Khoa Học News

Danh sách “thủ phạm” phát tán bệnh dịch hạch chết người

Bệnh dịch hạch, một bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn làm cho các hạch bạch huyết sưng lên, đau đớn được gọi là bệnh sưng hạch. Từ lâu căn bệnh này đã được cho là nguyên nhân gây ra cái chết Đen, giết chết 1/3 hoặc nhiều hơn dân số châu Âu vào giữa thế kỷ 14.

Ở thời kỳ hiện đại, bệnh dịch hạch tiếp tục tấn công con người trên khắp thế giới. Dưới đây là những thủ phạm đã gây ra và phát tán căn bệnh chết người này.

Bọ chét

Bọ chét là vật trung gian chịu trách nhiệm cho hầu hết các trường hợp tử vong của bệnh dịch hạch trong thế giới hiện đại. Bọ chét nhận vi khuẩn gây nhiễm bệnh từ những con chuột chết. Sau đó nó lây bệnh nhanh chóng khi ký sinh các con vật chủ.

Nghiên cứu gần đây cho thấy, bọ chét truyền vi khuẩn gây dịch hạch rất nhanh. Nó có thể truyền bệnh ít nhất là 4 ngày.

Chuột đen Rattus Rattus

Cũng giống như bọ chét, chuột đen là một phần tạo ra sự lây lan bệnh dịch hạch. Chuột  đen cũng dễ bị bệnh dịch hạch và dễ truyền sang người.

Những con chuột đen bị bẫy trên tàu trong một cảng biển Indonesia trong thời gian dịch bệnh năm 1969. Năm 2003, 9 quốc gia báo cáo có 2.118 trường hợp và 182 trường hợp tử vong. Trong đó có 98% trường hợp và tử vong được báo cáo từ châu Phi, theo Tổ chức Y tế Thế giới.

Con rệp cũng phải chịu trách nhiệm về truyền vi khuẩn Yersinia pestis gây bệnh dịch hạch. Nghiên cứu di truyền đã cho thấy rằng con rệp này phát triển trong hoặc xung quanh Trung Quốc hơn 2.600 năm trước đây và phát tán theo con người trên toàn thế giới.

Con người khi bị bệnh dịch hạch cũng có thể truyền nhiễm cho nhau. Bệnh dịch hạch có đặc điểm bệnh lý phổ biến nhất là đau đớn, sưng hạch bạch huyết. Sau một thời gian ủ bệnh 2-6 ngày, các triệu chứng xuất hiện, bao gồm cả tình trạng bất ổn nghiêm trọng, đau đầu, ớn lạnh và sốt. Bệnh dịch cũng có thể lây nhiễm qua máu hoặc phổi. Hình thức thứ hai, bệnh dịch hạch thể phổi, có thể được truyền người này sang người khác.

Thủ phạm gây ra bệnh dịch hạch là vi khuẩn Yersinia pestis đang ở trong máu. Các tế bào của nó nhỏ bé và có hình pin. Nó giết chết từ 50-90% nạn nhân không được điều trị, và khoảng 15% những người được chẩn đoán và điều trị.

Khi lây lan tới lục địa Bắc Mỹ qua đường thủy, các loài gặm nhấm hoang dã và bọ chét cũng bị nhiễm. Hậu quả là có những con sóc đã bị căn bệnh giết chết.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Bí quyết giúp phi công Mỹ có thể ngủ chỉ trong 2 phút mà ai cũng có thể học

Bí quyết giúp phi công Mỹ có thể ngủ chỉ trong 2 phút mà ai cũng có thể học

Có bao giờ bạn muốn tranh thủ chợp mắt trong chốc lát không? Dù bạn đã chọn một tư thế thoải mái trên ghế hoặc trong góc phòng, nhắm mắt lại nhưng vẫn tỉnh.

Đăng ngày: 19/10/2026
Những điều "không thể không biết" về bệnh đau mắt đỏ

Những điều "không thể không biết" về bệnh đau mắt đỏ

Căn bệnh đau mắt đỏ đáng ghét lây lan do đâu nhỉ? Cùng xem infographic dưới đây để biết rõ hơn về bệnh đau mắt đỏ và cách phòng tránh hiệu quả nhé.

Đăng ngày: 19/10/2026
Những tác dụng không ngờ của nước mía

Những tác dụng không ngờ của nước mía

Nước mía không chỉ có hương vị ngon mà còn cung cấp năng lượng cho cơ thể và ngăn ngừa một số bệnh. Đây là nguồn cung cấp dồi dào chất khoáng thiết yếu và vitamin cần thiết cho cơ thể.

Đăng ngày: 16/10/2026
Biến chứng kinh khủng của bệnh tiểu đường

Biến chứng kinh khủng của bệnh tiểu đường

Biến chứng của tiểu đường ảnh hưởng rất nhiều đến sức khỏe và có thể trở thành mối nguy hiểm cho người bệnh.

Đăng ngày: 14/10/2026
10 loại thực phẩm giúp kiểm soát đường huyết

10 loại thực phẩm giúp kiểm soát đường huyết

Dinh dưỡng góp phần quan trọng trong việc duy trì, kiểm soát đường huyết ở người bệnh đái tháo đường.

Đăng ngày: 12/10/2026
Cơ thể bạn bị tàn phá ra sao nếu uống nước ngọt có gas mỗi ngày?

Cơ thể bạn bị tàn phá ra sao nếu uống nước ngọt có gas mỗi ngày?

Một nghiên cứu được công bố vào tuần trước trên tạp chí Stroke cho thấy việc uống soda (ngay cả với số lượng rất ít) mỗi ngày có thể tăng gấp 3 nguy cơ mắc bệnh suy giảm trí nhớ.

Đăng ngày: 11/10/2026
Những lợi ích của nước mắt bạn nên biết

Những lợi ích của nước mắt bạn nên biết

Khóc sẽ làm giảm mức độ khoáng chất mangan trong cơ thể. Khoáng chất mangan quá nhiều có thể gây ra sự hỗn độn cảm xúc.

Đăng ngày: 09/10/2026
Khoa Học News