Đá magma vũ trụ cổ xưa nhất từng rơi xuống Trái đất

Mảnh thiên thạch quý hiếm bắt nguồn từ một thiên thể 4,566 tỷ năm tuổi, cổ xưa hơn cả Trái đất.

Erg Chech 002 (EC 002), mảnh thiên thạch được tìm thấy ở Adrar, Algeria, tháng 5/2020, có thể là mảnh vỡ của một tiền hành tinh - thiên thể đất đá lớn đang trong quá trình phát triển thành hành tinh. Nghiên cứu mới xuất bản trên tạp chí Proceedings of the National Academy of Sciences, hôm 8/3.


Thiên thạch Erg Chech 002 rơi xuống Algeria. (Ảnh: Bảo tàng Đá quý và Khoáng vật Maine/Darryl Pitt).

EC 002 có màu nâu và be, xen kẽ những tinh thể màu xanh lá, xanh vàng và một chút vàng nâu, theo miêu tả của Viện Hành tinh và Mặt Trăng (LPI). Đây là achondrite, loại thiên thạch bắt nguồn từ một thiên thể mẹ có vỏ và lõi tách biệt rõ, thiếu những hạt khoáng chất tròn gọi là chondrule, theo Trung tâm Nghiên cứu Thiên thạch thuộc Đại học Bang Arizona.

Trong số hàng nghìn thiên thạch đất đá, EC 002 rất nổi bật. Các phân tích chỉ ra thiên thể mẹ của nó tồn tại từ 4,566 tỷ năm trước, cổ xưa hơn Trái đất. Thành phần hóa học cho thấy EC 002 sinh ra từ bể magma đã tan chảy một phần trong vỏ của thiên thể mẹ. Đa số thiên thạch đất đá bắt nguồn từ những thiên thể có vỏ basalt - hình thành khi dung nham giàu sắt và magie nguội nhanh. Tuy nhiên, vỏ thiên thể mẹ của EC 002 cấu tạo từ andesite, loại đá magma giàu silica.

"EC 002 là mảnh đá magma cổ xưa nhất từng được phân tích đến nay, giúp cung cấp thêm thông tin về lớp vỏ nguyên sơ bao phủ những tiền hành tinh cổ xưa nhất", nhóm chuyên gia cho biết. EC 002 là thiên thạch cực kỳ hiếm. Tuy nhiên, một số nghiên cứu khác lại chỉ ra, loại vỏ andesite giàu silica có thể phổ biến trong giai đoạn Hệ Mặt trời hình thành tiền hành tinh.

Vậy những tiền hành tinh có vỏ andesite đã đi đâu? Trong giai đoạn các hành tinh chào đời và Hệ Mặt trời chưa ổn định, có thể phần lớn các tiền hành tinh này không thể sống sót lâu. Chúng vỡ vụn khi va chạm với các thiên thể đất đá khác hoặc bị nuốt chửng bởi những hành tinh đất đá lớn và mạnh hơn như Trái đất, sao Hỏa, sao Kim, sao Thủy. Do đó, tàn dư vỏ andesitic cổ xưa không chỉ hiếm trong các thiên thạch mà cũng hiếm trong vành đai tiểu hành tinh ngày nay.

TIN CŨ HƠN
11 vụ núi lửa phun trào kinh hoàng nhất trong lịch sử

11 vụ núi lửa phun trào kinh hoàng nhất trong lịch sử

Tambora, Krakatoa,Yellowstone... là những cái tên rất nổi bật trong số 11 đợt núi lửa phun trào dữ dội nhất lịch sử này.

Đăng ngày: 06/01/2026
Cách xem Mặt trăng, sao Hỏa bằng Google Maps

Cách xem Mặt trăng, sao Hỏa bằng Google Maps

Đây không phải là lần đầu tiên Google tích hợp một tính năng thú vị vào Maps và càng không đúng khi phủ nhận Google thờ ơ với vấn đề vũ trụ.

Đăng ngày: 04/01/2026
Màu sắc thực sự của Mặt trời là gì?

Màu sắc thực sự của Mặt trời là gì?

Con người thường thấy Mặt Trời màu vàng nhưng thực chất, ngôi sao này phát ra ánh sáng mạnh nhất màu xanh.

Đăng ngày: 01/01/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Trái Đất và các hành tinh hàng xóm, cùng các tiểu hành tinh, hành tinh lùn, thiên thạch, sao chổi... thuộc hệ Mặt Trời (Thái Dương hệ) với Mặt Trời là trung tâm của hệ này.

Đăng ngày: 30/12/2025
Phát hiện thiên hà lớn tuổi nhất vũ trụ

Phát hiện thiên hà lớn tuổi nhất vũ trụ

Kính viễn vọng Hubble của Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ lập kỷ lục mới khi tìm ra GN-z11, thiên hà xa xôi nhất ở cách Trái Đất 13,4 tỷ năm ánh sáng.

Đăng ngày: 25/12/2025
Điều gì xảy ra nếu Trái Đất có vành đai như sao Thổ?

Điều gì xảy ra nếu Trái Đất có vành đai như sao Thổ?

Nếu giống sao Thổ, Trái Đất sẽ có vành đai bao quanh dọc theo xích đạo. Vành đai này sẽ có hình dáng khác nhau khi nhìn từ những địa điểm khác nhau trên Trái Đất.

Đăng ngày: 24/12/2025
99,99% có hành tinh thứ 9 trong hệ Mặt trời

99,99% có hành tinh thứ 9 trong hệ Mặt trời

Các nhà khoa học đang dần tự tin khẳng định về sự tồn tại của hành tinh thứ 9 trong hệ Mặt trời.

Đăng ngày: 24/12/2025
Khoa Học News