Khoa Học News

Đằng sau "chiếc đinh vàng" hé lộ thời kỳ Trái đất thành quả cầu tuyết

Cách đây 720 triệu năm, Trái đất đã trải qua thời kỳ chuyển đổi từ một môi trường nhiệt đới đến kỷ băng hà trong vài nghìn năm.

Các nhà khoa học đánh giá đây là một quá trình chuyển đổi khá "tàn bạo" của Trái đất và bằng chứng địa chất duy nhất nằm ở Scotland.

Hơn 700 triệu năm trước, Trái đất đã trải qua một trong những thời kỳ băng hà vô cùng cực đoan.


Chiếc đinh vàng ở Bogalino, cho thấy sự chuyển tiếp liên tục giữa hai giai đoạn địa chất tại một địa điểm tham chiếu (Ảnh: Wikimedia Commons).

Trong 60 triệu năm, nhiệt độ trung bình của địa cầu đã giảm đáng kể, biến hành tinh của chúng ta thành một quả cầu băng khổng lồ, giai đoạn này được gọi là thời kỳ băng hà Sturtian.

Bất chấp thời kỳ giá lạnh dữ dội này, sự sống vẫn hiện diện ẩn nấp dưới đáy đại dương. Tuy nhiên, nó tồn tại ở những dạng sinh vật đơn bào rất nguyên thủy, tình tiết này có thể đã giúp sự sống phát triển trên Trái đất.

Một số nghiên cứu mới cho thấy những điều kiện sống rất khắc nghiệt này đã thách thức sự sống trên cạn, nó thúc đẩy sự xuất hiện của các sinh vật đa bào xuất hiện vào cuối thời kỳ băng hà.

Do đó những biến động khí hậu cực kỳ nhanh chóng diễn ra ở Kỷ Cryogen có thể là tác nhân gây ra sự chọn lọc tự nhiên, thúc đẩy sinh vật phải nhanh chóng thích nghi với những điều kiện sống rất khác nhau.

Mẫu trầm tích thời kỳ băng hà

Nguyên nhân và sự tiến hóa của thời kỳ băng hà Sturtian giúp loài người hiểu về một giai đoạn quan trọng không chỉ đối với sự hiểu biết tổng thể về lịch sử trên Trái đất, mà còn lịch sử của sự sống.

Một số địa điểm trên khắp thế giới có những mỏm đá là chứng nhân thời kỳ này, dù hầu hết chúng đều không đầy đủ. Nó cho phép các nhà khoa học quan sát được một phần tạm thời của giai đoạn băng hà Sturtian.

Theo các nhà khoa học, đối với mảng kiến tạo Port Askaig (dày 1,1km), một lớp đất đá trải dài từ Ireland đến Scotland, có thể đã ghi lại toàn bộ giai đoạn này.

Nó cung cấp thông tin vô cùng giá trị về các điều kiện dẫn đến sự bắt đầu và kết thúc của đợt băng hà Sturtian.

Chuyển đổi khí hậu khắc nghiệt

Nghiên cứu mới tiết lộ niên đại chính xác của các loại đá ở Scotland và cho thấy rằng trầm tích của chúng - có nguồn gốc của thời kỳ băng hà này - được tích tụ từ 662 đến 720 triệu năm trước, tức là toàn bộ khoảng thời gian Trái đất đóng băng hoàn toàn.

Ngoài ra, đá của hệ tầng này nằm trên một nền carbonat cổ hình thành ở vùng biển nhiệt đới giúp nhóm nghiên cứu có thể quan sát rõ ràng quá trình chuyển đổi dần dần từ môi trường ấm áp (nơi có nhiều vi khuẩn lam) đến môi trường đóng băng.

Quá trình chuyển đổi này đã được bảo tồn một cách kỳ diệu và nó khiến mảng kiến tạo Port Askaig được coi là Điểm Địa tầng Thế Giới hay còn gọi là "Chiếc đinh vàng" - đây là nơi chúng ta có thể quan sát rõ ràng sự chuyển tiếp giữa 2 giai đoạn địa chất.

Cái tên "Chiếc đinh vàng" xuất phát từ Ủy ban Quốc tế về Địa tầng học (ICS) đóng để làm điểm tham chiếu cho sự chuyển tiếp địa chất này, ngày nay trở thành một điểm du lịch hút du khách mong muốn tìm hiểu về lịch sử Trái đất.

TIN CŨ HƠN
Thiếu niên Italy sẽ trở thành vị thánh đầu tiên của thiên niên kỷ

Thiếu niên Italy sẽ trở thành vị thánh đầu tiên của thiên niên kỷ

Phép lạ thứ hai sau khi qua đời của Carlo Acutis, đã giúp thần đồng máy tính tốt bụng này đủ điều kiện để được phong thánh.

Đăng ngày: 16/06/2026
Giải mã cách đặt tên đường ở Hà Nội: Sự thật bất ngờ không phải ai cũng biết!

Giải mã cách đặt tên đường ở Hà Nội: Sự thật bất ngờ không phải ai cũng biết!

Dùng tên danh nhân để đặt tên phố là nét đặc biệt của Việt Nam... Nếu chịu khó để ý, người ta sẽ nhận ra đằng sau cách đặt tên đường Hà Nội là những kiến thức văn hóa, lịch sử.

Đăng ngày: 16/06/2026
Những người du mục Mông Cổ sống trong lều đi vệ sinh và tắm như thế nào?

Những người du mục Mông Cổ sống trong lều đi vệ sinh và tắm như thế nào?

Cuộc sống du mục của người Mông Cổ gắn liền với những chiếc lều yurt truyền thống.

Đăng ngày: 15/06/2026
Câu chuyện về con tàu đắm kỳ lạ bậc nhất thế giới, nằm mục nát suốt 23 năm vẫn kiếm bộn tiền

Câu chuyện về con tàu đắm kỳ lạ bậc nhất thế giới, nằm mục nát suốt 23 năm vẫn kiếm bộn tiền

Dù đã bị mục rữa, rỉ sét nhưng con tàu MS World Discoverer không những không bị lãng quên mà còn trở nên vô cùng nổi tiếng.

Đăng ngày: 15/06/2026
Top 9 xu hướng chụp ảnh thịnh hành vào 100 năm trước, người thời hiện đại chưa chắc dám làm theo

Top 9 xu hướng chụp ảnh thịnh hành vào 100 năm trước, người thời hiện đại chưa chắc dám làm theo

Từ trăm năm trước, người xưa cũng chuộng chụp ảnh và nghĩ ra đủ cách để có được tấm hình đẹp nhất.

Đăng ngày: 15/06/2026
"Sự thật xấu xí" đằng sau món gà quay nguyên con thơm ngon giá chỉ hơn 100k ở siêu thị Mỹ

"Sự thật xấu xí" đằng sau món gà quay nguyên con thơm ngon giá chỉ hơn 100k ở siêu thị Mỹ

Món gà quay nguyên con ở chuỗi siêu thị Costco tại Mỹ mang đến niềm vui cho tất cả mọi người... trừ khi bạn là một con gà.

Đăng ngày: 15/06/2026
Giải mã bí ẩn não bộ: Con người sẽ được sử dụng được 100% sức mạnh của bộ não?

Giải mã bí ẩn não bộ: Con người sẽ được sử dụng được 100% sức mạnh của bộ não?

Ý tưởng về việc con người sử dụng 100% não bộ là một chủ đề thu hút sự quan tâm và tò mò trong nhiều thập kỷ qua.

Đăng ngày: 15/06/2026
Khoa Học News