Con người sử dụng bao nhiêu phần trăm bộ não mỗi ngày?

Năm 1936, nhà văn người Mỹ Lowell Thomas đã viết trong phần giới thiệu cuốn sách "Đắc nhân tâm" của Dale Carnegie một điều mà sau này trở thành một tuyên bố thường được nhắc đi nhắc lại như: "Giáo sư William James của trường Harvard từng nói rằng một người bình thường chỉ phát triển 10% về khả năng trí tuệ  tiềm ẩn của anh ta".

Sau đó, một số người cũng tuyên bố rằng, con người chỉ sử dụng 10% bộ não của họ. Nhưng điều này có đúng không?


Chúng ta sử dụng bao nhiêu phần trăm bộ não mỗi ngày? (Ảnh: Matt Cardy / Stringer qua Getty Images).

Chỉ là một huyền thoại?

Mặc dù vẫn chưa chắc liệu James, được coi là cha đẻ của tâm lý học Mỹ, có phải là người khởi xướng tuyên bố này hay không, nhưng chắc chắn rằng nó không đúng. Thay vào đó, "chúng ta luôn sử dụng toàn bộ bộ não của mình", Erin Hecht, trợ lý giáo sư về khoa học thần kinh tiến hóa tại Đại học Harvard, cho biết.

Julie Fratantoni, một nhà thần kinh học nhận thức và là người đứng đầu các hoạt động của Dự án BrainHealth tại Đại học Texas ở Dallas, Mỹ cho biết: “Đó chỉ là một huyền thoại buồn cười. Đó có phải là 10% của quá trình chuyển hóa năng lượng không? Có phải là 10% của hoạt động điện không? Có phải là mức độ oxy hóa trong máu?"… Huyền thoại này phổ biến đến mức sinh viên luôn hỏi về nó.

Hecht nói: “Trong lớp học của tôi, bất cứ khi nào có ai đó đưa ra câu chuyện hoang đường đó, tôi sẽ nói. "Nếu bạn chỉ sử dụng 10% bộ não của mình, thì có lẽ bạn đang phải dùng máy thở".

Hecht ví hoạt động của não với trái tim khi cơ thể nghỉ ngơi. Trái tim tiếp tục bơm ngay cả khi nó không hoạt động hết công suất. Tương tự như vậy, toàn bộ não và các tế bào của nó, được gọi là tế bào thần kinh, luôn hoạt động dù chỉ ở mức cơ bản.

Hecht nói: “Các tế bào thần kinh phải hoạt động ở một mức độ cơ bản nào đó để giữ cho chúng khỏe mạnh".

Theo Fratantoni và Hecht, trong khi não được phân loại thành các vùng riêng biệt, cơ quan này hoạt động thông qua nhiều mạng lưới khác nhau. Không có khu vực đơn lẻ nào từng hoạt động trong sự cô lập.

Não hoạt động như thế nào?

Làm thế nào để chúng ta biết phần nào của não đang hoạt động? Công cụ tốt nhất mà chúng ta có để đo lường hoạt động của não là chụp cộng hưởng từ chức năng (fMRI).

Kỹ thuật hình ảnh thần kinh này yêu cầu ai đó nằm trong một máy quét dạng ống trong khi phản ứng với các kích thích khác nhau. Máy quét đo lường sự thay đổi lưu lượng máu trong não, điều này cho thấy việc sử dụng năng lượng tăng lên ở các vùng khác nhau.

Hecht nói: “Ý tưởng là những phần não nhận được nhiều máu hơn sẽ đốt cháy nhiều năng lượng hơn và do đó, chúng liên quan nhiều hơn đến bất cứ điều gì bạn đang nghĩ về mặt chức năng”.

Bộ não của chúng ta tuyển dụng ít tài nguyên hơn cho các kỹ năng mà chúng ta biết rõ. Khi chúng ta thực hành một kỹ năng, bộ não của chúng ta thay đổi theo một số cách có thể quan sát được. Đầu tiên, mô não liên quan đến các vùng của kỹ năng đó mở rộng về mặt vật lý, theo Hecht.

Hecht cho rằng, các nhà nghiên cứu đưa ra giả thuyết rằng sự tăng trưởng này có thể đến từ việc các tế bào thần kinh phân nhánh để kết nối với các tế bào thần kinh lân cận, hoặc từ sự gia tăng mạch máu sẽ tạo điều kiện cho máu lưu thông nhiều hơn.

