Khoa Học News

Danh sách “thủ phạm” phát tán bệnh dịch hạch chết người

Bệnh dịch hạch, một bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn làm cho các hạch bạch huyết sưng lên, đau đớn được gọi là bệnh sưng hạch. Từ lâu căn bệnh này đã được cho là nguyên nhân gây ra cái chết Đen, giết chết 1/3 hoặc nhiều hơn dân số châu Âu vào giữa thế kỷ 14.

Ở thời kỳ hiện đại, bệnh dịch hạch tiếp tục tấn công con người trên khắp thế giới. Dưới đây là những thủ phạm đã gây ra và phát tán căn bệnh chết người này.

Bọ chét

Bọ chét là vật trung gian chịu trách nhiệm cho hầu hết các trường hợp tử vong của bệnh dịch hạch trong thế giới hiện đại. Bọ chét nhận vi khuẩn gây nhiễm bệnh từ những con chuột chết. Sau đó nó lây bệnh nhanh chóng khi ký sinh các con vật chủ.

Nghiên cứu gần đây cho thấy, bọ chét truyền vi khuẩn gây dịch hạch rất nhanh. Nó có thể truyền bệnh ít nhất là 4 ngày.

Chuột đen Rattus Rattus

Cũng giống như bọ chét, chuột đen là một phần tạo ra sự lây lan bệnh dịch hạch. Chuột  đen cũng dễ bị bệnh dịch hạch và dễ truyền sang người.

Những con chuột đen bị bẫy trên tàu trong một cảng biển Indonesia trong thời gian dịch bệnh năm 1969. Năm 2003, 9 quốc gia báo cáo có 2.118 trường hợp và 182 trường hợp tử vong. Trong đó có 98% trường hợp và tử vong được báo cáo từ châu Phi, theo Tổ chức Y tế Thế giới.

Con rệp cũng phải chịu trách nhiệm về truyền vi khuẩn Yersinia pestis gây bệnh dịch hạch. Nghiên cứu di truyền đã cho thấy rằng con rệp này phát triển trong hoặc xung quanh Trung Quốc hơn 2.600 năm trước đây và phát tán theo con người trên toàn thế giới.

Con người khi bị bệnh dịch hạch cũng có thể truyền nhiễm cho nhau. Bệnh dịch hạch có đặc điểm bệnh lý phổ biến nhất là đau đớn, sưng hạch bạch huyết. Sau một thời gian ủ bệnh 2-6 ngày, các triệu chứng xuất hiện, bao gồm cả tình trạng bất ổn nghiêm trọng, đau đầu, ớn lạnh và sốt. Bệnh dịch cũng có thể lây nhiễm qua máu hoặc phổi. Hình thức thứ hai, bệnh dịch hạch thể phổi, có thể được truyền người này sang người khác.

Thủ phạm gây ra bệnh dịch hạch là vi khuẩn Yersinia pestis đang ở trong máu. Các tế bào của nó nhỏ bé và có hình pin. Nó giết chết từ 50-90% nạn nhân không được điều trị, và khoảng 15% những người được chẩn đoán và điều trị.

Khi lây lan tới lục địa Bắc Mỹ qua đường thủy, các loài gặm nhấm hoang dã và bọ chét cũng bị nhiễm. Hậu quả là có những con sóc đã bị căn bệnh giết chết.

TIN CŨ HƠN
Khám phá tác dụng tuyệt vời của ớt chuông

Khám phá tác dụng tuyệt vời của ớt chuông

Đây là loại quả cực giàu vitamin, được hội những người giảm cân rất yêu thích.

Đăng ngày: 12/05/2026
Lợi ích bất ngờ từ dưa bở với sức khỏe mọi nhà

Lợi ích bất ngờ từ dưa bở với sức khỏe mọi nhà

Dưa bở là loại quả bổ dưỡng, giải khát rất tốt trong mùa hè nóng bức và còn nhiều công dụng rất tốt cho sức khỏe.

Đăng ngày: 11/05/2026
Bệnh tật tiềm ẩn đằng sau nụ hôn

Bệnh tật tiềm ẩn đằng sau nụ hôn

Hôn người khác có thể kéo đến từ những bệnh nhẹ như herpes miệng đến vấn đề nghiêm trọng hơn như viêm màng não do virus hoặc quai bị.

Đăng ngày: 27/04/2026
7 lời khuyên sử dụng dầu ăn tốt cho sức khỏe

7 lời khuyên sử dụng dầu ăn tốt cho sức khỏe

Theo Viện Dinh dưỡng quốc gia, trong mỗi gia đình nên có hai loại dầu ăn để sử dụng cho các loại thực phẩm khác nhau.

Đăng ngày: 17/04/2026
Shinrin-yoku: Cách người Nhật dùng thiên nhiên chữa bệnh

Shinrin-yoku: Cách người Nhật dùng thiên nhiên chữa bệnh

"Forest bathing" hay "tắm rừng" được dịch sát nghĩa từ "Shinrin-yoku" là một cụm từ do chính phủ Nhật sáng tạo vào năm 1982 nhằm khuyến khích những cư dân thành thị đắm mình vào thiên nhiên.

Đăng ngày: 13/04/2026
Những loại thực phẩm và đồ uống cực tốt cho gan, giúp thanh lọc cơ thể

Những loại thực phẩm và đồ uống cực tốt cho gan, giúp thanh lọc cơ thể

Gan người thực hiện hơn 500 chức năng khác nhau, trong đó quan trọng nhất là chuyển hóa và "giải độc".

Đăng ngày: 07/04/2026
Mách bạn những cách tốt nhất để loại bỏ thuốc trừ sâu, hóa chất độc hại trên rau củ

Mách bạn những cách tốt nhất để loại bỏ thuốc trừ sâu, hóa chất độc hại trên rau củ

Căn nguyên của nhiều vụ ngộ độc thực phẩm và bệnh nguy hiểm ngày nay bắt nguồn từ chính những loại rau quả bị nhiễm thuốc, hóa chất trong quá trình trồng trọt.

Đăng ngày: 05/04/2026
Khoa Học News