Khoa Học News

Chuyện lạ mà có thật: Các nhà khoa học từng dùng đỉa để dự báo thời tiết?

Trong những năm 1800, các nhà khoa học đã sử dụng những con đỉa đặt trong một lọ thủy tinh để dự đoán thời tiết trong ngày.

Ngày xưa, con người có rất nhiều cách khác nhau để dự báo thời tiết trong ngày dựa vào những đặc điểm của tự nhiên, bao gồm các loài thực vật, động vật, côn trùng,…Do đây là những thứ khá nhạy cảm với thời tiết nên có thể dự báo sớm về những hiện tượng sắp xảy ra. Ví dụ khi ếch kêu to hay chim bay theo đàn về tổ là có dấu hiệu giông sắp tới.


Đỉa được dùng để dự báo thời tiết vào năm 1800 bởi bác sĩ George Merryweather.

Thậm chí vào những năm 1800, người ta còn sử dụng cả đỉa để dự báo thời tiết trong ngày. Tiến sĩ George Merryweather, một bác sĩ người Anh sống ở thế kỷ 19 chính là người đã tìm ra cách dự báo thú vị này.

Do là một bác sỹ nên Merryweather có nhiều cơ hội tiếp xúc với các loài sinh vật, trong đó có đỉa. Và sau một thời gian quan sát loài đỉa, Merryweather nhận ra rằng, những con đỉa cũng thay đổi "lối sống" dựa theo thời tiết.

Cụ thể khi thời tiết bình thường, ví dụ như ngày nắng, những con đỉa sẽ chỉ ở dưới đáy một lọ thủy tinh. Nhưng chỉ vài giờ trước khi có một cơn giông ập tới, những con đỉa lập tức ngoi lên khỏi mặt nước và bắt đầu bị kích động. Chúng thậm chí còn cuộn mình thành những quả bóng và cứ như thế sau khi cảm nhận thấy cơn giông qua đi. Sau khi trải qua khoảng thời gian sóng gió, những con đĩa sẽ lại duỗi mình ra và thư giãn.

Chính phản xạ nhanh như một chiếc máy tính của những con đỉa đã mang đến những ý tưởng cho Merryweather. Ông đã chế tạo một thiết bị có tên "Atmospheric Electromagnetic Telegraph conducted by Animal Instinct", tạm hiểu là một thiết bị dự báo thời tiết dựa vào động vật. Nó có khả năng dự báo sớm những cơn bão và nhiều hiện tượng thời tiết khác.

Thiết bị dự báo thời tiết này được tạo thành từ 12 chai thủy tinh, mỗi chai có một con đỉa sống bên trong và nước được đổ cao khoảng 4cm. Ở cổ chai có gắn một phiến sừng hàm cá voi. Phiến sừng được gắn với một cây búa nhỏ có nhiệm vụ gõ vào chuông kim loại để cảnh báo.


Thí nghiệm dựa báo thời tiết với đỉa.

Khi phát hiện sớm có giông bão, những con đỉa sẽ di chuyển khỏi mặt nước và trèo lên miệng chai. Tuy nhiên chúng sẽ bị chặn lại ở cổ chai. Mặc dù vậy khi những con đỉa vùng vẫy để thoát khỏi chai, chúng có thể đẩy phiến sừng bật ra và tạo ra tiếng chuông. Merryweather có thể dựa vào số tiếng chuông vang lên liên tiếp để tiên lượng về cơn bão.

Bác sỹ người Anh mất khoảng 1 năm để hoàn thiện thiết bị và gửi thư cho Hiệp hội Triết học để giới thiệu chiếc máy dự báo thời tiết bằng đỉa. Ông thậm chí còn vận động các nhà cầm quyền sử dụng thiết bị trên trong các chuyến đi biển.

Thật đáng tiếc khi đó, Vương quốc Anh đã sử dụng phát minh có tên "storm glass", một dụng cụ khí tượng dùng loại dung dịch đặc biệt để dự báo thời tiết từng được giới thiệu vào năm 1750 thay vì máy dự báo thời tiết bằng đỉa của Merryweather.


Thiết bị dự báo thời tiết bằng đỉa được trưng bày tại một viện bảo tàng tại Anh.

Kể từ đó tới nay, công trình của Merryweather đã trôi vào dĩ vãng. Hiện tại vẫn có một bản sao chiếc máy dự báo thời tiết bằng đỉa được trưng bày tại Bảo tàng thị trấn Whitby ở Vương quốc Anh.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Nơi thi thể không phân hủy do quá lạnh ở Na Uy

Nơi thi thể không phân hủy do quá lạnh ở Na Uy

Longyearbyen là một thị trấn với 2.000 cư dân chủ yếu sống dựa vào khai thác than đá ở quần đảo Svalbard xa xôi của Na Uy, theo Sun.

Đăng ngày: 04/11/2026
Tìm hiểu về lễ hội Halloween

Tìm hiểu về lễ hội Halloween

Ngày lễ Halloweem xuất phát từ một nghi lễ ở các nước phương Tây, vào ngày 31 tháng 10 hàng năm, ngay đêm trước lễ các thánh Nam Nữ.

Đăng ngày: 03/11/2026
Những đêm hội ma quỷ "quậy tưng bừng" từ Đông sang Tây

Những đêm hội ma quỷ "quậy tưng bừng" từ Đông sang Tây

Bên cạnh Halloween, vẫn còn rất nhiều lễ hội ma quỷ khác diễn ra ở khắp nơi trên thế giới. Cùng tìm hiểu một vài những lễ hội ma quỷ nổi tiếng trên toàn thế giới dưới đây.

Đăng ngày: 03/11/2026
Lễ hội ma Halloween và những điều bạn chưa biết

Lễ hội ma Halloween và những điều bạn chưa biết

Halloween là lễ hội thường niên diễn ra vào cuối tháng 10 đầu tháng 11, nhưng đó là lễ hội để tưởng niệm cái gì? Tại sao người ta phải hoá trang và ăn mặc gớm ghiếc đến thế?

Đăng ngày: 02/11/2026
Điều xảy ra khi thời gian ngừng lại?

Điều xảy ra khi thời gian ngừng lại?

Khái niệm ngưng đọng thời gian xuất hiện trên phim ảnh khá nhiều. Tuy vậy, việc ngưng đọng thời gian dưới góc nhìn khoa học không lãng mạn như trên phim.

Đăng ngày: 02/11/2026
Cầu tre dài hơn một kilomet có thể chịu tải 4 tấn

Cầu tre dài hơn một kilomet có thể chịu tải 4 tấn

Cây cầu tre ọp ẹp dài hơn một kilomet chạy qua vùng nước đục của sông Mekong, nối hòn đảo nổi Koh Pen nằm giữa mặt sông với Kampong Cham.

Đăng ngày: 31/10/2026
Bộ lạc bụng càng to càng quyến rũ ở Ethiopia

Bộ lạc bụng càng to càng quyến rũ ở Ethiopia

Sở hữu vòng hai khổng lồ luôn là niềm mơ ước của mỗi đứa trẻ ở bộ tộc Bodi và người sở hữu chiếc bụng to nhất sẽ được dân làng trọng vọng suốt phần đời còn lại.

Đăng ngày: 30/10/2026
Khoa Học News