Đồng thời, bộ não càng luyện tập nhiều với một kỹ năng thì càng hoạt động hiệu quả hơn và càng cần ít năng lượng hơn.

Hecht nói: “Khi bạn trở nên thành thạo hơn ở một thứ gì đó mà bạn đang học, thì bộ não của bạn sẽ hoạt động ít hơn”.

Fratantoni cho biết, năng lượng tinh thần, hoặc nỗ lực có ý thức sử dụng để hoàn thành một nhiệm vụ, là một cách hiệu quả khác để các cá nhân đo lường mức độ sử dụng bộ não cá nhân của họ.

Làm thế nào để phát huy hết tiềm năng của mình?

"Bạn có thể làm gì để phát huy hết tiềm năng của mình?" Theo quan điểm của Hecht, câu trả lời là hãy siêng năng luyện tập bất cứ kỹ năng nào mà bạn đang trau dồi. Cuối cùng, khái niệm sử dụng 10% bộ não không chỉ sai mà còn không phù hợp.

Hecht đã đề cập rằng, sau một chấn thương suy nhược hoặc đột quỵ, một số người có thể phục hồi khả năng với các phần khác của não đảm nhận chức năng mà vùng bị tổn thương đã kiểm soát.

Tâm trí cực kỳ linh hoạt có thể tự phục hồi khi một vùng bị mất hoặc bị hỏng, vì vậy những gì bao gồm 100% có thể thay đổi. Ngay cả khi một phần não bị thương hoặc bị cắt bỏ, mọi tâm trí đều có thể tìm ra cách để hoạt động hết công suất.

TIN CŨ HƠN
Sức mạnh của Superman dưới góc nhìn khoa học: Hư cấu, nhưng không phải là bất khả thi

Sức mạnh của Superman dưới góc nhìn khoa học: Hư cấu, nhưng không phải là bất khả thi

Những thay đổi về mặt trọng lực giữa các hành tinh khác Trái đất cũng khó có thể giúp con người sở hữu siêu sức mạnh như Superman.

Đăng ngày: 12/01/2026
Các nhà khoa học nói giáo khoa đã dạy sai về nguồn gốc sự sống trên Trái đất

Các nhà khoa học nói giáo khoa đã dạy sai về nguồn gốc sự sống trên Trái đất

Những lý thuyết về sự xuất hiện của sự sống trong sách giáo khoa đã dạy từ trước đến nay có thể đã sai.

Đăng ngày: 12/01/2026
Khoa học hé lộ trải nghiệm cận tử của con người

Khoa học hé lộ trải nghiệm cận tử của con người

Mất máu đột ngột đẩy Kevin Hill đến bờ vực cái chết, anh ấy đã tiết lộ trải nghiệm cận tử (EMI) của chính bản thân, nó không phải ảo giác mà là một cái gì đó bất thường.

Đăng ngày: 12/01/2026
Có gì khác biệt giữ thái giám phương Tây và thái giám Trung Quốc?

Có gì khác biệt giữ thái giám phương Tây và thái giám Trung Quốc?

Không chỉ có thời cổ đại Trung Quốc mới có thái giám mà hoàng thất phương Tây cũng không thiếu thái giám tuy nhiên có vẻ thái giám ở phương Tây có vẻ đỡ phải chịu khổ thể xác khi bị hoạn hơn.

Đăng ngày: 12/01/2026
Giấy bạc là gì?

Giấy bạc là gì?

Ở nhiệt độ cao, lượng nhôm trong giấy bạc bọc thực phẩm sẽ hòa tan vào thức ăn, sau đó xâm nhập bên trong cơ thể, gây ảnh hưởng đến sức khỏe.

Đăng ngày: 11/01/2026
Nguồn gốc và ý nghĩa của Lễ Phục sinh

Nguồn gốc và ý nghĩa của Lễ Phục sinh

Lễ Phục sinh được xem là một trong những dịp lễ quan trọng nhất trong năm của các tín đồ theo đạo Kito.

Đăng ngày: 11/01/2026
Dấu vết khổng lồ bị nghi ngờ là của vụ tai nạn tàu vũ trụ ở Nam Cực thực chất là gì?

Dấu vết khổng lồ bị nghi ngờ là của vụ tai nạn tàu vũ trụ ở Nam Cực thực chất là gì?

Các dấu vết va chạm ở Nam Cực không chỉ khiến các nhà khoa học tò mò mà còn truyền cảm hứng cho hàng loạt câu hỏi nghiên cứu.

Đăng ngày: 11/01/2026
Khoa Học News