Đánh thức tế bào "ngủ đông" giúp não tự chữa lành vết thương

Mới đây, các nhà khoa học vừa phát hiện ra một loại tế gốc mới giúp não có thể tự phục hồi sau chấn thương. Thậm chí nó còn giúp chữa cả chứng mất trí nhớ - Alzheimer thường gặp ở tuổi già.

Loại tế bào này được đặt tên là “Tế bào gốc tĩnh lặng G2” vì nó là một trong số hàng triệu tế bào đang ngủ quên (bất động) trong não của chúng ta. Nhưng khác với những tế bào khác, tế bào này có tiềm năng tái sinh lớn hơn rất nhiều. Nó có thể tạo ra bất kì loại tế bào nào mà cơ thể cần.


Đây là một trong số hàng triệu tế bào đang ngủ quên (bất động) trong não của chúng ta.

Theo hai nhà nghiên cứu từ Đại học Cambridge, Anh Quốc: "nếu chúng ta có thể tìm ra phương pháp để kích hoạt và khai thác các tế bào gốc này, ta có thể sử dụng chúng thay cho các cuộc phẫu thuật phức tạp".

"Dù khả năng tự lành của não là rất ít nhưng với tế bào gốc mới phát hiện này ta có thể tìm ra cách để cải thiện chức năng này của não. Các tế bào gốc ở trạng thái ngủ đông khi được đánh thức có khả năng tạo ra các tế bào não quan trọng. Đây chính là chìa khóa để phát triển các nghiên cứu ứng dụng điều trị tiếp theo", nhà sinh vật học phân tử Andrea Brand cho biết thêm.

Điều này có nghĩa là các tế bào gốc đang "say giấc" phải được đánh thức khỏi giấc ngủ trước khi chúng được dùng để tạo ra các tế bào mới khác. Tuy nhiên, hiện tại các nhà khoa học vẫn chưa tìm ra cách để đánh thức chúng.

Dù vậy, dấu hiệu tiến triển khá tốt khi cuộc nghiên cứu trên ruồi giấm đã chứng mình được rằng “tế bào gốc G2” có thể được đánh thức rất nhanh để bắt đầu sản xuất nơ-ron, tế bào thần kinh trung gian và các loại tế bào chủ chốt khác trong não. Loài ruồi giấm này có cấu trúc ADN rất giống con người với hơn 60% cấu trúc gen liên quan đến các bệnh về não. Do vậy, nghiên cứu thử nghiệm trên ruồi giấm là đáng tin cậy.


Tế bào gốc bắt đầu thức giấc trong não ruồi giấm. (Ảnh: Andrea Brand/Leo Otsuki).

Trong cuộc nghiên cứu trên ruồi giấm, các nhà khoa học xác định được 1 loại gene tên là tribbles có chức năng chính trong việc điều khiển hoạt động của tế bào G2. Các nhà khoa học tin rằng cũng sẽ có một loại gen nào đó có chức năng tương tự như gene tribbles này ở con người nhưng ở mức độ phức tạp hơn.

Một trong những nhà nghiên cứu, Leo Otsuki, cho biết: "Chúng tôi đã tìm ra gen điều khiển các tế bào ngủ đông làm chúng không hoạt động. Bước tiếp theo là chúng tôi sẽ nghiên cứu một loại thuốc phân tử có khả năng khóa gene này để đánh thức các tế bào ngủ đông".

Nghiên cứu mới này sẽ không chỉ dừng lại ở bên trong bộ não con người bởi theo các nhà khoa học, chúng ta có thể tìm thấy loại tế bào gốc tương tự ở các bộ phận khác của cơ thể và có thể điều khiển chúng nếu tìm ra những dấu hiệu hóa học đúng đắn.

Otsuki cho biết: "Chúng tôi tin rằng có thể có những tế bào gốc tĩnh lặng tương tự ở các cơ quan khác, và khám phá này có thể giúp cải thiện hoặc phát triển các loại thuốc tái tạo mới".

Vẫn còn có nhiều điều chúng ta chưa biết về bộ não của chúng ta cũng như cách nó hoạt động bên trong. Ta không biết những tế bào não được tạo ra như thế nào và căn bệnh bắt nguồn từ đâu. Một khi những căn bệnh như Parkinson (rối loạn hệ thần kinh trung ương) hay bệnh Huntington (bệnh múa giật sa sút trí tuệ) bắt đầu diễn ra thì rất khó để ngăn chặn.

Tin vui là khoa học đang tiến bộ dần theo thời gian. Dù các liệu pháp điều trị tổn thương não hiện thời được ưu tiên sử dụng rộng rãi, nghiên cứu tìm ra một tế bào tự nhiên bên trong cơ thể có đóng góp quan trọng cho việc điều trị tổn thương não trong tương lai.

TIN CŨ HƠN
Những điều cần biết về thụ tinh trong ống nghiệm

Những điều cần biết về thụ tinh trong ống nghiệm

Kể từ khi ra đời, thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) luôn là chỗ bám víu cuối cùng cho các cặp vợ chồng hiếm muộn muốn sinh em bé, khi tất cả các giải pháp hỗ trợ khác đều cúi đầu chào thua.

Đăng ngày: 10/03/2026
Hướng dẫn các nghi thức cúng trong đêm giao thừa

Hướng dẫn các nghi thức cúng trong đêm giao thừa

Cúng giao thừa là nghi thức cúng không thể thiếu trong mỗi đêm 30 tết. Gia đình nào cũng muốn chuẩn bị thật tốt, đầy đủ các nghi thức cúng lễ trong đêm giao thừa để tiễn năm cũ và chào đón năm mới.

Đăng ngày: 04/03/2026
Những loài hoa đẹp có chất kịch độc chết người

Những loài hoa đẹp có chất kịch độc chết người

Mặc dù khoác lên mình những màu sắc rực rỡ và vẻ đẹp quyến rũ lòng người, nhưng nhiều loài hoa lại chứa những chất kịch độc có thể gây chết người.

Đăng ngày: 02/03/2026
Bệnh cúm mùa là gì?

Bệnh cúm mùa là gì?

Thời gian vừa qua, thời tiết miền Bắc liên tục thay đổi thất thường khiến nhiều trẻ phải nhập viện vì các bệnh liên quan đến đường hô hấp, tiêu hóa.

Đăng ngày: 26/02/2026
Tìm hiểu về bệnh rối loạn phân ly tập thể

Tìm hiểu về bệnh rối loạn phân ly tập thể

Rối loạn phân ly là một nhóm các rối loạn thường gặp. Tỷ lệ người mắc các rối loạn này chiếm 0,3-0,5% dân số.

Đăng ngày: 23/02/2026
Cơ thể

Cơ thể "khóc thét" ra sao nếu bạn uống quá nhiều bia mỗi ngày?

Một chút bia sẽ có lợi cho cơ thể nhưng nếu uống bia hàng ngày thì nó quả thực sẽ khiến sức khỏe bạn xuống dốc không phanh đó.

Đăng ngày: 23/02/2026
Cách phòng tránh ngộ độc khí than khi sưởi ấm

Cách phòng tránh ngộ độc khí than khi sưởi ấm

Cần nói rõ, khí carbon monoxide (CO) là một chất khí không màu, không mùi, thoát ra từ các loại nhiên liệu như than củi, xăng propane, methane, hay dầu mỏ đốt nửa chừng (cháy không hoàn toàn).

Đăng ngày: 19/02/2026
Khoa Học News