Đào vàng phát hiện hố va chạm vẫn thạch 100 triệu năm tuổi

Những người đào vàng ở Úc mới đây đã tìm thấy một hố va chạm vẫn thạch khổng lồ có niên đại khoảng 100 triệu năm, vào thời mà khủng long ngự trị trên Trái đất.

Vẫn thạch là thiên thạch va chạm với Trái đất và nằm lại hoặc để lại nhiều mảnh vụn trên Trái đất.


Bức ảnh trọng lực mã hóa theo màu của khu vực có hố va chạm Ora Banda. Hố va chạm này (màu xanh thẫm) nằm ở giữa bức ảnh.

Hố va chạm này được phát hiện ở gần thành phố Ora Banda, phía Tây nước Úc. Hố rộng khoảng 5km, rất có thể được tạo ra do một thiên thạch to đến 200 mét lao xuống mặt đất.

Khi các nhà địa chất học của công ty khai thác vàng Evolution Mining của Úc gặp phải một số lõi đá bất thường ở Ora Banda, họ đã báo cho nhà vật lý địa chất phụ trách nhóm, ông Jayson Meyers. Ông Meyers đã kiểm tra các mẫu vật và ngay lập tức chú ý đến những mẩu đá hình nón cụt bởi đây chính là dấu hiệu cho biết một vụ va chạm vẫn thạch.

Theo Viện Khoa học Hành tinh, Mỹ, đá hình nón cụt được tạo ra khi có các đợt sóng áp suất cao, vận tốc cao đột ngột xảy ra do một vật thể rất lớn, như là một vẫn thạch hoặc một vụ nổ thử nghiệm hạt nhân, đập vào một khu vực. Những đợt sóng đột ngột này đập vỡ đá thành những hình nón cụt đặc trưng, giống như một dấu vết tạo ra do một vật cứng đập vào kính trước của ô tô. Ông Meyers nói vì không ai tiến hành thử nghiệm phản ứng hạt nhân ở Ora Banda nên đây là bằng chứng của một hố va chạm vẫn thạch thời cổ đại.


Bên trái là bản đồ dị thường trọng lực của hố va chạm với tìm thấy, nó cho thấy đường gấp nổi lên ở giữa hố va chạm; bên phải là bản đồ tổng thể có đánh dấu hố va chạm Ora Banda.

Để tìm hiểu kỹ hơn, ông Meyers đã kiểm tra địa hình và xem xét bản đồ bất thường trọng lực của khu vực này để tìm ra nơi có sự khác biệt về trường hấp dẫn so với các nơi khác. Ví dụ: một dãy núi có lực hấp dẫn lớn hơn một bề mặt bằng phẳng, hay một đại dương hoặc hố va chạm sẽ có những dị thường trọng lực âm. Ông phát hiện ra một hố va chạm bị che lấp, có một đường gấp ở giữa. Đường gấp này chính là chỗ đá bị đập vỡ bật lên trở lại mặt đất sau khi sao chổi đâm xuống, giống như một sợi dây chun bật lại khi bị kéo căng. Khi các nhà địa chất học đến gần đường gấp này, họ đã phát hiện ra những viên đá hình chóp cụt.

Hiện nay các nhà khoa học ở Trường đại học Curtin, Úc, đang tiến hành điều tra quy mô nhỏ ở Ora Banda. Cụ thể là họ sẽ kiểm tra xem các khoáng chất ở khu vực mỏ khai thác có bị bay hơi và rồi tinh thể hóa trở lại dưới áp suất cao hay không. Ông Meyer cho biết năng lượng giải phóng ra khi vẫn thạch tác động lớn hơn bất kỳ năng lượng kết hợp nào của các vụ thử hạt nhân mà con người từng tiến hành.

Nghiên cứu về đá zicron và các khoáng vật khác sinh ra từ vụ va chạm sẽ cho biết thời điểm thiên thạch đó lao vào Trái đất. Hiện tại, ông Meyers nhận định thời điểm đó xảy ra vào khoảng 250 triệu đến 40 triệu năm trước. Nếu nó va chạm với Trái đất sau Kỷ Phấn trắng, khoảng 65 triệu năm trước, thì nó không liên quan đến sự tuyệt chủng của các loài khủng long không biết bay, bởi vì chúng đã chết từ trước đó rồi.

TIN CŨ HƠN
Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Trái Đất và các hành tinh hàng xóm, cùng các tiểu hành tinh, hành tinh lùn, thiên thạch, sao chổi... thuộc hệ Mặt Trời (Thái Dương hệ) với Mặt Trời là trung tâm của hệ này.

Đăng ngày: 11/04/2026
Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Hệ Mặt trời (hay Thái Dương Hệ) là hệ hành tinh gồm có Mặt Trời ở trung tâm và các vật quay xung quanh.

Đăng ngày: 11/04/2026
Năm ánh sáng là gì? Một năm ánh sáng bằng bao nhiêu km?

Năm ánh sáng là gì? Một năm ánh sáng bằng bao nhiêu km?

Năm ánh sáng là đơn vị đo thông dụng ngoài vũ trụ bao la, rộng lớn. Và người ta thường nhầm lẫn nghĩ rằng đây là đơn vị đo thời gian.

Đăng ngày: 09/04/2026
12 điều kỳ thú nhất về Sao Kim

12 điều kỳ thú nhất về Sao Kim

Sao Kim, hành tinh thứ hai gần Mặt Trời là một vì tinh tú khá kỳ thú. Hãy cùng khám phá những điều kỳ lạ về một trong những người “anh em láng giềng” gần gũi nhất với Hành Tinh Xanh của chúng ta trong Hệ Mặt Trời.

Đăng ngày: 09/04/2026
Không bao giờ nhìn thấy đầy đủ Mặt Trăng từ Trái Đất

Không bao giờ nhìn thấy đầy đủ Mặt Trăng từ Trái Đất

Mặt trăng là vệ tinh tự nhiên duy nhất của Trái đất và cũng là hành tinh duy nhất mà con người đã từng đặt chân lên.

Đăng ngày: 09/04/2026
Tổng quan về sao Thổ

Tổng quan về sao Thổ

Sao Thổ tức Thổ tinh là hành tinh thứ sáu tính theo khoảng cách trung bình từ Mặt Trời và là hành tinh lớn thứ hai về đường kính cũng như khối lượng, sau Sao Mộc trong Hệ Mặt Trời.

Đăng ngày: 09/04/2026
Cách xem Mặt trăng, sao Hỏa bằng Google Maps

Cách xem Mặt trăng, sao Hỏa bằng Google Maps

Đây không phải là lần đầu tiên Google tích hợp một tính năng thú vị vào Maps và càng không đúng khi phủ nhận Google thờ ơ với vấn đề vũ trụ.

Đăng ngày: 08/04/2026
Khoa Học News