Đập nước Ai Cập khổng lồ xây cách đây 3.700 năm
Sadd-el-Kafara được coi là đập nước quy mô lớn cổ xưa nhất thế giới với chiều dài 113m, chiều cao 14m và chiều rộng chân đế 98m.
Cách Cairo khoảng 40km về phía đông nam, gần thị trấn Helwan, là tàn tích của Sadd-el-Kafara, đập nước quy mô lớn được xây dựng khoảng 3.700 năm trước. Dù đã bị lũ lụt phá hủy trước khi kịp hoàn thành, đây vẫn được coi là đập nước quy mô lớn cổ xưa nhất thế giới.
Tàn tích của đập Sadd-el-Kafara. (Ảnh: Matthieu Gotz)
Mục đích chính của công trình là cản dòng nước từ những cơn bão bất ngờ và lũ lụt nghiêm trọng. Nó cũng có thể giúp cung cấp nước cho công nhân và động vật tham gia khai thác đá để xây dựng các kim tự tháp và đền thờ gần đó.
Sadd-el-Kafara nằm ở điểm hẹp nhất của hẻm núi Wadi Garawi, nơi thung lũng thu hẹp lại với chiều rộng còn khoảng 100 m. Nhà khảo cổ học người Đức Georg Schweinfurth phát hiện tàn tích của Sadd-el-Kafara vào năm 1885. Chỉ còn những phần đầu của đập ở hai bên hẻm núi còn đứng vững. Phần trung tâm bị lũ cuốn trôi, để lại khoảng trống rộng 50 - 60 m. Mặt cắt lộ ra ngoài cho phép các nhà khảo cổ nghiên cứu quá trình xây dựng đập.
Đập ban đầu dài 113m, cao 1m, chiều rộng chân đế là 98 m và chiều rộng đỉnh là 56m. Lõi của đập rộng 32m và có thể chứa 60.000 tấn đất đá. Nếu hoàn thành, đập sẽ chứa được 465.000 - 625.000m3 nước.
Giới chuyên gia cho rằng Sadd-el-Kafara được xây dựng không phải để tưới tiêu mà để kiểm soát lũ quét, hiện tượng thường xảy ra ở các thung lũng hẹp, do vị trí của đập ở Wadi Garawi. Không có bằng chứng nào cho thấy đất canh tác xung quanh đập cần nước để làm nông nghiệp. Ngoài ra, việc thiếu đập tràn cũng cho thấy hồ chứa không phục vụ mục đích tưới tiêu.
Mặt ở phía hạ nguồn của Sadd-el-Kafara có dấu hiệu xói mòn, khiến các chuyên gia tin rằng một trận lũ lụt đã phá hủy công trình cổ đại này. Thêm vào đó, việc không có đập tràn và bất cứ dấu vết nào của rãnh hay hầm chuyển hướng nước xung quanh địa điểm xây dựng khiến con đập càng dễ bị phá hủy.
Sự sụp đổ của Sadd-el-Kafara có lẽ đã gây ra trận lũ lụt thảm khốc ở vùng hạ lưu. Ấn tượng do thảm họa để lại dường như khủng khiếp đến mức khiến người Ai Cập cổ đại không muốn xây thêm những con đập tương tự suốt gần 8 thế kỷ.
Phát hiện loài ếch cổ đại từng ăn thịt khủng long
Dài 41cm và nặng hơn em bé sơ sinh, ếch Beelzebufo được coi là loài ếch lớn nhất từng tồn tại với khả năng săn mồi đáng kinh ngạc.
Những nền văn minh lâu đời nhất hành tinh
Những nền văn minh đầu tiên đã phát triển từ hàng nghìn năm trước Công nguyên, với nhiều di sản vẫn còn được lưu giữ tới ngày nay.
Ngắm xác ướp “công chúa mỉm cười” quyến rũ nhất thế giới
Nghĩa trang Xiaohe nằm trong sa mạc Taklamakan ở tây bắc Trung Quốc nổi tiếng thế giới với hàng trăm xác ướp bí ẩn.
Bí mật đằng sau 4 thanh kiếm La Mã 1.900 năm tuổi tìm thấy trong hang động ở Israel
Các thanh kiếm được cho là chiến lợi phẩm từ quân đội La Mã gắn với cuộc nổi dậy Bar Kochba của người Do Thái chống lại sự cai trị của đế chế La Mã ở Judean.
Chuyên gia tìm thấy báu vật nhỏ xíu trong mộ cổ có giá hơn 3.200 tỷ
Không ngờ báu vật nhỏ xíu được đặt trên đầu của người tiểu thiếp trong mộ cổ này lại có giá trị hàng nghìn tỷ đồng. Đó là gì?
Bí ẩn về chữ viết cổ đại của đế chế Kushan cuối cùng đã được giải mã
Các nhà khảo cổ đã giải mã một phần của hệ thống chữ viết "không xác định" từ Đế chế Kushan bằng cách sử dụng kỹ thuật tương tự đã giúp giải mã Đá Rosetta.
