Công nghệ nano đã có từ thế kỷ thứ 4?

Các nhà khoa học vô cùng ngạc nhiên khi phát hiện, một chiếc ly có chân do người La Mã chế tạo cách đây 1.600 năm đã sử dụng những kỹ thuật tương tự như công nghệ nano hiện đại.

Chiếc ly bí ẩn có tên gọi "Lycurgus Cup" được chế tạo từ thủy tinh lưỡng hướng sắc, giúp nó có màu xanh lá cây khi được chiếu sáng từ phía trước và chuyển thành màu đỏ tươi khi được rọi sáng từ phía sau.

Theo tạp chí Smithsonian, chiếc ly đang được trưng bày tại Bảo tàng Anh ở London này đã sử dụng các kỹ thuật tương tự như công nghệ nano hiện đại, với khả năng thao túng các vật liệu ở cấp độ nguyên tử và phân tử. Các nhà khoa học chỉ giải mã được bí ẩn về khả năng đổi màu của Lycurgus Cup vào năm 1990, sau nhiều thập niên đau đầu tìm hiểu về nó.


Chiếc ly bí ẩn có tên gọi "Lycurgus Cup" có khả năng chuyển màu từ xanh sang đỏ phụ thuộc vào hướng ánh sáng chiếu rọi và vị trí của người quan sát. (Ảnh: Daily Mail)

Sau khi nghiên cứu các mảnh vỡ của chiếc ly dưới kính hiển vi, các nhà nghiên cứu phát hiện, người La Mã đã tẩm chiếc ly bằng các hạt vàng và bạc được nghiền rất nhỏ, có đường kính chỉ khoảng 50 nanomét, tức là nhỏ hơn 1.000 lần so với một hạt muối. Lượng kim loại chính xác được trộn vào khiến các chuyên gia đánh giá người La Mã là "những nhân vật tiên phong về công nghệ nano" và họ thực sự hiểu mình đang làm gì.

Nhà khảo cổ học Ian Freestone đến từ trường University College London (Anh), người đã nghiên cứu chiếc ly cũng như các đặc tính quang học kỳ lạ của nó, gọi Lycurgus Cup là một "kỳ công gây sửng sốt".

Lycurgus Cup dường như chuyển màu khi có ánh sáng rọi chiếu do đốm sáng của các điện tử kim loại rung động theo những cách làm biến đổi màu sắc, tùy thuộc vào vị trí của người quan sát nó. Chiếc ly từng được sử dụng để đựng đồ uống vào các dịp đặc biệt và theo nhận định của giới nghiên cứu, khi ly được rót đầy chất lỏng, hành vi của các điện tử dao động sẽ thay đổi, kéo theo sự chuyển màu của chiếc lý.

Gang Logan Liu, một kỹ sư kiêm chuyên gia công nghệ nano thuộc Đại học Illinois (Mỹ) quả quyết, người La Mã đã biết cách tạo ra và sử dụng các hạt nano cho những tác phẩm nghệ thuật đẹp đẽ.

TIN CŨ HƠN
Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh

Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh "máy hút bụi"

Các nhà khoa học mới tìm thấy hóa thạch của loài mà hã sống cách đây khoảng 23 triệu năm đã từng sử dụng chiếc mõm đặc biệt như cái máy hút bụi.

Đăng ngày: 03/01/2026
Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Mới đây, các nhà khảo cổ học đã phát hiện ra điều mới lạ trong khu mộ chúa Jesus tại Jerusalem. Kết quả nghiên cứu hé lộ răng Chúa Jesus từng có vợ và một người con trai có tên là Judah.

Đăng ngày: 02/01/2026
Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Người Aztec, người Maya và người Ai Cập cổ thuộc ba nền văn minh rất khác nhau nhưng lại cùng chung một biểu tượng: các kim tự tháp.

Đăng ngày: 02/01/2026
Giải oan cho loài chim bị con người tuyệt diệt

Giải oan cho loài chim bị con người tuyệt diệt

Dodo - loài chim bị con người tàn sát đến mức tuyệt chủng - luôn bị gán cho biệt danh "ngu ngốc, khờ khạo".

Đăng ngày: 31/12/2025
Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Các nhà nghiên cứu vừa phát hiện những dấu tích hóa thạch của một con cá voi cổ đại với bộ răng to lớn đáng sợ.

Đăng ngày: 28/12/2025
Hé lộ gương mặt thật của Chúa Jesus

Hé lộ gương mặt thật của Chúa Jesus

Bằng công nghệ hiện đại, các khoa học gia đã tạo nên một phiên bản "hợp lý" hơn về gương mặt của Chúa Jesus.

Đăng ngày: 27/12/2025
Phát hiện phòng tắm niên đại 2.000 năm của người Do Thái cổ

Phát hiện phòng tắm niên đại 2.000 năm của người Do Thái cổ

Mới đây, các nhà khảo cổ học đã phát hiện một phòng tắm nghi thức Do Thái cổ có niên đại 2000 năm tuổi ngay dưới sàn nhà khách tại một gia đình gần Jerusalem.

Đăng ngày: 18/12/2025
Khoa Học News