Chuột chũi cái mọc tinh hoàn để sinh tồn dưới lòng đất

Quá trình tiến hóa cho phép chuột cái phát triển bộ phận sinh dục đực và tiết hormone giúp chúng trở nên khỏe hơn để đào hang.

Chuột chũi cái có cơ quan sinh sản khác với mọi động vật có vú. Nếu xét theo tiêu chuẩn của các loài khác, chúng không hoàn toàn là giống cái. Thay vào đó, một số cá thể chuyển giới nếu chúng có cả mô buồng trứng và tinh hoàn, đồng thời âm đạo biến mất vào mùa sinh sản. Nghiên cứu mới công bố hôm 9/10 trên tạp chí Science giải thích cơ chế di truyền phía sau hiện tượng khác thường này.


Chuột chũi phải đào đất để sinh tồn. (Ảnh: Telegraph).

Ở ít nhất 8 loài chuột chũi, phần lớn con đực có nhiễm sắc thể XY và chỉ có mô tinh hoàn giống như những động vật có vú khác. Chuột chũi cái có hai nhiễm sắc thể X nhưng lại sở hữu cả buồng trứng và tinh hoàn. Bộ phận tinh hoàn chứa tế bào Leydig sản sinh androgen (hormone nam), khiến chuột cái có nhiều testosterone như con đực, thậm chí nhiều hơn. Các nhà sinh vật học kết luận điều này rất hữu ích với loài chuột sống phụ thuộc vào khả năng đào đất.

"Chúng tôi đặt giả thuyết ở chuột chũi, không chỉ có thay đổi trong gene mà cả ở những vùng điều hòa thuộc các gene", giáo sư Stefan Mundlos đến từ Viện Di truyền Phân tử Max Planck cho biết. Phân tích hệ gene của chuột chũi Iberia (Talpa occidentalis) của nhóm nghiên cứu giúp chứng minh giả thuyết trên.

Gene CYP17A1 chịu trách nhiệm cho hormone nam ở nhiều loài, xuất hiện 3 lần ở hệ gene của chuột chũi thay vì chỉ một lần. Một số đoạn ADN xuất hiện ở các vị trí khác nhau trong hệ gene của chuột chũi so với những loài động vật có vú khác, làm thay đổi mức độ biểu hiện.

Để xác nhận nguyên nhân di truyền, nhóm nghiên cứu tạo ra chuột nhắt biến đổi gene giống như chuột chũi. Họ phát hiện chuột nhắt được không bị ảnh hưởng, nhưng con cái sản sinh nhiều testosterone như con đực và có thể trạng khỏe hơn chuột nhắt không biến đổi gene. Kết quả nghiên cứu cho thấy tầm quan trọng về mặt tiến hóa của hiện tượng tái sắp xếp các gene.

TIN CŨ HƠN
Giải mã bí ẩn ‘quái thú’ cắn đứt đầu chó ở Quảng Ngãi

Giải mã bí ẩn ‘quái thú’ cắn đứt đầu chó ở Quảng Ngãi

TS Lê Xuân Cảnh cho biết, dựa vào những đặc điểm nhận dạng ban đầu, quái thú có thể là một trong hai loài gấu chó hoặc gấu ngựa.

Đăng ngày: 05/01/2026
Bộ ảnh cực hiếm về 12 loài chim đã tuyệt chủng

Bộ ảnh cực hiếm về 12 loài chim đã tuyệt chủng

Bộ ảnh tư liệu hiếm về một số loài chim đã tuyệt chủng như: bồ câu viễn khách, gõ kiến mỏ ngà, chim đớp ruồi Guam…

Đăng ngày: 01/01/2026
4 loài rắn cực độc được tìm thấy nhiều nhất ở Fansipan

4 loài rắn cực độc được tìm thấy nhiều nhất ở Fansipan

Một trong số chúng được mệnh danh là "Ông vua săn động vật máu nóng ở Việt Nam". Những loài rắn này đã được nhà nghiên cứu sinh vật rừng dày dặn kinh nghiệm Phùng Mỹ Trung có nhắc tới.

Đăng ngày: 01/01/2026
Fun fact thú vị về loài cáo

Fun fact thú vị về loài cáo

Các ông nghĩ mình biết gì về nhà cáo nào? Không nhiều đâu, tôi chắc chắn.

Đăng ngày: 01/01/2026
Loài cú dễ thương là thế, nhưng chúng nó mà

Loài cú dễ thương là thế, nhưng chúng nó mà "khỏa thân" ra thì...

Một con cú trông như thế nào? Với các fan của Harry Potter, chỉ việc Google ảnh Hedwig (chú cú đưa thư của Harry) để minh họa là được.

Đăng ngày: 31/12/2025
Các nhà khoa học bất ngờ phát hiện loài rùa cổ đại mới

Các nhà khoa học bất ngờ phát hiện loài rùa cổ đại mới

Nghiên cứu di truyền phát hiện loài rùa mới thuộc chi Chelus, có hình dáng kỳ lạ và hành vi săn mồi khác thường.

Đăng ngày: 31/12/2025
Giới thiệu về loài hổ và con hổ to nhất thế giới

Giới thiệu về loài hổ và con hổ to nhất thế giới

Hổ được coi là một trong những loài vật quý trong văn hóa và tôn giáo của một số quốc gia Đông Á. Trong văn hóa Việt Nam, hổ được xem như một biểu tượng của sức mạnh, can đảm và sự chung thủy.

Đăng ngày: 30/12/2025
Khoa Học News