Đào vàng phát hiện hố va chạm vẫn thạch 100 triệu năm tuổi

Những người đào vàng ở Úc mới đây đã tìm thấy một hố va chạm vẫn thạch khổng lồ có niên đại khoảng 100 triệu năm, vào thời mà khủng long ngự trị trên Trái đất.

Vẫn thạch là thiên thạch va chạm với Trái đất và nằm lại hoặc để lại nhiều mảnh vụn trên Trái đất.


Bức ảnh trọng lực mã hóa theo màu của khu vực có hố va chạm Ora Banda. Hố va chạm này (màu xanh thẫm) nằm ở giữa bức ảnh.

Hố va chạm này được phát hiện ở gần thành phố Ora Banda, phía Tây nước Úc. Hố rộng khoảng 5km, rất có thể được tạo ra do một thiên thạch to đến 200 mét lao xuống mặt đất.

Khi các nhà địa chất học của công ty khai thác vàng Evolution Mining của Úc gặp phải một số lõi đá bất thường ở Ora Banda, họ đã báo cho nhà vật lý địa chất phụ trách nhóm, ông Jayson Meyers. Ông Meyers đã kiểm tra các mẫu vật và ngay lập tức chú ý đến những mẩu đá hình nón cụt bởi đây chính là dấu hiệu cho biết một vụ va chạm vẫn thạch.

Theo Viện Khoa học Hành tinh, Mỹ, đá hình nón cụt được tạo ra khi có các đợt sóng áp suất cao, vận tốc cao đột ngột xảy ra do một vật thể rất lớn, như là một vẫn thạch hoặc một vụ nổ thử nghiệm hạt nhân, đập vào một khu vực. Những đợt sóng đột ngột này đập vỡ đá thành những hình nón cụt đặc trưng, giống như một dấu vết tạo ra do một vật cứng đập vào kính trước của ô tô. Ông Meyers nói vì không ai tiến hành thử nghiệm phản ứng hạt nhân ở Ora Banda nên đây là bằng chứng của một hố va chạm vẫn thạch thời cổ đại.


Bên trái là bản đồ dị thường trọng lực của hố va chạm với tìm thấy, nó cho thấy đường gấp nổi lên ở giữa hố va chạm; bên phải là bản đồ tổng thể có đánh dấu hố va chạm Ora Banda.

Để tìm hiểu kỹ hơn, ông Meyers đã kiểm tra địa hình và xem xét bản đồ bất thường trọng lực của khu vực này để tìm ra nơi có sự khác biệt về trường hấp dẫn so với các nơi khác. Ví dụ: một dãy núi có lực hấp dẫn lớn hơn một bề mặt bằng phẳng, hay một đại dương hoặc hố va chạm sẽ có những dị thường trọng lực âm. Ông phát hiện ra một hố va chạm bị che lấp, có một đường gấp ở giữa. Đường gấp này chính là chỗ đá bị đập vỡ bật lên trở lại mặt đất sau khi sao chổi đâm xuống, giống như một sợi dây chun bật lại khi bị kéo căng. Khi các nhà địa chất học đến gần đường gấp này, họ đã phát hiện ra những viên đá hình chóp cụt.

Hiện nay các nhà khoa học ở Trường đại học Curtin, Úc, đang tiến hành điều tra quy mô nhỏ ở Ora Banda. Cụ thể là họ sẽ kiểm tra xem các khoáng chất ở khu vực mỏ khai thác có bị bay hơi và rồi tinh thể hóa trở lại dưới áp suất cao hay không. Ông Meyer cho biết năng lượng giải phóng ra khi vẫn thạch tác động lớn hơn bất kỳ năng lượng kết hợp nào của các vụ thử hạt nhân mà con người từng tiến hành.

Nghiên cứu về đá zicron và các khoáng vật khác sinh ra từ vụ va chạm sẽ cho biết thời điểm thiên thạch đó lao vào Trái đất. Hiện tại, ông Meyers nhận định thời điểm đó xảy ra vào khoảng 250 triệu đến 40 triệu năm trước. Nếu nó va chạm với Trái đất sau Kỷ Phấn trắng, khoảng 65 triệu năm trước, thì nó không liên quan đến sự tuyệt chủng của các loài khủng long không biết bay, bởi vì chúng đã chết từ trước đó rồi.

TIN CŨ HƠN
Xuyên không là có thật và đây là người duy nhất được trải nghiệm điều đó

Xuyên không là có thật và đây là người duy nhất được trải nghiệm điều đó

Khoa học đã từng chứng minh rằng chúng ta có thể thực hiện du hành thời gian - ít nhất là về mặt lý thuyết.

Đăng ngày: 15/02/2026
Tổng quan về sao Mộc

Tổng quan về sao Mộc

Sao Mộc hay Mộc tinh là hành tinh thứ năm tính từ Mặt Trời và là hành tinh lớn nhất trong Hệ Mặt Trời.

Đăng ngày: 14/02/2026
Tổng quan về sao Thủy

Tổng quan về sao Thủy

Sao Thủy hay Thủy Tinh là hành tinh nhỏ nhất và gần Mặt Trời nhất trong tám hành tinh thuộc Hệ Mặt Trời, với chu kỳ quỹ đạo bằng 88 ngày Trái Đất.

Đăng ngày: 13/02/2026
Vụ nổ Big Bang là gì?

Vụ nổ Big Bang là gì?

Vũ trụ là gì? Một câu hỏi lớn đã từng đặt ra trước nhân loại suốt bao nhiêu thế kỷ. Thời xưa ở Trung Hoa cổ đại, nhà triết học Lão Tử đã cho vũ trụ là một tồn tại "vô thuỷ, vô chung, vô cùng, vô tận".

Đăng ngày: 13/02/2026
Khám phá môi trường khí quyển các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Khám phá môi trường khí quyển các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Hệ Mặt Trời (hay Thái Dương Hệ) là một hệ hành tinh có Mặt Trời ở trung tâm và các thiên thể nằm trong phạm vi lực hấp dẫn của Mặt Trời, tất cả chúng được hình thành từ sự suy sụp của một đám mây phân tử khổng lồ cách đây gần 4,6 tỷ năm.

Đăng ngày: 15/01/2026
Lý do không gian vũ trụ tối đen dù có nhiều ngôi sao chiếu sáng

Lý do không gian vũ trụ tối đen dù có nhiều ngôi sao chiếu sáng

Sự giãn nở của vũ trụ và khoảng cách rất lớn giữa các ngôi sao khiến không gian vũ trụ tối đen dù có vô vàn ngôi sao chiếu sáng.

Đăng ngày: 15/01/2026
“Xuyên không” 700 năm, NASA soi thấu “loài mới” trong thế giới hành tinh

“Xuyên không” 700 năm, NASA soi thấu “loài mới” trong thế giới hành tinh

Siêu kính viễn vọng James Webb lần đầu tiên "xuyên thủng" bầu khí quyển của một hành tinh không giống bất cứ thứ gì được nhìn thấy trong hệ Mặt Trời hay những hệ sao lân cận.

Đăng ngày: 13/01/2026
Khoa Học News