổ Lớn.


Chuẩn tinh J1007 + 2115 (bên phải) hình thành từ hố đen hạt giống (bên trái). (Ảnh: Phys).

J1007 + 2115 được phát hiện thông qua một cuộc tìm kiếm có hệ thống về các chuẩn tinh xa nhất. Dự án được thực hiện bởi một nhóm gồm 30 chuyên gia từ Trung tâm Thiên văn học Imiloa của Hawaii, dựa trên các quan sát từ Kính viễn vọng mặt đất Maunakea ở Hawaii và Kính viễn vọng 4 m Víctor M. Blanco đặt tại Đài thiên văn liên Mỹ Cerro Tololo ở Chile.

TIN CŨ HƠN
Ngôi sao còn già hơn vũ trụ

Ngôi sao còn già hơn vũ trụ

Trong một phát hiện khiến nhiều người ngạc nhiên, ngôi sao già nhất lại có tuổi đời còn lâu hơn cả vũ trụ. Sao HD 140283, hay còn gọi là sao Methuselah, không hề xa lạ với các nhà thiên văn học Trái đất.

Đăng ngày: 04/03/2026
Hệ Mặt Trời là gì?

Hệ Mặt Trời là gì?

"Hệ Mặt Trời" (Thái Dương Hệ) là "một hệ hành tinh có Mặt Trời ở trung tâm và các thiên thể nằm trong phạm vi lực hấp dẫn của Mặt Trời".

Đăng ngày: 04/03/2026
Tổng quan về sao Hỏa

Tổng quan về sao Hỏa

Sao Hỏa còn gọi là: Hỏa Tinh, là hành tinh thứ tư tính từ Mặt Trời trong Thái Dương Hệ. Đôi khi hành tinh này còn được gọi tên là Hỏa Tinh.

Đăng ngày: 02/03/2026
Hành tinh giống Trái Đất đang hình thành

Hành tinh giống Trái Đất đang hình thành

Một hành tinh có quỹ đạo giống Trái Đất đang hình thành trong đám mây bụi xung quanh ngôi sao TW Hydrae cách chúng ta 175 năm ánh sáng.

Đăng ngày: 02/03/2026
Tổng quan về sao Kim

Tổng quan về sao Kim

Sao Kim hay Kim tinh là hành tinh thứ hai trong Hệ Mặt trời, tự quay quanh nó với chu kỳ 224,7 ngày Trái đất.

Đăng ngày: 01/03/2026
Truyền thuyết về 12 chòm sao

Truyền thuyết về 12 chòm sao

12 chòm sao hoàng đạo và những truyền thuyết về chúng. Bạn có bao giờ tự hỏi những biểu tượng xinh xắn đại diện cho cung hoàng đạo của mình có xuất xứ từ đâu? Biết được bí mật các chòm sao cũng là một cách để hiểu hơn về bản thân và những người xung quanh.

Đăng ngày: 27/02/2026
Xuyên không là có thật và đây là người duy nhất được trải nghiệm điều đó

Xuyên không là có thật và đây là người duy nhất được trải nghiệm điều đó

Khoa học đã từng chứng minh rằng chúng ta có thể thực hiện du hành thời gian - ít nhất là về mặt lý thuyết.

Đăng ngày: 15/02/2026
Khoa Học News