Khoa Học News

Cua xe tăng - loài cua cạn lớn nhất Việt Nam chỉ có ở Côn Đảo

Đây là loài cua cạn to nhất Việt Nam, chiều dài mai có thể hơn 10cm. Đôi càng to dị hình (bên to, bên nhỏ) chắc khoẻ của chúng đủ sức xé lá và ăn các loài thực vật.

Loài này có mặt ở vườn quốc gia Côn Đảo đã lâu mà giới khoa học nước nhà không hề hay biết. Chúng chưa có tên trong sách động vật chí và mỗi lần nhắc đến loài này, các nhà nghiên cứu chỉ biết gọi với cái tên chung chung là “cua xe tăng” (đơn giản vì nó bò giống như... xe tăng).

Xứng với hỗn danh

Sau khi thu mẫu và đối chiếu với mô tả trước đây của các nhà nghiên cứu, cũng như tham vấn các chuyên gia nước ngoài về cua xe tăng thì bức màn bí ẩn về loài cua kỳ lạ này đã được vén lên dần.


Ở Việt Nam, duy nhất có vườn quốc gia Côn Đảo, khu vực rừng ngập mặn là có loài cua này.

Cua xe tăng có tên khoa học (tên Latinh) là Cardisoma canifex (Herbst, 1794) thuộc họ cua cạn – Geocarcinidae. Tên giống Cardisoma của loài cua này có nguồn gốc từ tiếng Latinh với sự kết hợp của hai nhóm từ: “Cardi” có nghĩa là “trái tim”, “soma” có nghĩa là “cơ thể”, do hình dạng mai trông rất giống hình trái tim. Loài cua này còn có đồng danh khác như Cardisoma obesum Dana, 1851; Cardisoma urvillei Milne Edwards, 1853; Perigrapsus excelsus Heller, 1865; Cardisoma carnifex Miers, 1886; Cardisoma guanhumi var. carnifex Ortmann, 1894; Cancer hydrodromus Herbst, 1796.

Cua xe tăng là loài cua cạn to nhất ở Việt Nam và bán đảo Đông Dương: chiều dài mai có thể hơn 10cm. Cua xe tăng là loài ăn tạp, chân bơi sau cùng biến thành chân để bò, các gai trên mai cũng đã tiêu biến hoàn toàn, thích nghi với đời sống hang. Màu sắc mai cua có màu hạt dẻ (nâu sẫm). Cua xe tăng có thể đào hang sâu đến 2m với đường kính hang 8 – 12cm.

Mặc dù sống trong hang ở trên cạn vùng chân triều hoặc những bãi cát, sình pha đá trên mực nước triều nhưng cua xe tăng phải di cư ra biển để đẻ trứng, do đó là nơi có nhiệt độ nước ổn định và giàu thức ăn, thích hợp cho ấu trùng phát triển.

Vòng đời của ấu trùng trải qua năm giai đoạn: giai đoạn đầu kéo dài 22 – 25 ngày, sau đó chuyển qua giai đoạn ấu trùng mắt to. Lúc này chúng trôi nổi trong các đại dương cho đến khi hình thái bên ngoài phát triển giống với cua xe tăng trưởng thành. Tuy nhiên, kích cỡ lúc này chỉ vài milimet. Sau đó, cua con sẽ tìm đường trở về nơi tổ tiên chúng từng sống.

To lớn mà mong manh


Hang cua xe tăng có thể sâu đến 2m.

Trên thế giới, cua xe tăng phân bố rất rộng: châu Phi và biển Indo – Thái Bình Dương, kể cả đảo Fiji. Dân đảo Fiji đã đưa hình loài cua quý hiếm này vào tem thư của đảo quốc.

Ở Việt Nam, duy nhất có vườn quốc gia Côn Đảo, khu vực rừng ngập mặn là có loài cua này. Sở dĩ loài cua xe tăng phân bố rộng vì các giai đoạn ấu trùng của loài này chu du trong các vùng nước ấm của đại dương, bị gió dạt sóng xô rồi bằng cách nào đó các cua non lại trở về nguồn. Nhưng vì sao cua xe tăng có thể sống ở vùng ngập mặn Côn Đảo mà không thể sống ở các vùng rừng ngập mặn khác như Cần Giờ, Cà Mau... vẫn là điều khó lý giải nếu không có những nghiên cứu chuyên sâu đa ngành như dòng chảy hải lưu, lưới thức ăn của loài, sinh thái, di truyền… cũng như những điều kiện môi trường sống cụ thể của loài cua xe tăng Côn Đảo.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
4 loài rắn cực độc được tìm thấy nhiều nhất ở Fansipan

4 loài rắn cực độc được tìm thấy nhiều nhất ở Fansipan

Một trong số chúng được mệnh danh là "Ông vua săn động vật máu nóng ở Việt Nam". Những loài rắn này đã được nhà nghiên cứu sinh vật rừng dày dặn kinh nghiệm Phùng Mỹ Trung có nhắc tới.

Đăng ngày: 01/10/2026
Cảnh giác với loài ếch đẹp chứa độc chết người

Cảnh giác với loài ếch đẹp chứa độc chết người

Được mệnh danh là loài sinh vật “độc” nhất thế giới, nọc độc của ếch phi tiêu khiến hệ thần kinh bị tê liệt, gây tê liệt các cơ và dẫn tới tử vong.

Đăng ngày: 30/09/2026
Trâu bò luôn quay đầu về một hướng

Trâu bò luôn quay đầu về một hướng

Nếu chẳng may bị lạc ở vùng nông thôn mà không có la bàn, bạn chớ vội hoảng. Theo các nhà khoa học Đức, bạn có thể xác định phương hướng bằng cách quan sát các đàn gia súc.

Đăng ngày: 30/09/2026
Loài cá heo cực hiếm này thực sự sắp tuyệt chủng, cả thế giới chỉ còn chưa đầy 10 con

Loài cá heo cực hiếm này thực sự sắp tuyệt chủng, cả thế giới chỉ còn chưa đầy 10 con

Bi kịch của loài cá heo này - cũng giống bao loài khác - đến từ chính con người.

Đăng ngày: 29/09/2026
Cách phân biệt rắn cạp nong và rắn cạp nia

Cách phân biệt rắn cạp nong và rắn cạp nia

Ở Việt Nam có rất nhiều rắn độc và cực độc, điển hình là hai "anh em" rắn cạp nong - cạp nia.

Đăng ngày: 28/09/2026
Bạn có biết: loài rùa sinh tồn qua mùa đông bằng cách... thở bằng mông

Bạn có biết: loài rùa sinh tồn qua mùa đông bằng cách... thở bằng mông

Rùa là loài động vật máu lạnh - vậy nên thân nhiệt của chúng thay đổi theo môi trường bên ngoài. Nếu nhiệt độ dưới nước là 1 độ C, thì thân nhiệt của rùa cũng là như thế.

Đăng ngày: 26/09/2026
Những loài mèo "đẹp lạ" trên thế giới

Những loài mèo "đẹp lạ" trên thế giới

Mèo là thú cưng được nhiều gia đình yêu thích. Với bộ lông mềm mại và vẻ đẹp đáng yêu những chú mèo dưới đây sẽ khiến bạn yêu thích ngay khi gặp mặt.

Đăng ngày: 25/09/2026
Khoa Học News